Koło Naukowe Per Aspera Ad Astra

Najważniejsze wydarzenia ostatniego tygodnia ❗️

🇵🇱🇺🇸 Wizyta Karola Nawrockiego w USA
Prezydent Karol Nawrocki, jako jedyny prezydent innego państwa, był obecny na uroczystości wydawanej przez Donalda Trumpa z okazji 250. rocznicy powstania USA zorganizowanej w dniu 80. urodzin Prezydenta USA. Prezydent Polski wylądował w Stanach Zjednoczonych w sobotę, kiedy spotkał się z Polonią. W niedzielę wziął udział w uroczystym bankiecie. Wieczorem, na zaproszenie Trumpa, pojawił się na gali UFC Freedom zorganizowanej przy Białym Domu. Choć wizyta miała charakter prywatny, stanowiła okazję do rozmów z najważniejszymi przedstawicielami amerykańskiej sceny politycznej.

⚽️ Mundial 2026
Mecz otwarcia Mistrzostw Świata w piłce nożnej 2026 został rozegrany 11 czerwca w meksykańskim Estadio Azteca. Pierwszy mecz został rozegrany przez Meksyk i RPA z wynikiem 2:0. Gospodarzami tegorocznych mistrzostw są trzy kraje: Stany Zjednoczone, Meksyk i Kanada. W rozgrywkach, zaplanowanych w 16 miastach, weźmie udział rekordowa liczba 48 drużyn. Wielki finał sportowego wydarzenia planowany jest na 19 lipca, a mecz o zwycięstwo odbędzie się w Nowym Jorku.

🇨🇭 Referenfum w Szwajcarii
W Szwajcarii odbyło się referendum, w którym obywatele głosowali nad propozycją ograniczenia liczby ludności w kraju do 10 milionów do 2050 roku. Została ona przedstawiona przez prawicową Szwajcarską Partię Ludową, a jej celem miałoby być ograniczenie imigracji. Przeciwnicy pomysłu wskazują na negatywne skutki jego przyjęcia, jak pogorszenie relacji z Unią Europejską czy utrata potencjalnych pracowników. Wstępne wyniki referendum wskazują na odrzucenie propozycji.

Najważniejsze wydarzenia ostatniego tygodnia ❗️

🏆 Sukces Mai Chwalińskiej
Maja Chwalińska jest pierwszą w Polsce kwalifikantką, której udało się dotrzeć do finału Roland Garros w Paryżu. Dziesięć spotkań, które rozegrała od 18 maja pozwoliły jej przesunąć się ze 114. na 21. miejsce w rankingu. Choć polska tenisistka przegrała w sobotę z Mirrą Andriejewą, można mówić o jej ogromnym sukcesie. Dzięki swoim osiągnięciom sportowym Chwalińska ma szansę zostać honorową obywatelką Dąbrowy Górniczej, o czym poinformował sam prezydent miasta.

🇦🇲 Wybory w Armenii
W niedzielę o godzinie 18.00 czasu polskiego zakończyły się wybory parlamentarne w Armenii. Frekwencja wyniosła 59%. Centralna Komisja Wyborcza poinformowała, że partia obecnego premiera Nikola Paszyniana osiągnęła wynik 49,81%, wygrywając wybory. Do parlamentu wejdą także partie opozycyjne: Silna Armenia (23,29%), Blok Armenia (9,94 %) i Kwitnąca Armenia (4%). Polityka Paszyniana i jego partii zakłada zacieśnianie więzi z Zachodem oraz ograniczenie wypływów Rosyjskich.

🎖️ Order Orła Białego
Dziś Rzecznik Prezydenta Rafał Leśkiewicz poinformował, że Kapituła Orderu Orła Białego przekazała Karolowi Nawrockiemu swoje opinie na temat odebrania odznaczenia Wołodymyrowi Zełenskiemu. Teraz Prezydent Nawrocki ma podjąć decyzję w tej sprawie. Opinia Kapituły nie została przedstawiona publicznie. Ewentualne odebranie Zełenskiemu odznaczenia ma związek z nadaniem jednej z ukraińskich jednostek wojskowych imienia ,,bohaterów UPA”.

