Czasopismo Naukowe TSB

✍ Analiza użyteczności i funkcjonalności aplikacji mobilnej e-podróżnik.pl w świetle badań własnych (https://apcz.umk.pl/TSB/article/view/41025/36476)

✍ Oliwia Pietrusiak
(Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu)

✍ Artykuł jest poświęcony aplikacji mobilnej e-podróżnik.pl i ma na celu analizę jej użyteczności i funkcjonalności. W opracowaniu dokonano charakterystyki tej aplikacji, przedstawiono jej działania oraz zdefiniowano jej użyteczność i funkcjonalność. Opisano całą metodologię badania, w tym cel i zakres badania, problemy badawcze oraz organizację i przebieg badania, a także narzędzie badawcze – kwestionariusz badania. Opisano, zanalizowano oraz zinterpretowano wyniki. Opracowano wnioski, które mogą poprawić użyteczność i funkcjonalność aplikacji oraz polepszyć wrażenia użytkownika związane z korzystaniem z niej, takie jak dłuższe wyświetlanie niektórych komunikatów i informacji oraz zmiana umiejscowienia pewnych elementów.

✍ Dodatki tematyczne w prasie toruńskiej okresu międzywojennego (1920–1939) – przyczynek do badań nad ich rolą w rozwoju czasopiśmiennictwa i zasięgiem oddziaływania (https://apcz.umk.pl/TSB/article/view/40876/36475)

✍ Piotr Rudera
(Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu)

✍ Dodatki tematyczne do prasy mają długą tradycję wydawniczą. Początkowo były traktowane jako rodzaj premii dla prenumeratorów, a w późniejszym czasie miały za zadanie zachęcać czytelników do lektury dodatkową zawartością lub bogatszą szatą graficzną oraz treściami nieopublikowanymi w wydaniu głównym gazety lub czasopisma. W dotychczasowym dorobku naukowym brakuje zarówno badań przyczynkarskich, jak i kompleksowych opracowań dotyczących znaczenia powoływania dodatków do gazet i czasopism dla procesu rozwoju rynku prasowego. W niniejszym artykule szczególną uwagę zwraca się na zjawisko koncentracji suplementów wokół najważniejszych tytułów dzienników i czasopism toruńskich, obejmujących 49 tytułów dodatków prasowych, ale także na rzeczywiste powody ich wydawania. Celem prezentowanego opracowania jest zatem usystematyzowanie podstawowej wiedzy na temat toruńskich dodatków prasowych z okresu II RP, w wyniku którego możliwe będzie uzyskanie odpowiedzi na pytanie o rolę tematycznych dodatków prasowych w rozwoju toruńskich inicjatyw czasopiśmienniczych z tego okresu.

✍ Dotrzeć do wszystkich – charakterystyka działalności specjalistycznych punktów bibliotecznych WBP-Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu (https://apcz.umk.pl/TSB/article/view/41275/36474)

✍ Julita Niedźwiecka-Ambroziak (WBP - Książnica Kopernikańska w Toruniu)

✍ Abstrakt:
Powszechne prawo korzystania z bibliotek publicznych oraz wymóg dogodnego dostępu do ich usług nakładają na te instytucje obowiązek podejmowania działań na rzecz zwiększania dostępu do zasobów (zbiorów i usług) również w odniesieniu do grup o specjalnych potrzebach, do których zalicza się: osoby mieszkające w oddalonych miejscach, osoby nieopuszczające domów, osoby o instytucjonalnie ograniczonej swobodzie przemieszczania się (znajdujące się w szpitalach i więzieniach), osoby niepełnosprawne, w tym z uszkodzeniami słuchu i wzroku, osoby mające problem z uczeniem się, imigrantów, nowych obywateli itp. Autorka przekrojowo omawia starania WBP-Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu [dalej: WBP-KK] na rzecz zapewnienia dostępu do usług o charakterze kulturalnym, edukacyjnym i naukowym wszystkim grupom społecznym. Głównym celem artykułu jest charakterystyka działalności sieci specjalistycznych punktów bibliotecznych (funkcjonującej pod auspicjami działu WBP-KK – Ośrodka Czytelnictwa Chorych i Niepełnosprawnych), zlokalizowanych m.in. w szpitalach psychiatrycznych, domach pomocy społecznej, warsztatach terapii zajęciowej, których odbiorcy nie mają możliwości samodzielnego dotarcia do biblioteki.

