15/07/2014
Jeszcze na cześć naszego gościa specjalnego- Mistrza Świata w łucznictwie konnym z Iranu (z Persji), Pana Alego Ghoorchiana, przypominamy o 540 rocznicy nawiązania stosunków polsko- perskich i przytaczamy trochę ciekawostek na ten temat zaczerpniętych z wikipedii:
Kontakty dyplomatyczne Polska utrzymuje z ówczesną Persją od 1474. Żywsze stosunki Rzeczypospolitej z Iranem (Persją) datują się od XVI wieku. Wobec zagrożenia tureckiego w państwach europejskich zaczęła rodzić się koncepcja wielkiej, koalicyjnej wojny z Turcją. W Rzeczypospolitej Obojga Narodów król Stefan Batory, pragnąc przeciwstawić się tureckiemu zagrożeniu, postanowił zawrzeć sojusz z Persją, na tronie której zasiadał wówczas szach Ismail II. Pośrednikami w rozmowach polsko-perskich na temat wspólnej wyprawy przeciwko Turkom byli posłowie weneccy, reprezentujący jednocześnie Wenecję i Państwo Kościelne – państwa szczególnie zainteresowane osłabieniem potęgi tureckiej. Śmierć króla Stefana Batorego w 1586 r. przerwała te rokowania.
Za panowania Zygmunta III Wazy Rzeczpospolita nawiązała z Persją stosunki handlowe (sprowadzano z Persji tkaniny, dywany, a przede wszystkim konie). Doszedł też do skutku sojusz między obu państwami. W Persji panował wówczas szach Abbas I Wielki. W 1609 wysłał do Zygmunta III Wazy posła Anglika Roberta Sherleya z propozycją, by zjednoczone siły państw chrześcijańskich oraz Persja rozprawiły się z Turcją. Poseł przywiózł dość ściśle opracowany plan kampanii i działań wojennych sprzymierzonych sił chrześcijańsko-perskich. Jednak rozmowy i pertraktacje nie przyniosły skutku. Podczas wojny polsko-tureckiej w latach 1620–1621 w czasie kampanii chocimskiej (1621) szach Persji Abbas I Wielki zorganizował odciążającą wyprawę na wschodnie tereny tureckie sułtana Osmana II. Także następca Zygmunta III Wazy, król Władysław IV Waza planował wspólną polsko-perską wyprawę przeciwko Turcji, jednak opór szlachty, a przede wszystkim śmierć króla w 1648 pokrzyżowała te plany.
Jan III Sobieski w 1676 dwukrotnie wysyłał do szacha Safiego II rotmistrza Bogdana Grudzieckiego z planami Świętej Ligi Państw Chrześcijańskich. Według tej koncepcji we wspólnej wyprawie Polska miała walczyć na Wołoszczyźnie na lewym skrzydle. Już po zwycięstwie wiedeńskim udało się do Persji wielkie poselstwo reprezentujące Rzeczpospolitą i Wenecję – z Ormianinem Konstantym de Syri-Zgórskim na czele. W Persji Janowi III Sobieskiemu nadano zaszczytny tytuł El Ghazi [1] tj. "Zwycięzca"[2]. Persja przeżywała jednak w tym czasie zmierzch swej potęgi i nie przyjęła propozycji wspólnej wyprawy. Wielokrotnie wyprawiał się później do Persji Teodor Miranowicz, poseł króla Polski Jana III Sobieskiego. Niestety, podczas ostatniej swej wyprawy zmarł w Isfahanie 26 grudnia 1686. Jego grób znajduje się tam do dziś na cmentarzu Ormiańskim.
Stosunki dyplomatyczne między obu państwami istniały również w okresie panowania Sasów, i później, już w czasie schyłku niepodległego bytu Rzeczypospolitej. Posłami zazwyczaj bywali polscy Ormianie, znający dobrze Orient i wschodnie języki. Podejmowali się oni także misji dyplomatycznych przy okazji wypraw kupieckich. Przez kilka wieków rozwijały się bardzo korzystnie polsko-perskie stosunki handlowe. W 1601 wysłannik Zygmunta III Wazy, Ormianin Sefer Muratowicz zamówił w Persji i nadzorował wykonanie dla króla szabel, dywanów i namiotów.
Choć Rzeczpospolitą i Persję różniła wyznawana religia, żywe również były stosunki w tym zakresie. W podejmowanych przezRzym, a wykonywanych głównie przez oo. jezuitów, próbach chrystianizacji Persji, znaczną rolę odgrywali także polscy misjonarze, m.in. x. Tadeusz Krusiński (1675–1698), orientalista, autor historii Persji, x. Tomasz Młodzianowski, tłumacz polskich utworów religijnych na język perski. Jak duże były wpływy Rzeczypospolitej w tym zakresie może świadczyć fakt, iż pod jej opieką w XVII wieku znajdowały się misje i kościoły chrześcijańskie w Persji. Tym misyjnym związkom przypisać należy wielki wpływ ikonografii polskiej na sztukę perską.
