TSE Ewolucja

03/10/2026

:(

02/10/2026

Jutro najnowsze informacje !!!

W ostatnim czasie rozgorzała dyskusja na temat Wampirki Zosi z Pnia. Chodzi o brak stałego miejsca, w którym można ją oglądać, a także dofinansowania na pokrycie kosztów związanych z odtworzeniem jej postaci. Marszałek województwa Piotr Całbecki zapowiada działania. - Na pewno Wampirka...

01/10/2026

POZNAŃ ‼️‼️

29/09/2026

Pisaliśmy już o pochówku młodej kobiety w wieku około 20-25 lat, odkrytym w niezwykle trudnej do eksploracji strukturze gliniasto-żwirowej, zawierającej dużą ilość kamieni.
Na szkielecie nie stwierdzono kamieni ułożonych intencjonalnie na ciele zmarłej. Z całą pewnością znaleźliśmy jednak kamienie, które zostały wrzucone do jamy grobowej podczas zasypywania grobu.
Analiza antropologiczna wykazała, że kobieta była w ciąży, a wiek płodu szacowany jest na około 20-24 tygodnie. Zachowały się drobne kości płodu, co w archeologii należy do rzadkości ze względu na ich wyjątkową delikatność i podatność na zniszczenie.
Tuż obok znajdowała się druga, ale pusta jama grobowa. Nie wiemy, czy pierwotnie złożono w niej zmarłego, którego szczątki później usunięto, czy też grób od początku pozostawał pusty. Jedno jest pewne: ktoś zadał sobie wiele trudu, aby wykopać tę jamę w tak trudnym podłożu.
W jakim celu? Niestety nie znamy odpowiedzi.
To kolejna zagadka, którą próbujemy rozwiązać podczas badań tego niezwykłego stanowiska archeologicznego.
Ostatnio bardzo zaangażowaliście się w interpretację grobu Vladimira , więc zapraszamy do dyskusji nad tym pochówkiem.

fot. TSE"Ewolucja"/ Projekt Pień
rekonstrukcja grobu przy pomocy AI

28/09/2026

Nie potwór, nie wampir... a młoda schorowana dziewczyna...

W XVII wieku Zosia została pochowana w niezwykły sposób, jak wampir...

25/09/2026

Czy ziemia kryje przed nami kolejne tajemnice dawnych rytuałów?
W 2025 roku, w bardzo zwartej strukturze orsztynowo-gliniastej, natrafiliśmy na pochówek, który od razu przykuł naszą uwagę. To „Vladimir”. Na jego ramionach ułożono dwa kamienie, a kolejny spoczywał w okolicach brzucha, sprawiając wrażenie, jakby postać była silnie ściśnięta.
​Antropolog, który towarzyszył nam podczas badań - dr Matteo Borrini, nadał mu właśnie imię Vladimir (podobno we Włoszech tak nazywane są osoby pochowane w dziwny sposób). Już wstępne oględziny kości wskazały, że może to być chłopiec. Pełne potwierdzenie przyniosą dopiero badania genetyczne, na które Vladimir musi jeszcze cierpliwie poczekać.
​Intrygujący kontekst - w dość podobnej strukturze gleby pochowano odkrytą w 2023 roku kobietę w ciąży. Czy to powtarzalny schemat, celowy zabieg czy przypadek? Na ten moment możemy tylko stawiać pytania. Jak myślicie, dlaczego chłopiec został pochowany w taki sposób? Uprzedzając pytania - kamienie nie znalazły się tam przypadkowo. Rozwińcie wyobraźnię i spróbujcie zinterpretować pochówek Vladimira...

fot. TSE"Ewolucja"/Projekt Pień
Próba rekonstrukcji grobu przy pomocy AI

I

21/09/2026

Za nami niezwykła podróż w czasie... Zostańcie z nami na chwilę, bo wczorajszy dzień spędziliśmy w Instytucie Archeologii UMK w Toruniu.
​Mieliśmy wyjątkową okazję oglądać z bliska bezcenne zabytki archeologiczne. Prawdziwym punktem kulminacyjnym było jednak spotkanie z prof. dr. hab. Dariuszem Polińskim, który w fascynujący sposób opowiadał nam o poszczególnych kulturach i tajemnicach dawnych ludów.
​To była ogromna dawka wiedzy, pasji i historii na wyciągnięcie ręki.