✍ Leksykograficzny obraz pojęcia „cenzura” w słownikach oraz encyklopediach powszechnych wydanych w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (https://apcz.umk.pl/TSB/article/view/39208/36473)

✍ Daniel Dzienisiewicz, Piotr Nowak (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu)

✍ Abstrakt:
Dotychczas wiele uwagi poświęcono zagadnieniu języka oficjalnej propagandy epoki socjalizmu, brak jednak publikacji o charakterze lingwistycznym dotyczących zakresu semantycznego pojęcia „cenzura” w kontekście ustroju socjalistycznego. W celu wypełnienia tej luki przeanalizowano definicje wyrazu „cenzura” zaczerpnięte z wybranych słowników oraz encyklopedii o treści ogólnej wydanych w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (od roku 1940 do 1991) oraz Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (w latach 1959–1988). Badanie ma na celu rekonstrukcję i porównanie obrazów cenzury utrwalonych w definicjach leksykograficznych oraz ustalenie, czy obraz tego pojęcia uległ zmianie pod wpływem poszerzania ram wolności słowa w obu państwach. W toku badania wykazano, że w definicjach hasła „cenzura” widoczny jest znaczący wpływ oficjalnej ideologii na język w postaci wyraźnego zunifikowania definicji cenzury w obu państwach.

Recenzja Harcerskiego słownika biograficznego, t. 5, Warszawa 2019

Piotr Brzyski (Uniwerystet Mikołaja Kopernika w Toruniu)

Abstrakt:
Artykuł jest próbą recenzji 5 tomu Harcerskiego słownika biograficznego. Jest to pierwsza recenzja, która została stworzona poza celami wydawniczymi. Jej celem jest rozpromowanie idei Słownika i pokazanie go szerszemu gronu ekspertów związanych z biografistyką.

Sprawozdanie z konferencji naukowej „Biblioteka w przestrzeni, przestrzeń w bibliotece”, Kraków, 22–23 września 2022 r.

Agnieszka Zawadzka, Małgorzata Ziółkowska
(Biblioteka Główna Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie)

https://apcz.umk.pl/TSB/article/view/43315/38939

Abstrakt:
Sprawozdanie z konferencji naukowej „Biblioteka w przestrzeni, przestrzeń w bibliotece”, która odbyła się w dniach 22–23 września 2022 r. w Krakowie. Przedsięwzięcie miało wymiar ogólnopolski, skierowane zostało do szerokiego kręgu adresatów zainteresowanych problematyką funkcjonowania bibliotek akademickich. Prezentacje wygłosili czołowi przedstawiciele najważniejszych instytucji zajmujących się bibliotekarstwem, archiwizacją, informatyką i działalnością kulturalną w kraju i za granicą.

Open educational and scientific materials – ostatni otwarty zasób edukacyjny Bożeny Bednarek-Michalskiej

Dominik Mirosław Piotrowski
(Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu)

https://apcz.umk.pl/TSB/article/view/41150/38938

Abstrakt:
Artykuł wyjaśnia genezę powstania otwartego kursu e-learningowego, którego autorką była, zmarła 5 maja 2021 r., Bożena Bednarek-Michalska – wybitna bibliotekarka związana z Biblioteką Uniwersytecką w Toruniu. Tekst omawia zawartość kursu oraz mechanizmy mające na celu weryfikację wiedzy. Ponadto zawiera rekomendacje dotyczące projektowania efektywnych szkoleń e-learningowych, a zarazem sygnalizuje potrzebę specjalistycznej opieki nad tym otwartym zasobem edukacyjnym.

Nauczyciele szkoły w Rogowie (pow. rypiński) – ofiary zbrodni pomorskiej 1939 roku

Bartłomiej Wicherek
(Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu)

https://apcz.umk.pl/TSB/article/view/41388/38937

Abstrakt:
Celem artykułu jest ukazanie sylwetek pracowników Publicznej Szkoły Powszechnej w Rogowie w okresie dwudziestolecia międzywojennego oraz przedstawienie ich losów w pierwszych miesiącach okupacji niemieckiej. Część z nich stała się ofiarami zbrodni pomorskiej 1939 r. W artykule opisano ich aresztowanie oraz okoliczności przetrzymywania i śmierci. W tekście znajdują się także informacje o upamiętnieniu zamordowanych nauczycieli.

