17/03/2026
Nigdy nie kupowałam moim synom zabawkowych pistoletów. Oni natomiast robili je sobie sami. Skąd u dzieci bierze się pomysł na zabawę w wojnę? I to w każdym pokoleniu.
Dlaczego dzieci (szczególnie chłopcy) bawią się w wojnę? Zabawa w wojnę, walkę czy „dobrych i złych” jest jednym z wariantów tzw. rough-and-tumble play – zabawy ruchowej z elementami udawanej walki (gonitwy, zapasy, pojedynki). Psychologia rozwojowa traktuje ją jako naturalny mechanizm uczenia się, a nie oznakę agresji.
Trening kontroli agresji (a nie jej wzmacnianie). Paradoksalnie dzieci uczą się hamować agresję właśnie poprzez jej symulowanie. W zabawie testują siłę, reakcje innych i konsekwencje własnych działań. Dziecko doświadcza: „uderzyłem za mocno – kolega przestał się bawić”, „jeśli ktoś mówi stop, gra się kończy”.
Dzięki temu rozwija się samoregulacja i kontrola impulsów. Jest to coś w rodzaju „laboratorium agresji”.
Rozładowanie napięcia i regulacja emocji. Zabawa w walkę daje możliwość przeżywania silnych emocji w bezpiecznym kontekście: ekscytacja, strach, frustracja
zwycięstwo / przegrana. Uczenie się przechodzenia przez te emocje buduje odporność psychiczną i regulację emocji.
Dlaczego szczególnie chłopcy częściej się tak bawią. Badania pokazują, że chłopcy częściej wybierają zabawy z elementem walki, choć dziewczynki też w nich uczestniczą.
Powody są mieszane:
- biologiczne: wyższy poziom testosteronu, większa potrzeba aktywności ruchowej,
- społeczne: wzorce bohaterów (rycerz, strażnik, superbohater), kultura przypisująca chłopcom role obrońców i rywali,
- emocjonalne: dla wielu chłopców kontakt fizyczny jest ważną formą relacji z innymi chłopcami, ponieważ społeczeństwo rzadziej pozwala im na czułość czy bliskość.
Dlaczego dzieci tworzą narracje wojenne. Motyw wojny w zabawie to zwykle struktura opowieści, która daje dziecku jasne role: bohater, wróg, obrona, zwycięstwo. To bardzo prosty model narracyjny, który pomaga dzieciom: rozumieć konflikty, porządkować moralność (dobro–zło), ćwiczyć odwagę i sprawczość.
W psychologii często mówi się, że dzieci bawią się w to, czego potrzebują się nauczyć.
Dlatego:
- dzieci bawią się w dom → uczą się relacji
- w lekarza → oswajają ciało
- w wojnę → uczą się siły, konfliktu i granic.
To przygotowanie do świata, w którym konflikty istnieją i trzeba je regulować.
-----
"Jak zrozumieć małe dziecko" – wiedza i wskazówki, które pozwalają nam lepiej zrozumieć dzieci. Książkę znajdziecie na natuli.pl: https://natuli.pl/produkt/jak-zrozumiec-male-dziecko
