Sztuka Edycji

🔴 21 maja w przepięknej sali im. Nehringa na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Wrocławskiego odbył się specjalny edytorial z redaktor naczelną „Sztuki Edycji”. Organizatorem spotkania był Zakład Edytorstwa Instytutu Filologii Polskiej UWr, a rozmowę prowadziła dr Olga Taranek-Wolańska.
📖 Rozmawialiśmy o genezie czasopisma, które od początku zestawia tradycyjnie pojmowane tekstologię, edytorstwo i filologiczne metody krytyki tekstu z interdyscyplinarnie rozumianą sztuką książki, a także o celach naukowych konsekwentnie realizowanych przez redakcję od 15 lat.
📜 W trakcie dyskusji pojawił się wątek ciekawego i przemyślanego layoutu czasopisma, subtelnie nawiązującego do ksiąg rękopiśmiennych i starych druków, dzięki czemu harmonijnie współistnieją w nim tradycja i nowoczesność. Layout zaprojektował Tomasz Jaroszewski, czyli Projektant książek.
💬 Dobrze wybrzmiały również nawiązania do działu czasopisma „Słudzy wielkości”, w którym publikujemy rozmowy z edytorkami i edytorami. Dzięki tej formule ich doświadczenie ukazuje się nie jako abstrakcyjna teoria, lecz jako praktyka codziennej pracy z rękopisem, archiwum i tekstem.
✒️ Prowadząca wspomniała także o nowej serii wydawniczej „Biblioteka »Sztuki Edycji«”. W pierwszym tomie – przypomnijmy – znalazły się opracowane przez Wojciecha Kruszewskiego i Dariusza Pachockiego „Rozmowy z edytorami”, dokumentujące również ważną część historii edytorstwa naukowego, w tym rozmaite szkoły metodologiczne reprezentowane przez badaczki i badaczy kilku pokoleń.
✨ Rozmowa o kulisach pracy merytorycznej i redakcyjnej nad „Sztuką Edycji” – i to w tak przyjaznej atmosferze – była prawdziwą przyjemnością. Oby więcej takich rozmów. Serdecznie dziękujemy organizatorom spotkania za wspaniałe przyjęcie nas na UWr! ❤️

🔥 W tym tygodniu o „Sztuce Edycji” oraz edytorstwie naukowym i praktycznym będziemy rozmawiać na Uniwersytecie Wrocławskim! Zapraszamy 21 maja o 15.00 do czytelni Instytutu Filologii Polskiej UWr!
🎤 Spotkanie poprowadzi dr Olga Taranek-Wolańska z Zakład Edytorstwa Instytutu Filologii Polskiej UWr.

🔎 Informacje od organizatora.

🌸 Edytorski maj! 🌸
📅 21 maja o 15.00 w czytelni Instytutu Filologii Polskiej odbędą się „Rozmowy o »Sztuce Edycji«” – Edytorial z dr Agnieszką Markuszewską.
💠 Edytoriale to cykl spotkań organizowanych przez Zakład Edytorstwa, popularyzujących wiedzę o tekstologii, edytorstwie i współczesnym rynku książki. Spotkania te odbywały się przed pandemią, jednak formuła nie wyczerpała się. W kolejnych odsłonach chcemy skoncentrować się na problemach edytorstwa naukowego i praktycznego, zapraszając do Instytutu Filologii Polskiej gości z różnych ośrodków akademickich, wydawnictw oraz instytucji kultury.
💠 Serdecznie zapraszamy do udziału w rozmowie o „Sztuce Edycji”! Więcej informacji w wydarzeniu ⤵️
https://tiny.pl/c6sbhn3t1

🔴 To już dzisiaj! Zapraszamy na rozmowy o (S)sztuce (E)edycji.📍Książnica Kopernikańska w Toruniu, ul. Słowackiego 8 ⏰️ 17.00, sala konferencyjna.
🔴 Jednocześnie informujemy, że trwają intensywne prace redakcyjne nad nowym numerem czasopisma, który zostanie udostępniony czytelnikom zapewne pod koniec czerwca 🦋

🌸 Idealny zestaw do wiosennej kawy i wiosennych rogalików! Tom trafił już do sprzedaży! Nie możemy się nim nacieszyć! I czekamy na Wasze opinie 🤗
Książkę można kupić tu:
https://wydawnictwo.umk.pl/produkt/rozmowy-z-edytorami

🌿 Drukowane egzemplarze "Sztuki Edycji" – jak zawsze piękne i pełne ciekawych ilustracji – czekają na starych i nowych czytelników w wolnym dostępie w oddanej niedawno do użytku czytelni Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu (ul. Słowackiego 8).
🌿 Do zbiorów Książnicy trafiły także poprzednie numery naszego czasopisma ☺️ Nie traćcie czasu! Czytajcie "Sztukę Edycji" – wiosna poczeka 🍀 🦋

🦋 Podstawową wersją "Sztuki Edycji" jest oczywiście wersja online dostępna na Akademickiej Platformie Czasopism UMK. Najzagorzalsi wielbiciele naszego pisma mogą jednak zawsze zamówić jego drukowane egzemplarze. Gorąco do tego zachęcamy – bo papierowa wersja "Sztuki Edycji" jest naprawdę piękna ❤️
📸 Zuzanna Jarczewska.

