Dokumenty Życia Społecznego Biblioteki Uniwersyteckiej w Toruniu

📸 JANINA GARDZIELEWSKA – PAMIĘTAMY!

Dziś, 13 lipca, przypada 100. rocznica urodzin Janiny Gardzielewskiej (1926–2012) – fotografki, dokumentalistki życia kulturalnego Torunia i ofiarodawczyni jednej z najcenniejszych spuścizn prywatnych zgromadzonych w Bibliotece Uniwersyteckiej w Toruniu.

W zbiorach Gabinetu Dokumentów Życia Społecznego BU UMK znajduje się spuścizna po Janinie i Zygfrydzie Gardzielewskich – wyjątkowe świadectwo życia i działalności dwojga wybitnych przedstawicieli toruńskiego środowiska artystycznego drugiej połowy XX wieku. Jest to zarazem największa i najpełniejsza część prywatnego archiwum Gardzielewskich, którego fragmenty znajdują się również w innych toruńskich instytucjach pamięci.

W latach 2000–2005 Janina Gardzielewska przekazała Bibliotece różnorodny zespół dokumentów obejmujący fotografie, korespondencję, projekty typograficzne, druki ulotne, dokumenty urzędowe, pamiątki, nagrania audio oraz księgozbiór, tworzący wieloaspektowy obraz życia i działalności Janiny i Zygfryda Gardzielewskich.

Szczególne miejsce w tej spuściźnie zajmują fotografie teatralne autorstwa Janiny i jej ojca Alojzego Czarneckiego, dokumentujące życie sceniczne Torunia, Bydgoszczy i Grudziądza, a także fotografie artystyczne Janiny, projekty typograficzne Zygfryda oraz przygotowane przez nią teki dokumentacyjne, niezwykły zapis życia, pracy i twórczości obojga małżonków.

Dziś spuścizna Gardzielewskich służy badaczom historii fotografii, typografii i kultury Torunia. Ze zbiorów korzystają naukowcy, studenci oraz instytucje kultury, a obiekty ze spuścizny prezentowane są na wystawach, w publikacjach, pacach dyplomowych oraz projektach cyfrowych.

W 100. urodziny Janiny Gardzielewskiej przypominamy sylwetkę artystki, której twórczość i działalność na trwałe wpisały się w historię toruńskiej kultury. Prezentowane tutaj fotografie przedstawiają zarówno ważne momenty z jej życia i działalności artystycznej, jak i wybrane zdjęcia teatralne dokumentujące spektakle Teatru im. Wilama Horzycy w Toruniu.

Zapraszamy jutro o godz. 11 do Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu na spotkanie w ramach III Toruński Piknik Archiwalny. Szczegóły w poście.

📣 Już za chwileczkę, już za momencik… wtorek z III Toruński Piknik Archiwalny zacznie się kręcić!

🗓 9 czerwca (wtorek)
🕚 godz. 11:00–12:00
📍 Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu, III piętro, sala 301

W programie: prelekcja z pokazem i rozmową o dokumentach papierowych i ich współczesnych, internetowych odpowiednikach.

Na przykładach zbiorów Gabinetu Dokumentów Życia Społecznego przyjrzymy się różnym sposobom zapisywania codzienności: XIX‑wiecznym ulotkom i fotografiom, afiszom międzywojennym, dokumentom z okresu PRL-u oraz współczesnym formom komunikacji w sieci.

Zastanowimy się też, co się zmienia, a co mimo upływu czasu pozostaje zaskakująco trwałe.

Podczas spotkania będzie można zobaczyć oryginalne dokumenty ze zbiorów Gabinetu DŻS, a także ich współczesne odpowiedniki funkcjonujące w przestrzeni cyfrowej.
To okazja do bezpośredniego kontaktu ze zbiorami i rozmowy.

💬 Wspólnie poszukamy odpowiedzi na pytania:
– co przetrwa dłużej: kartka czy post?
– czy obraz i tekst zapamiętujemy inaczej?
– jak zmienia się pamięć w erze mediów społecznościowych?

📚 Spotkaniu towarzyszy wystawa wybranych obiektów z kolekcji Gabinetu DŻS.
✅ Wstęp wolny!
⚠️ Zapisy:
Anna Klugowska
📧 [email protected]
📞 56 611 4398
📱 512 290 751

Dziś jesteśmy w Państwowej Galerii Sztuki w Sopocie na wystawie „Kiejstut Bereźnicki – Harmonia mundana”.