18/09/2026

Przełomowe odkrycia archeologiczne rzadko stawiają kropkę nad „i”, najczęściej otwierają długi rozdział pytań, na które odpowiedzieć może jedynie interdyscyplinarna nauka.
​Gdy w 2023 roku podczas badań wykopaliskowych odsłoniliśmy zarys nietypowej jamy grobowej, nic nie zapowiadało skali osobliwości, z jaką przyszło nam się zmierzyć. W trakcie eksploracji jako pierwsze ukazały się kości podudzi i stóp, a tuż obok nich trójkątna, żelazna kłódka. Zaskoczenie pogłębił brak pozostałej części szkieletu oraz anatomia samego ułożenia szczątków: ciało złożono w ziemi w pozycji na brzuchu, z twarzą skierowaną do dołu. Analiza antropologiczna wykazała, że mamy do czynienia z dzieckiem w wieku około 5–7 lat.
​Tego typu pochówek wykracza poza standardowe kanony funeralne. Chcemy wciągnąć Was w nasz proces badawczy i pokazać, jak wygląda pierwsza faza pracy nad tak skomplikowanym znaleziskiem.
​Gdybyście to Wy stali na krawędzi tego wykopu, jakie pytania zadalibyście w pierwszej kolejności?
​W dobie nowoczesnej archeologii pytamy m.in. o:
​- tafonomię i integralność obiektu; czy brak górnej części szkieletu to efekt wtórnego wkopu, procesów naturalnych, czy celowego zabiegu intencjonalnego (np. dekapitacji, ekshumacji)?
- rytuał i intencjonalność; jaka była funkcja żelaznej kłódki przy stopach oraz ułożenia ciała facie ad terram (twarzą do ziemi)? Czy mamy tu do czynienia z tzw. pochówkiem antywampirycznym/apotropaicznym, mającym powstrzymać zmarłego przed „powrotem”, czy z zupełnie inną praktyką magiczno-religijną?
- chronologię i bioarcheologię; z jakiego dokładnie okresu pochodzi obiekt (m.in. datowanie C-14) oraz na co chorowało dziecko (paleopatologia)?
- analizy izotopowe; rodzaj diety, czy była to osoba lokalna, czy przybyła z zewnątrz (izotopy strontu)?
​Podzielcie się swoimi hipotezami w komentarzach. W kolejnym wpisie przedstawimy nasz tok myślenia, zastosowane metody laboratoryjne oraz pytania, na które odpowiedzieliśmy dzięki specjalistycznym analizom. Pełne opracowanie naukowe tego odkrycia powinno ukazać się niebawem...Na razie podejrzewamy, że mamy punkt wspólny z Zosią( i nie chodzi tu o kłódkę) , dlatego musimy to jeszcze sprawdzić ... zachęcamy do dyskusji

Fot. M. Zagrodzka oraz obraz wygenerowany przy pomocy AI

07/09/2026

Oczywiście i my w tym uczestniczyliśmy :) Tam gdzie Pień tam i my ;) Mateusz Mateusz jak zawsze nieoceniony

Niezwykła wizyta w Projekcie Pień.🤔

​W minioną sobotę gościliśmy dziennikarkę z Francji, Lilę Meghraou, która zbiera materiały do swojej nowej książki poświęconej zwyczajom, wierzeniom oraz nietypowym grobom w Europie Środkowej.
​Kierownik Projektu Pień, prof. Dariusz Poliński , wraz z reprezentującym TSE Ewolucja archeologiem dr.Mateuszem Magalskim Mateusz Mateusz , spędzili z Lilą kilka intensywnych godzin w Instytut Archeologii UMK w Toruniu . Owocna dyskusja krążyła wokół fascynujących i mrocznych zagadnień:
​Jak w dawnych czasach traktowano zmarłych, których obawiano się po śmierci?
​Jakie motywacje i wierzenia stały za tzw. pochówkami antywampirycznymi i zabezpieczającymi rytuałami?
​Szykuje się niezwykle ciekawa i wartościowa publikacja, w której Pień znajdzie wyjątkowe miejsce.🤩
Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Wydział Nauk Historycznych UMK