♦️ Lubimy takie zapowiedzi! W pierwszym numerze „Sztuki Edycji” za 2026 rok ukaże się rozmowa Dariusza Pachockiego z Profesorem Januszem Deglerem (UWr), wybitnym literaturoznawcą, teatrologiem oraz – oczywiście – edytorem, przewodniczącym Komitetu Redakcyjnego wydania krytycznego „Dzieł zebranych” Witkacego publikowanych od 1992 roku.
----
♦️ Poniżej fragment rozmowy:
🔴 Dariusz Pachocki: Panie Profesorze, bliski Panu pisarz, czyli Witkacy, doczekał się krytycznej edycji swoich dzieł. Wciąż jednak odczuwany jest niedostatek tego typu prac. Dlaczego tak się dzieje?
⚫️ Janusz Degler: Problem polega na tym, że sztuka edytorska jest sztuką trudną i wymaga solidnych podstaw naukowych. Żeby być dobrym edytorem, trzeba się dużo nauczyć. Należy także poznać to, co nazywamy warsztatem edytora. Jest to pojęcie bardzo ogólne, ale mieści się w nim zarówno szeroka wiedza o twórcy, danej epoce, a także o wszelkich możliwych wariantach rzeczywistości, które miały znaczenie w jego twórczości. Nieraz są to bardzo trudne do rozstrzygnięcia sprawy. Istnieje bowiem coś takiego, co nazywa się etyką edytora, która każe zastanowić się nad tym, czy należy bezwzględnie publikować wszystko. Zwłaszcza jeśli wkraczamy w świat intymny, w tę dziedzinę życia, która może być dla pisarza w jakiejś mierze kompromitująca. Czy ujawniając ją, nie czynimy mu w pewien sposób krzywdy? To jest poważny dylemat, ponieważ od edytora wymaga się bezwzględnej uczciwości. Jeśli zatem mamy tekst i jest w nim coś, co ujawnione, może być dla autora przykre lub nawet krzywdzące, to musimy rozstrzygnąć trudny problem etyczny. Mianowicie czy w imię dobra autora nie powinno się ingerować w tekst lub nawet poniechać publikacji?
🔴 Dariusz Pachocki: Myśli Pan, że da się tego nauczyć na studiach edytorskich? Uczciwości wobec tekstu? Czy to jest możliwe w dydaktyce?
⚫️ Janusz Degler: Nie.
🔴 Dariusz Pachocki: Wobec tego jak to osiągnąć?
⚫️ Janusz Degler: Tu jest kwestia wrażliwości. Każdy z nas ma poczucie, że istnieje pewna granica, której nie powinno się przekroczyć. Może nie należy danego faktu szczegółowo omawiać, odsłaniając przy tym jakąś skrywaną tajemnicę, która mogłaby w poważnym stopniu zaważyć na odczytaniu tego tekstu, czy też wpłynąć na stosunek do jego autora. Jest to granica bardzo cienka, nieraz trudna do zachowania. W pracy nad Witkiewiczem wielokrotnie trafiałem na takie problemy etyczne, bo nie da się uprawiać edytorstwa naukowego bez pewnej wrażliwości etycznej.

♦️Już za chwilę będziemy mogli cieszyć się egzemplarzami pierwszego tomu naszej serii „Biblioteka Sztuki Edycji”. Prace redakcyjne trochę trwały, ale jesteśmy pewni, że rezultat końcowy będzie dla nas wszystkich bardzo satysfakcjonujący 😎
🥇 Zaplanowaliśmy także następne publikacje:
📕 tom 2: M. Strzyżewski, „Potwarca Mickiewicza. Rzecz o »Ibusiu« Ostrowskim”, Toruń 2026.
📕 tom 3: Z. Chojnowski, „Listy Anny Kamieńskiej do Henryka Syski (1946–1947)”, Toruń 2026.
📕 tom 4: M. Szargot, „»Trzy myśli pozostałe po Henryku Ligenzie…« Zygmunta Krasińskiego”, Toruń 2027.
📕 tom 5: R. Sioma, „»Demon ruchu« Stefana Grabińskiego”, Toruń 2027.
📕 tom 6: D. Pachocki, „Rozmowy z edytorami (II)”, Toruń 2028.

♦️Do puli planowanych numerów „Sztuki Edycji” dorzucamy jeszcze jeden zeszyt – pierwszy za 2028 rok:
📕 2028, nr 1 (33): „Biblioteki i archiwa cyfrowe”, red. Milena Śliwińska, Liliana Lewandowska i Dominik Mirosław Piotrowski.
----
Mimo że termin wydania tego numeru jest dosyć odległy, to już teraz można zgłaszać do redakcji propozycje artykułów!