Wykluczenie cyfrowe osób ze ślepotą barw – analiza dostępności serwisu pkp.pl oraz wyniki badań ankietowych

Alicja Jakubczyk, Małgorzata Dąbrowska, Julia Dzikoń
(Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu)

https://apcz.umk.pl/TSB/article/view/44792

Abstrakt:
Artykuł porusza temat wykluczenia cyfrowego osób ze ślepotą barw. Przedstawia ten aspekt w kontekście teoretycznym i praktycznym. Zwraca uwagę na problem z odczytywaniem i interpretacją informacji przez tę grupę osób. Przygotowane zostały sugestie dotyczące dobrych praktyk, które ułatwią osobom ze ślepotą barw poruszanie się po zasobach Internetu. Na ich podstawie opracowano audyt strony internetowej pkp.pl w celu wyeliminowania ewentualnych nieprawidłowości. Skupiono się także na kwestii zasobów, które zostały dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Dodatkowo praca została wzbogacona o ankietę przeprowadzoną wśród osób ze schorzeniami wzroku. Pytania dotyczyły ich doświadczeń w Internecie oraz barier, które tam napotykają. Wyniki poddano analizie i zaprezentowano wnioski.

IV konferencja naukowa WIAD22 pt. „Połączony świat” – Światowy Dzień Architektury Informacji na UMK w Toruniu

Adam Jakub Szalach (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu)

https://apcz.umk.pl/TSB/article/view/43839/38944
Artykuł jest sprawozdaniem z konferencji naukowej WIAD22, która odbyła się w dniach 5–6 marca 2022 r. w związku z obchodami Światowego Dnia Architektury Informacji. Organizatorem konferencji był Instytut Badań Informacji i Komunikacji na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Metafory w projektowaniu interfejsów informacyjnych

Bożena Jaskowska (Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie)

https://apcz.umk.pl/TSB/article/view/43652/38943

Celem artykułu jest przybliżenie tematyki wykorzystania metafor w projektowaniu informacji, ze szczególnym uwzględnieniem interfejsów i nawigacji. Przedstawiono rodzaje metafor wraz z przykładami, omówiono różnorodne metafory w projektowaniu interfejsów na przestrzeni lat oraz przyjrzano się obecnie stosowanym metaforom w UI i UX, ze szczególnym uwzględnieniem metafor przestrzennych. Dokonano przeglądu heurystyk badających metafory w systemach informacji, zamieszczono zalecenia dotyczące skutecznej implementacji metafor w środowisku cyfrowym, a także przedstawiono argumenty krytykujące takie podejście. Do analizy przedmiotu wykorzystano przegląd piśmiennictwa oraz case studies.

(Nie)widzialne wyzwania, wirtualne rozwiązania: technologia VR a odnajdywanie się w przestrzeni przez osoby z niepełnosprawnością wzroku

Aleksandra Cząstkiewicz (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie)

https://apcz.umk.pl/TSB/article/view/43369/38942

Abstrakt:
Samodzielne przemieszczanie się jest jednym z przejawów autonomii, ważnej m.in. dla samopoczucia czy przekonania o własnej sprawczości danej jednostki. Pytanie, czy kreujemy rzeczywistość, nadal pozostaje otwarte, ale niewątpliwy jest fakt, że działamy w pewnej interakcji ze środowiskiem, a przy użyciu technologii chcemy doświadczenie obecności w świecie rozszerzać i modyfikować, co zresztą dzieje się nieuchronnie. Celem tekstu jest próba eksploracji dostępnych sposobów odnajdywania się w przestrzeni osób z niepełnosprawnością wzroku i przywołanie refleksji na ten temat. W artykule przedstawiona zostanie definicja wirtualnej rzeczywistości (VR), a także koncept echolokacji. Autorka tekstu podejmuje również próbę opisania relacji między osobą z niepełnosprawnością a środowiskiem postrzeganym przestrzennie z uwzględnieniem tego, jak środowisko VR może wpływać na umiejętności postrzegania informacji przestrzennych i odnajdywania się w otoczeniu.