Najważniejsze informacje ostatniego tygodnia❗️

🇵🇱 Nowy dowódca operacyjny Rodzajów Sił Zbrojnych
Prezydent Karol Nawrocki podpisał postanowienie, na mocy którego generał dywizji pil. Ireneusz Nowak został dowódcą operacyjnym Rodzajów Sił Zbrojnych. Dotychczasowy dowódca pełniący funkcję od 2023 roku, gen. broni Maciej Klisz, zostanie szefem sztabu w strukturach NATO. Zmiana ta następuje na wniosek szefa MON. Dowódca operacyjny Rodzajów Sił zbrojnych odpowiada za bieżące dowodzenie i jest jednym z najważniejszych oficerów w Wojsku Polskim.

🇨🇴 Wybory w Kolumbii
W niedzielę w Kolumbii odbyła się pierwsza tura wyborów prezydenckich. Po przeliczeniu 99% głosów prawicowy kandydat Abelardo de la Espriella zdobył 44% poparcia, a Ivan Cepeda, przedstawiciel lewicy, 41%. Oznacza to ich walkę o stanowisko prezydenta w drugiej turze 21 czerwca. W wyborach startowało 14 kandydatów, jednak pozostali nie przekroczyli progu 7% głosów.

🏴󠁧󠁢󠁳󠁣󠁴󠁿 Propozycja referendum
Szkocja ponownie informuje o chęci przeprowadzenia referendum w kwestii uzyskania niepodległości. Takie referendum odbyło się już w 2014 roku, kiedy większość opowiedziała się za pozostaniem częścią Zjednoczonego Królestwa. Parlament już wyraził zgodę na rozpoczęcie rozmów z Londynem, który niechętnie podchodzi do organizacji takiego głosowania. Pierwsze spotkania z przedstawicielami brytyjskich władz mają odbyć się w kolejnych tygodniach.

🎁 Dzień Dziecka
Dziś w Polsce obchodzimy Dzień Dziecka. Warto pamiętać, że święto to na całym świecie świętuje się w różnych datach - Międzynarodowy Dzień Dziecka przypada na 20 listopada i upamiętnia przyjęcie Deklaracji Praw Dziecka oraz Konwencję o Prawach Dziecka. W tym dniu życzymy wszystkim dzieciom (i nie tylko)… dziecięcej radości! ✨

Najważniejsze wydarzenia ostatniego tygodnia❗️

🇻🇦 Pierwsza encyklika papieża Leona XIV
25 maja została opublikowana pierwsza encyklika papieża Leona XIV pod tytułem ,,Magnifica humanitas” (,,Wspaniałe człowieczeństwo’’). Dotyczy ona głównie rozwoju nowych technologii - Leon XIV rozważa miejsce człowieka w erze cyfrowej, wyzwania, jakie przynosi postęp technologiczny oraz miejsce Boga i religii w świecie zdominowanym przez cyfrowe rozwiązania. Papież porusza także kwestie związane ze sztuczną inteligencją i jej wpływem na moralny aspekt społeczeństwa.

🗳️ Referendum w Krakowie
Wczoraj, w niedzielę 24 maja, w Krakowie odbyło się referendum w sprawie odwołania prezydenta miasta. W jego wyniku mieszkańcy zdecydowali o przedterminowym zakończeniu kadencji Aleksandra Miszalskiego, co oznacza konieczność przeprowadzenia przedterminowych wyborów w ciągu 90 dni. Do czasu wyłonienia komisarza, który będzie zarządzał do momentu wyboru nowego prezydenta, najważniejsze obowiązki przejmuje sekretarz Krakowa Antonii Fryczek oraz dyrektorka magistratu Justyna Habrajska.

🎾 Początek Roland Garros
W niedzielę w Paryżu rozpoczął się turniej główny Roland Garros 2026. W turnieju głównym wystąpią cztery polskie tenisistki: Iga Świątek, Magdalena Fręch, Magda Linette i Maja Chwalińska, a także dwoje polskich tenisistów: Hubert Hurkacz oraz Kamil Majchrzak. Finały zaplanowano na 6 i 7 czerwca. Roland Garros to drugi turniej Wielkiego Szlema w sezonie, rozegrany po raz pierwszy w 1891 roku. Jest uznawany za jeden z najbardziej prestiżowych, ale także wymagających turniejów tenisa.