Co ma wspólnego artysta malarz ze zbiorami dokumentów życia społecznego? W tym przypadku rodzinną historię zapisaną na fotografiach.

Gdy Kiejstut Bereźnicki był kilkuletnim chłopcem, odwiedzał wraz z mamą Janiną swojego wuja Władysława w domu rodzinnym w Otłoczynie pod Toruniem. Te codzienne, rodzinne spotkania zostały uwiecznione na fotografiach wykonanych przez wuja.

Fotografie te znajdują się dziś w zbiorach Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu (Gabinet DŻS) i są dostępne online w Kujawsko‑Pomorskiej Bibliotece Cyfrowej: Władysław Bereźnicki (1890–1957) – kolekcja fotografii https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/238891/edition/242470

Warto do nich zajrzeć! Świetnie uzupełniają kontekst oglądanej w Sopocie wystawy.

Wyróżniono mnie na tygodniowej liście aktywności Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu! 🎉

Janina Gardzielewska, pamiętamy! 🕯️📸

4 kwietnia mija 14. rocznica śmierci toruńskiej artystki-fotografki, a 13 lipca przypada 100. rocznica jej urodzin (1926–2012).

Dziś chcemy przede wszystkim powiedzieć: DZIĘKUJEMY! To dzięki Janinie Gardzielewskiej do Biblioteki Uniwersyteckiej w Toruniu trafiła spuścizna po Niej i Jej małżonku, Zygfrydzie Gardzielewskim, grafiku i typografie, twórcy kroju pisma Antykwa Toruńska.

W Gabinecie Dokumentów Życia Społecznego BU UMK znajduje się największy i najpełniejszy zespół o charakterze hybrydowym, łączącym elementy archiwum rodzinnego, osobistego i artystycznego. To jedna z najcenniejszych kolekcji proweniencji prywatnej w naszych zbiorach. Obejmuje dokumenty urzędowe, typowe DŻS-y (druki ulotne, fotografie dokumentalne, medale), a także projekty typograficzne, fotografie artystyczne, korespondencję oraz księgozbiór.

Spuścizna po Gardzielewskich jest kluczem do opowieści o Toruniu i jego życiu kulturalnym w drugiej połowie XX wieku: o teatrze, środowiskach twórczych, codzienności, pracy i relacjach.

Proces przekazywania spuścizny przebiegał etapami i obejmował zarówno zakup, jak darowizny Janiny Gardzielewskiej w latach 2000–2005.
Największa część spuścizny trafiła do nas w 2004 roku.

Szczególną wartość poznawczą mają cztery teki przygotowane przez Janinę, które dokumentują życie i twórczość małżonków w latach 1922-2004. Świadoma praca dokumentalistki sprawiła, że spuścizna otrzymała uporządkowany charakter.

Największą wartość rynkową i antykwaryczną mają fotografie artystyczne Janiny: kolaże, fotogramy, portrety.

Spuścizna po Gardzielewskich stanowi dziś ważne źródło do badań nad historią fotografii, typografii i kulturą wizualną Torunia, a zarazem inspirację dla projektów naukowych i artystycznych. Szczególne miejsce zajmuje w niej dokumentacja teatralna regionu: fotografie spektakli z teatrów Torunia, Bydgoszczy i Grudziądza (lata 1945–1978).

W kolejnych tygodniach, do lipcowego jubileuszu, będziemy wracać do wybranych obiektów i historii z tej wyjątkowej spuścizny.

Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu

Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Dziś w samo południe odbyło się spotkanie ze studentami III roku Ochrony Dóbr Kultury WSzP UMK, poświęcone fotografii w zbiorach Gabinetu Dokumentów Życia Społecznego BU w Toruniu.

Przedstawiona została specyfika zbiorów fotograficznych, różnorodnych pod względem formy, treści i proweniencji, łączących perspektywy prywatne i instytucjonalne.

Omówione zostały zasady pracy z dokumentami życia społecznego oraz standardy ich opisu i katalogowania.

Studenci zobaczyli także wybrane fotografie ukazujące codzienność, lokalne wydarzenia i działalność instytucji.

Na zakończenie zaprezentowane zostały publikacje dotyczące zbiorów Gabinetu DŻS.

Spotkanie prowadziła kustosz dyplomowana Anna Klugowska.