Szkoła Historycznego Dokumentu Filmowego to studia podyplomowe organizowane przez Instytut Badań Literackich PAN w partnerstwie z Centrum Kompetencji Cyfrowych UW i Domem Spotkań z Historią. Kurs ma za zadanie rozbudzić świadomość audiowizualną, poszerzyć kontakt z historią poprzez próby ożywienia jej z wykorzystaniem technik dokumentalnych, kreacyjnych, fotograficznych i innych. Zajęcia będą prowadzić znane twórczynie i znani twórcy dokumentu filmowego: prof. dr hab. Maria Zmarz-Koczanowicz, Lidia Duda, Tomasz Wolski. Mają na swoim koncie ogromny dorobek i są znani w Polsce oraz za granicą. Wspólną pracę z mistrzyniami i mistrzami nad wybranymi zagadnieniami traktujemy jako najcenniejszą wartość. Jesteśmy przekonani, że ta forma jest najbardziej odpowiednia dla rozbudzenia inspiracji twórczej i przekazania wiedzy w dziedzinie dokumentalistyki filmowej. Podczas warsztatów wykładowczynie i wykładowcy będą uczyć technik narracyjnych pozwalających przedstawić w formie obrazów historie znalezione w różnych archiwach. Wśród wykładowczyń/wykładowców znajdują się m.in. Agnieszka Glińska, Antonina Benedek, Monika Nyckowska, Norbert Rudaś, Tomasz Wysocki. W trakcie kursu słuchaczki i słuchacze nauczą się techniki realizacji zdjęć, obsługi kamery, ustawiania dźwięku, światła i montażu, produkcji, postprodukcji filmowej. Efektami pracy warsztatowej będą filmy dokumentalne bądź filmy dokumentalne z elementami inscenizacji fabularnej, prezentacje fotograficzno-dźwiękowe. Prace studentów będą promowane na festiwalach filmowych, prezentowane na wystawach, mogą też służyć jako pomoc edukacyjna w muzeach, szkołach i na uczelniach. W kursie mogą wziąć udział zarówno ci, którzy na zaawansowanym poziomie poznali już technologie filmowe, jak i początkujący z różnych środowisk, zainteresowani nowoczesnym potraktowaniem filmu dokumentalnego i archiwów. Naszą ofertę kierujemy nie tylko do wszystkich studentek/studentów i absolwentek/absolwentów wyższych uczelni, ale także do wszystkich chętnych bez względu na wiek i wykształcenie. Zapraszamy muzealników, animatorów kultury, pracowników kultury, dziennikarzy, filmowców-amatorów, którzy pragną opowiedzieć jakąś historię i przedstawić ją jako obrazy. A wystarczy do tego tylko komórka i dobre lekcje mistrzowskie. Kurs pozwoli na robienie filmu od samego początku – od nieokreślonej idei do szczegółowego zwizualizowanego pomysłu aż po „napisy końcowe”. Odbiorcami projektów realizowanych na zajęciach będą zarówno widzowie filmowi, telewizyjni, widzowie wystaw tematycznych, festiwali tematycznych, czytelnicy archiwów, uczniowie w szkołach itp. Kurs trwa dwa semestry – od końca października 2022 do czerwca 2023. Zajęcia odbywają się raz lub dwa razy w miesiącu w soboty i niedziele. Podczas zjazdów każdego dnia przewidziane jest osiem godzin zajęć (w godzinach od 10 do 18). Limit słuchaczek/słuchaczy – 20 osób. CENA KURSU: 5100 zł
WPISOWE: 300 zł
KONTAKT:
[email protected]
FORMULARZ REKTUTACYJNY :
https://forms.gle/nXwtZoSTPeTo3uRKA
Pierwszy zjazd zaplanowany jest na 26-27 listopada 2022
Początkowym etapem kursu jest wdrożenie słuchaczek i słuchaczy pod kierunkiem specjalistek/specjalistów z Archiwum Kobiet IBL PAN, CKC UW i dokumentalistek/dokumentalistów filmowych do pracy nad źródłami, umiejętność wykorzystania dokumentów osobistych takich jak listy, pamiętniki, dzienniki, blogi internetowe. Archiwum jest tu potraktowane jako materiał i narzędzie, dlatego ważna jest umiejętność obróbki tekstów archiwalnych. Celem jest wypracowanie metodologii pracy z archiwami w filmie dokumentalnym, a także katalogu dobrych praktyk w posługiwaniu się materiałami archiwalnymi, które mają doprowadzić do powstania dokumentu filmowego. Kurs kładzie nacisk na umiejętność korzystania z różnych archiwów i kreatywnego wykorzystanie znajdujących się tam materiałów . Bazą wyjściową są archiwa państwowe, ale również prywatne. Projekt tego kursu jest pionierski, bo choć istnieje wielkie zainteresowanie tzw. filmem fund footage, nie ma na niego miejsca w szkołach filmowych. Chcemy nauczyć kursantki/kursantów opowieści filmowej, technik narracyjnych pozwalających opowiadać historie zebrane w Archiwum Kobiet i w innych archiwach językiem filmu dokumentalnego i fabularnego tak, aby realne osoby, których dzienniki, listy i inne egodokumenty stały się na powrót częścią naszej teraźniejszości. Zwracamy uwagę na biografie kobiet (i nie tylko), znanych i nieznanych, ale których życie wymaga dopełnienia przez nasze czasy. Kurs oferuje nie tylko wiedzę teoretyczna, praktyczną, ale też zaplanowany jest jako wielka przygoda dla studentek/studentów, która może zmienić ich dotychczasowe życie. Innowacyjność tego nauczania polega także na nowoczesnym rozumieniu archiwum i jego wykorzystaniu. W dobie smartfonów wszyscy bezustannie zapisujemy swoje życie. Każdy z nas ma w swoim telefonie pokaźne archiwum. Wszechobecność obrazów i ich funkcjonowanie w świecie zmienia podejście do archiwów, które stają się nowoczesnym sposobem zapisywania rzeczywistości. Nie są to tylko instytucje, kolekcje rodzinne, ale również platformy internetowe będące w centrum życia publicznego. W Szkole Historycznego Dokumentu Filmowego będziemy pokazywać sposoby łączenia różnych typów obrazów, wytwarzania znaczeń i łączenia tekstu z obrazami. Główne zajęcia dokumentalne praktyczne, odbywające się na każdym zjeździe, będą prowadzone przez Marię Zmarz-Koczanowicz, Lilię Dudę i Tomasza Wolskiego. Program zajęć dokumentalnych praktycznych:
Zasadą prowadzonych zajęć będzie ich warsztatowy charakter. Słuchacze i słuchaczki pod koniec każdych zajęć będą mieli zadawane ćwiczenia do wykonania samodzielnie kamerami w telefonach komórkowych lub przy użyciu swoich kamer, a efekty będą analizowane na następnych zajęciach. Prowadzący będą konfrontować zadania z podobnymi zabiegami w profesjonalnych filmach, aby stopniowo wprowadzać studentki/studentów w realizację ich własnego projektu.