❗️Najważniejsze wydarzenia ostatniego tygodnia

🇨🇳🇺🇸 Spotkanie USA-Chiny
W czwartek przywódca USA Donald Trump spotkał się w Pekinie z prezydentem Chin Xi Jinpingiem. W Chinach obecny był także Kelly Ortberg, szef Boeinga oraz inni amerykańscy biznesmeni. Prezydent Trump po spotkaniu poinformował, że Jinping zdecydował się na zamówienie 200 samolotów firmy Boeing oraz zaproponował pomoc w zakończeniu wojny z Iranem. Ostatnie spotkanie obu przywódców miało miejsce w październiku zeszłego roku i dotyczyło wzajemnego zwiększania cen i wojny handlowej.

🎤 Konkurs Piosenki Eurowizji
W zeszłym tygodniu we Wiedniu odbył się jubileuszowy 70. Konkurs Piosenki Eurowizji. Do rywalizacji stanęło 35 państw, w tym cztery państwa ,,Wielkiej Piątki” (w tym roku Hiszpania zrezygnowała z udziału) oraz zeszłoroczny zwycięzca Austria, którzy mają zagwarantowane miejsca w finale. Wśród 25 państw występujących w sobotę znalazła się także Polska z piosenką ,,Pray” w wykonaniu Alicji Szemplińskiej. Reprezentantka Polski przeszła do finału i zajęła 12. miejsce. Ostateczne wyniki podzieliły fanów konkursu, a w Polsce kontrowersje wywołała decyzja o przyznaniu 12 pkt występowi Izraela. Niekwestionowanym zwycięzcą została Bułgaria - występ Dary z piosenką ,,Bangaranga” zdobył 516 punktów.

🛘 Rekord na Mount Everest
Kami Rita, znany nepalski przewodnik, w wieku 56 lat wspiął się na Mount Everest po raz 32., pobijając swój własny rekord liczby wejść na najwyższy szczyt świata ustanowiony w zeszłym roku. Departament Turystyki Nepalu podkreśla ogromny wkład Rity w rozwój himalaizmu oraz jego niekwestionowane doświadczenie. Warto także wspomnieć o 52-letniej Lhakpie Sherpa, która na szczyt weszła już 11 razy, co stanowi najwyższy wynik w historii kobiecego himalaizmu. Sezon wspinaczkowy na Mount Everest trwa od marca do maja, a w tym roku Nepal wydał aż 492 pozwolenia na wejście.

🇵🇱🪪 Co z polskim obywatelstwem?

📌 Jak było do tej pory?
Obecne przepisy obowiązują od 2009 roku. Przewidują dwa podstawowe tryby uzyskania obywatelstwa:

1️⃣ uznanie za obywatela przez wojewodę w ramach procedury administracyjnej
2️⃣ nadanie obywatelstwa przez Prezydenta RP

Aby uzyskać obywatelstwo drogą administracyjną, należy spełnić szereg warunków:

📍 odpowiednio długi, legalny pobyt w Polsce (co najmniej 3 lata)
📍znajomość języka polskiego na poziomie co najmniej B1
📍 stabilne źródło dochodu w Polsce
📍 prawo do lokalu mieszkalnego

W ubiegłym roku polskie obywatelstwo uzyskało ponad 19 tysięcy cudzoziemców.

📌 Jakie zmiany są proponowane?
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji chce zaostrzenia tych przepisów. Do najważniejszych zmian należą:

🆕 znajomość języka polskiego na poziomie B2 (na podstawie certyfikatu państwowego)
🆕 test obywatelski, obejmujący historię i kulturę
🆕 wydłużenie wymagającego czasu pobytu do 8 lat (w tym 5 lat jako pobyt stały)
🆕 złożenie aktu lojalności

❔❓Dlaczego zmiany?
Resort wskazuje, że polskie obywatelstwo to przywilej. Zapowiadane zmiany mają dać pewność, że osoby, które je otrzymują, są godne i będą lojalne wobec Polski. Proponowany test miałby wykazać rzeczywisty stopień zintegrowania kandydatów z polskim społeczeństwem i kulturą, natomiast znajomość języka na poziomie B2 pozwoli na swobodną komunikację i funkcjonowanie w codziennym życiu. Główny cel zmian stanowi zwiększenie bezpieczeństwa oraz wzmocnienie integracji obcokrajowców z polskim społeczeństwem.

