14/08/2026
📣 OD 1 WRZEŚNIA 2026 R. – WAŻNE ZMIANY W ORZECZNICTWIE I WSPÓŁPRACY SZKOŁY Z PORADNIĄ
Nowy rok szkolny przynosi kolejne zmiany w organizacji procesu orzekania w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych.
Ich wspólnym mianownikiem jest coraz większe znaczenie rzetelnej oceny rzeczywistego funkcjonowania dziecka i ucznia – nie tylko tego, jakie rozpoznanie posiada, ale przede wszystkim tego, jak funkcjonuje w codziennym środowisku, jakie napotyka bariery i jakie wsparcie rzeczywiście mu pomaga.
📌 CO TO OZNACZA W PRAKTYCE?
🔎 1. PATRZYMY NA FUNKCJONOWANIE, NIE TYLKO NA DIAGNOZĘ
W procesie diagnostycznym istotne jest spojrzenie na dziecko w sposób całościowy.
Znaczenie mają m.in.:
🧠 uczenie się i stosowanie wiedzy,
📝 wykonywanie zadań i obowiązków,
💬 komunikowanie się,
🤝 funkcjonowanie w relacjach,
🧩 samodzielność,
🏫 uczestnictwo w życiu przedszkola i szkoły,
🚧 bariery utrudniające funkcjonowanie,
🛠️ czynniki i rozwiązania, które je ułatwiają.
Dlatego coraz ważniejsze staje się pytanie nie tylko:
„Jaką trudność ma dziecko?”
ale również:
„Jak ta trudność wpływa na jego codzienne funkcjonowanie i czego potrzebuje, aby móc skutecznie uczestniczyć w edukacji?”
🏫 2. SZKOŁA I PRZEDSZKOLE SĄ WAŻNYM ŹRÓDŁEM INFORMACJI
W określonych sytuacjach poradnia może zwrócić się do dyrektora placówki o przygotowanie informacji dotyczącej funkcjonowania dziecka lub ucznia.
Taka informacja nie powinna być jedynie listą trudności.
Warto uwzględniać:
🌱 mocne strony i zasoby dziecka,
⭐ uzdolnienia i zainteresowania,
🧩 trudności i potrzeby,
🛠️ zastosowane formy wsparcia i dostosowania,
📈 efekty udzielanej pomocy,
🔄 działania, które nie przyniosły oczekiwanych rezultatów.
To właśnie konkretna obserwacja nauczyciela często pozwala lepiej zrozumieć, w jakich warunkach dziecko funkcjonuje dobrze, a kiedy potrzebuje dodatkowego wsparcia.
🚧 3. BARIERY I UŁATWIENIA – CZYLI CO W ŚRODOWISKU WPŁYWA NA FUNKCJONOWANIE DZIECKA?
Funkcjonalne spojrzenie na dziecko oznacza, że analizujemy nie tylko jego trudności, ale również środowisko, w którym funkcjonuje.
Przykład:
🚫 Bariera: długa, wieloetapowa instrukcja przekazywana wyłącznie ustnie.
🛠️ Ułatwienie: instrukcja podzielona na krótkie etapy, przedstawiona również w formie pisemnej lub graficznej.
To właśnie takie informacje pozwalają lepiej planować edukację włączającą – tak, aby usuwać lub ograniczać bariery i tworzyć warunki sprzyjające uczestnictwu dziecka w życiu szkoły.
👶 4. FUNKCJONALNE PODEJŚCIE ZACZYNA SIĘ JUŻ OD NAJMŁODSZYCH DZIECI
To podejście jest szczególnie bliskie działaniom naszej Poradni.
W ramach pracy z małymi dziećmi wykorzystujemy również Skrining Rozwoju Małego Dziecka (SRMD) – narzędzie służące do obserwacji i monitorowania rozwoju dziecka oraz identyfikowania jego mocnych stron, a także sygnałów mogących wskazywać na potrzebę dodatkowego wsparcia. SRMD obejmuje dzieci od 6. miesiąca życia do 6. roku życia i opiera się na funkcjonalnym opisie rozwoju, zgodnym z podejściem ICF.
💡 Skrining nie jest diagnozą.
Jest narzędziem wspierającym uważną obserwację dziecka, rozmowę z rodzicem i planowanie adekwatnych działań wspierających.
To ważny element podejścia:
obserwujemy → rozpoznajemy potrzeby → planujemy wsparcie → sprawdzamy jego efekty.
👩🏫 CO TO OZNACZA DLA NAUCZYCIELI I SPECJALISTÓW?
W nowym roku szkolnym warto:
✅ opisywać funkcjonowanie ucznia konkretnie,
✅ dokumentować zastosowane dostosowania,
✅ zapisywać, co przynosi efekt,
✅ wskazywać rozwiązania, które nie działają,
✅ uwzględniać mocne strony i zasoby,
✅ obserwować bariery występujące w środowisku,
✅ wykorzystywać dokumentację do planowania dalszego wsparcia.
📌 Dobra dokumentacja to nie tylko obowiązek. To narzędzie, które pomaga lepiej rozumieć dziecko.
⚠️ WAŻNE: PORADNIA NIE ORZEKA NA PODSTAWIE SAMEJ DIAGNOZY
Rozpoznanie medyczne czy psychologiczne jest ważnym elementem dokumentacji, ale nie zastępuje oceny funkcjonowania dziecka.
Zespół orzekający działający w publicznej poradni rozstrzyga o potrzebie kształcenia specjalnego, uwzględniając dokumentację oraz wyniki diagnozy przeprowadzonej w poradni. Nowe przepisy wzmacniają rolę zespołu orzekającego w tym procesie.
Dlatego tak ważna jest współpraca:
👨👩👧 rodziców,
🏫 szkoły lub przedszkola,
🧠 specjalistów,
🏥 lekarzy,
🔎 poradni psychologiczno-pedagogicznej.
💚 W PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W SULĘCINIE PATRZYMY NA DZIECKO CAŁOŚCIOWO.
Interesuje nas nie tylko to, „co dziecku jest”, ale przede wszystkim:
🌱 co potrafi,
💪 jakie ma zasoby,
🚧 co stanowi dla niego barierę,
🛠️ jakiego wsparcia potrzebuje,
📈 co już działa,
❤️ co możemy zrobić wspólnie, aby mogło lepiej funkcjonować i rozwijać swój potencjał.
To właśnie jest funkcjonalne podejście do dziecka i ważny element współczesnej edukacji włączającej.
📚 Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 2 marca 2026 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz.U. z 2026 r. poz. 428). Rozporządzenie zasadniczo obowiązuje od 14 kwietnia 2026 r., natomiast § 7 ust. 6 i 7 oraz § 8 wchodzą w życie 1 września 2026 r.