1. Człowiek za kamerą, człowiek przed kamerą
Na zajęciach jedna kamera na statywie jest podłączona do ekranu plazmy, projektora. Możliwość zapisu i późniejszego przeglądu materiału z kamery na ekranie. Analiza sytuacji człowieka siedzącego przed kamerą, różne możliwości filmowania człowieka. Plany filmowe, ustawienia kamery, ruchy kamery, kontakt z filmowanym człowiekiem. Współpraca z bohaterem, opis bohatera. Krótkie spontaniczne ćwiczenia uczestniczek/uczestników, którzy/które zamieniają się rolami: są za kamerą i przed kamerą. Analiza rezultatów.
2. Rozmowa z bohaterem: wywiad, zwierzenie, dialog
Analiza ćwiczenia – rozmowy z wybranym bohaterem/bohaterką – zrealizowanego przed zajęciami. Kur/studenci przedstawiają siedem minut wybranych fragmentów rozmowy, którą przeprowadzili (cała grupa ogląda to na dużym ekranie) Tłumaczą, na czym polegał plan rozmowy, co sprawiało trudność, jak pracowali z kamerą i dźwiękiem, czym kierowali się, wybierając najciekawsze urywki.
3. Obserwacja dokumentalna bohatera
Analiza ćwiczeń zrealizowanych telefonami komórkowymi przed zajęciami. Zadaniem studenta/studenta jest obserwacja bohatera w różnych sytuacjach życiowych bez użycia wywiadu, a także skupienie się na jego relacji z innymi ludźmi i rzeczywistością.
4. Bohater nieobecny – poszukiwania filmem
Poszukiwanie i konstruowanie bohatera/bohaterki na podstawie wypowiedzi innych ludzi, listów, fotografii, dzienników. Studentki/studenci przynoszą materiały dotyczące bohaterów, których chcą znaleźć za pomocą filmu. Prezentują w formie audiowizualnej zdjęcia, materiały archiwalne / p.. z internetu, ale może też z archiwów, wywiady, które zrealizowali kamerami, kiedy inni ludzie opowiadają o ich bohaterach. Zastanawiają się, z czego zbudują swoją opowieść.
5. Bohater rekonstruowany – poszukiwanie za pomocą montażu, inscenizacji, kreacji
Studentki/studenci przygotowują zapisy scenariuszowe przyszłych etiud filmowych o wybranych bohaterach z użyciem wszystkich tych elementów, które poznali na zajęciach. Przygotowują też sześciominutowe prezentacje filmowe, w których przedstawiają swoich bohaterów i pomysł na montaż przyszłego filmu. Ponadto zajęcia dokumentalne praktyczne będą miały charakter teoretyczny:
-film historyczny a film found footage
-klasyka filmowa zagraniczna oraz polska
-filmy Macieja Drygasa – analiza sposobu pracy – zaproszenie reżysera
-filmy Sergieja Łoźnicy – analiza sposobu pracy – zaproszenie reżysera (online)
-filmy Magnusa Gerttena - analiza sposobu pracy – zaproszenie reżysera (online)
-co jest materiałem archiwalnym?
-różne sposoby i narzędzia wykorzystywane w pracy z archiwami (zdjęcia, gazety, animacje, zapętlenia)
-archiwa filmowe pozbawione dźwięków
-dźwięki pozbawione obrazka
-inscenizacja w filmach opartych na archiwach
-gdzie szukać materiałów archiwalnych? – oficjalne archiwa, prywatne, internet, inne źródła
-montaż – najważniejsza część pracy – różne techniki
Zajęcia warsztatowe:
Agnieszka Glińska – praca z aktorem, „praca nad rolą”; autorskie ćwiczenia o nazwie „podpatrzone”. Monika Nyckowska – scenografia; dokumentowanie przestrzeni(ą), czyli opowiadanie i czytanie przestrzeni. Antonina Benedek – grafika i muzyka w filmie; graficzna i dźwiękowa tożsamość filmu; litery w filmie, początki i końce. Zajęcia będą wprowadzeniem do wykorzystania języka graficznego podczas budowania tożsamości wizualnej filmu. Tomasz Wysocki – kreacja obrazu rejestrowanego. Wprowadzenie w zagadnienia fotografii inscenizowanej, opartej na pełnej kreacji obrazu fotograficznego i włączanie do procesu tworzenia filmu dokumentalnego.