Najważniejsze wydarzenia ostatniego tygodnia ❗️

🇵🇱 Program SAFE
W piątek Szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz oraz minister finansów i gospodarki Andrzej Domański podpisali umowę pożyczkową w programie SAFE. W ramach programu Polska otrzyma 43,7 mld euro w pożyczkach na cele zbrojeniowe. Jesteśmy największym beneficjentem unijnego programu oraz pierwszym państwem, które zatwierdziło umowę. Środki z pożyczek mają zostać przeznaczone na realizację programu Tarcza Wschód, inwestycje w obronność oraz rozbudowę infrastruktury o znaczeniu wojskowym. Zdania na temat SAFE pozostają podzielone - choć środki pochodzące z programu dają szansę na rozbudowę potencjału militarnego Polski, nie wiadomo dokładnie jaki będzie jej oprocentowanie oraz całkowity koszt.

🇭🇺 Zmiana władzy na Węgrzech
W sobotę po południu Peter Magyar, przewodniczący zwycięskiej partii TISZA, został oficjalnie wybrany na premiera Węgier. W trakcie sesji inauguracyjnej również deputowani Zgromadzenia Narodowego Węgier złożyli przysięgi. 141 na 199 posłów węgierskiego parlamentu należy do partii Magyara. Dotychczasowy premier, Victor Orban, zrezygnował z mandatu posła.

🦠 Przypadki Hantawirusa
Na holenderskim statku wycieczkowym MV Hondius wykryto przypadki zakażenia Hantawirusem, przenoszonym głównie przez gryzonie, wywołującym choroby układu oddechowego. WHO potwierdziło 8 zakażeń. Po dłuższej analizie zdecydowano się na ewakuację pasażerów w porcie Granadilla na Teneryfie. Choć żaden z ewakuowanych pasażerów nie wykazuje objawów, zachowane zostały wszelkie normy sanitarne, mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa okolicznym mieszkańcom. Pasażerowie zostali przetransportowani na ląd łodziami, a następnie objęci opieką medyczną. WHO uspokaja, że ryzyko rozprzestrzeniania się wirusa jest niewielkie.

Najważniejsze wydarzenia ostatniego tygodnia ❗️

🏫 Matury 2026
W tym tygodniu w poniedziałek rozpoczęły się matury. Uczniowie szkół średnich w całej Polsce przystępują do egzaminu dojrzałości. Pierwszym wyzwaniem był język polski, pisany w poniedziałek. Dziś maturzyści zmierzyli się z matematyką, natomiast jutro odbędzie się egzamin z języka angielskiego. W tym roku do matury przystępuje prawie 45 tysięcy uczniów i uczennic z całej Polski.

🇵🇱 Święto Konstytucji 3 Maja
Jak co roku w Polsce obchodzono Święto Konstytucji upamiętniające uchwalenie jej pierwszej wersji w 1791 r. Powszechnie przyjmuje się, że był to pierwszy taki dokument w Europie i drugi na świecie. W związku z obchodami Prezydent Karol Nawrocki zapowiedział powołanie Rady Nowej Konstytucji, mającej na celu wypracowanie nowych rozwiązań dla nowej ustawy zasadniczej. Działanie te wywołało szeroką dyskusję w mediach. W skład Rady mają wchodzić osoby o różnorodnych światopoglądach, a następnym etapem będzie powołanie ekspertów.

🇩🇪 Wycofanie wojsk USA z Niemiec
Prezydent Donald Trump zapowiedział wycofanie amerykańskich wojsk z Niemiec. Pentagon potwierdził, że wycofanych zostanie 5000 żołnierzy, a powodem tych działań jest gruntowna analiza rozmieszczenia sił w Europie i potrzeba zmian w tym zakresie. Prezydent twierdzi jednak, że liczba ta będzie znacznie większa. Działania te mają nastąpić w przeciągu 6-12 miesięcy. Mimo zapowiadanych zmian, Kanclerz Niemiec Friedrich Merz potwierdza, że USA zostają najważniejszym partnerem Niemiec w sojuszu NATO.

Najważniejsze wydarzenia ostatniego tygodnia ❗️

🇺🇸 Ewakuacja prezydenta
W sobotę prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump został ewakuowany przez Secret Service z kolacji. Razem z nim ewakuowano także jego żonę, Melanię, oraz innych członków gabinetu. Prokurator generalny poinformował, że napastnik prawdopodobnie obrał za cel współpracowników Trumpa oraz samego prezydenta. Donald Tusk oraz Karol Nawrocki w swoich oświadczeniach potępili potencjalną próbę zamachu i określili ją jako ,,godzącą w demokrację”.

🇮🇷 Bliski Wschód
Iran przedstawił Stanom Zjednoczonym nową propozycję rozejmu. Ze strony USA pojawiają się warunki dotyczące zawieszenia wzbogacania uranu przez Iran na co najmniej 10 lat, jednak władze Iranu proponują odłożenie negocjacji nuklearnych w czasie i skupienie się na kryzysie wokół cieśniny. Propozycja została przedstawiona przez szefa irańskiej demokracji Abassa Aragczi. Od 8 kwietnia w konflikcie Izraela i Stanów Zjednoczonych z Iranem obowiązuje zawieszenie broni, jednak kwestia blokady cieśniny Ormuz wciąż pozostaje nierozwiązana, niosąc za sobą globalne konsekwencje. Prezydent USA jeszcze nie odniósł się do propozycji.

🇵🇱 Historyczna zbiórka
Znany polski r***r, Bedoes 2115, swoim utworem ,,Diss na raka”, powstałym we współpracy z Mają Mecan, 11-latką chorą na nowotwór, zainspirował przeprowadzenie największej zbiórki charytatywnej w polskim internecie. Twórca internetowy, Łatwogang, przez dziewięć dni podczas transmisji na żywo słuchał piosenki, jednocześnie zbierając pieniądze dla fundacji Cancer Fighters. W akcje zaangażowało się wielu polskich artystów i celebrytów, podczas transmisji można także było zobaczyć podopiecznych fundacji. Cała akcja zakończyła się wczoraj przebijając 250 mln zł. Zbiórka wciąż pozostaje aktywna:

🔗 https://www.siepomaga.pl/latwogang

Najważniejsze wydarzenia ostatniego tygodnia❗️

📊 Utrzymanie stóp procentowych
Na kwietniowym posiedzeniu Rada Polityki Pieniężnej zdecydowała o utrzymaniu stopy referencyjnej na dotychczasowych poziomie 3,75%. Utrzymane zostały także wszystkie pozostałe stopy - lombardowa (4,25%), depozytowa (3,25%), redyskontowa weksli (3,80%) i dyskontowa weksli (3,85%). Oznacza to, że oprocentowanie kredytów ze zmienną stopą na razie pozostaje na tym samym poziomie. Decyzja ta jest podyktowana ryzykiem związanym z finansami publicznymi oraz niepewną sytuacją inflacyjną w kraju. Następne posiedzenie RPP planowane jest na 5-6 maja.

🇧🇬 Wybory w Bułgarii
Wczoraj w Bułgarii odbyły się przedterminowe wybory. O miejsca w Zgromadzeniu Narodowym, liczącym 240 miejsc, ubiegali się przedstawiciele 14 partii i 10 koalicji. Są to ósme wybory w Bułgarii w ciągu pięciu lat, a ich przedterminowość spowodowana jest dymisją dotychczasowego rządu. Pierwsze wyniki wskazują na wygraną Postępowej Bułgarii pod przywództwem Rumena Radewa - byłego prezydenta. Z wynikiem 43,7% partia zdobywa samodzielną większość w parlamencie. Na drugim miejscu jest partia GERB Bojko Borisowa. Według wstępnych informacji, próg wyborczy przekracza co najmniej pięć ugrupowań.

🇵🇱 Rocznica powstania w getcie warszawskim
Wczoraj, w niedzielę 29 kwietnia, w Warszawie odbyły się obchody 83. rocznicy powstania w warszawskim getcie. Uroczystości skupiły się przy Pomniku Bohaterów Getta, gdzie prezydent Karol Nawrocki, marszałkowie Sejmu oraz prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski upamiętnili ofiary powstania. Wielu polityków zamieściło w mediach społecznościowych okolicznościowe wpisy. Aby upamiętnić rocznicę, w samo południe w Warszawie zawyły syreny alarmowe.

Fot. Przemysław Keler/KPRP