Lekcjareligii.pl - Janusz Omyliński

Lubię czarny humor, ale świety Szczepan jako patron kamieniarzy to już przesada (true story).

Dokładnie 92 lata temu prezydent Ignacy Mościcki wydał rozporządzenie o utworzeniu obozu odosobnienia w Berezie Kartuskiej. Polskiego obozu koncentracyjnego.

Nazywamy to ładnie "obozem odosobnienia", bo trochę głupio się przyznać, że II RP czerpała z niechlubnych inspiracji III Rzeszy. Nie był to obóz śmierci, liczba bezpośredni ofiar obozu to według różnych szacunków od kilkunastu do kilkuset w latach 1934-1939. Ale z pewnością było to więzienie dla politycznych przeciwników sanacji, które miało im torturami wybić z głowy walkę z władzą.

Trafiali tam zarówno socjaliści oraz komuniści jak i nacjonaliści (polscy i ukraińscy).

Trafiali tam również księża. Polskie źródła dostępne w internecie mówią o tym niechętnie, ale w ukraińskich znalazłem wzmiankę o przynajmniej kilku grekokatolickich czy prawosławnych księżach, którzy trafili do Berezy. Nawet kapelan więźniów po kilku latach sam stał się więźniem obozu.

🤝 Cenisz moje treści? Wesprzyj mnie proszę! 💸 Zostań moim patronem/matronką na Patronite /lekcjareligiipl albo rzuć jednorazowo na tacę na Suppi /lekcjareligiipl 💰

📸 Fot. Józef Piłsudski dokonuje przewrotu, 12 maja 1926 r.

Wszystkiego najlepszego z okazji Nowego Roku! Niech 1448 rok będzie dla was pełen błogosławieństw inszallah!

📸 Kalendarz na czerwiec Muzułmańskiego Związku Religijnego w Rzeczypospolitej Polskiej

Nie tylko w Polsce musimy walczyć o wolność od religii

Organizacja broniąca praw obywatelskich – Association for the Protection of Civil Rights (APCR) – potępiła nową dyrektywę edukacyjną w indyjskim stanie Ćhattisgarh.

12 czerwca 2026 roku Departament Edukacji Szkolnej tego stanu wydał rozporządzenie nakazujące szkołom publicznym w całym stanie włączenie określonych rytuałów hinduistycznych do codziennego planu zajęć. Działania te obejmują m.in. recytację mantr, zapalanie tradycyjnych lamp oraz odmawianie mantry przed posiłkami.

Rząd stanowy bronił tej decyzji, twierdząc, że celem rozporządzenia jest wspieranie "rozwoju intelektualnego uczniów" oraz przybliżanie im "indyjskich tradycji kulturowych i wartości".

APCR wezwała do natychmiastowego wycofania lub zmiany tego rozporządzenia, nazywając go "jawnie niekonstytucyjnym". Obrońcy praw człowieka argumentują, że dyrektywa zaciera granicę między edukacją kulturową a praktykami religijnymi w instytucjach państwowych finansowanych z podatków.

APCR podkreśliło, że do szkół publicznych uczęszczają dzieci z różnych środowisk (w tym muzułmanie, chrześcijanie, sikhowie, buddyści, dżiniści, społeczności rdzenne oraz osoby bezwyznaniowe). Zmuszanie uczniów do uczestnictwa w rytuałach jednej religii narusza konstytucyjną wolność wyboru i wyznania zarówno dzieci, jak i nauczycieli.

W stanie Ćhattisgarh rządzą politycy nacjonalistycznej prawicowej partii BJP. Dążą oni do stopniowego zespolenia tożsamości narodowej Indii z hinduizmem. To tak zwana "szafranizacja" od szafranu, świętego koloru hinduizmu (bliski pomarańczowemu).

🤝 Cenisz moje treści? Wesprzyj mnie proszę! 💸 Zostań moim patronem/matronką na Patronite /lekcjareligiipl albo rzuć jednorazowo na tacę na Suppi /lekcjareligiipl 💰

📸 Fot. Mahesh MV, Unsplash License

Tak wygląda obrona "tradycyjnych wartości" i "dziedzictwa" według orków

W nocy rosja zaatakowała znajdującą się na liście światowego dziedzictwa UNESCO Ławrę Peczerską. Ten kijowski klasztor można porównać do paryskiej katedry Notre-Dame czy Jasnej Góry w Częstochowie. To niezwykle ważna dla tożsamości Ukraińców miejsce.

Ławra, która powstała w XI wieku, swoją nazwę bierze od pieczar – jaskiń – w których mieszkali mnisi. To tam żył i tworzył Nestor, prawdopodobnie autor Powieści minionych lat, czyli kroniki, którą możemy porównać do Kroniki Galla Anonima.

Historia jest nauczycielką życia. Po raz kolejny moskwicze pokazali do kogo im bliżej kulturowo. Podobną akcję co dziś, dokonała bowiem Złota Orda w XV wieku.

🤝 Cenisz moje treści? Wesprzyj mnie proszę! 💸 Zostań moim patronem/matronką na Patronite /lekcjareligiipl albo rzuć jednorazowo na tacę na Suppi /lekcjareligiipl 💰

Kościół i meczet w jednym ⛪🤝🕌

To już niedługo będzie rzeczywistość w Northstowe – nowym miasteczku budowanym nieopodal Cambridge w Anglii.

Muzułmanie i chrześcijanie dogadali się tam, by stworzyć wspólne centrum międzywyznaniowe. Na parterze będzie chrześcijańska kaplica, na piętrze – sala modlitewna dla muzułmanów. Oprócz tego budynek będzie zawierał kawiarnię, przestrzeń wystawienniczą, taras na dachu i inne pomieszczenia, które będą mogły być wykorzystywane przez lokalną społeczność.

Warto wspomnieć, że sami chrześcijanie w tej grupie to różnorodna zbieranina. Do Northstowe Church Network należą anglikanie, ewangelicy reformowani i baptyści, ale są też związani z metodystami, kwakrami i katolikami.

Zapraszają również inne religie do skorzystania ze wspólnej przestrzeni, aczkolwiek trzecia duża religia w okolicy – hinduizm – prawdopodobnie postawi na oddzielny budynek.

Jak powiedział BBC Atteq Nasir, przedstawiciel muzułmanów, liczą na to, że taka wspólnota pozwoli połączyć ludzi różnych religii w podzielonym świecie. Ksiądzka Beth Cope (Kościół Anglii) podkreśla, że dzięki temu miejscu dzieci będą razem dorastać i zawiązywać przyjaźnie bez względu na pochodzenie.

O tym nie wspominają, ale mam wrażenie, że jest jeszcze jeden ważny powód, dla którego zdecydowali się na wspólny budynek. Koszty. Będą mogli podzielić się wydatkami, a to przy spadającej liczbie wiernych jest dla rożnych religii zorganizowanych bardzo duży problem. Mniej wiernych, to mniej kasy.

Dla niektórych religii i wyznań współdzielenie świątyni może być problemem, albo jest wręcz niemożliwe ze względu na wewnętrzne regulacje. Ale dla wielu małych wspólnot to jedyny sposób na przetrwanie. Przykładowo Kościół Dobrego Pasterza należący do Kościoła Ewangelicko-Prezbiteriańskiego w Polsce jest goszczony w Parafii Ewangelicko-Reformowanej w Warszawie. A Lokalna Polska Misja Katolicka pw. Św. Wojciecha w Londynie od lat odprawia msze w anglikańskim Kościele pw. Św. Kutberta.

🤝 Cenisz moje treści? Wesprzyj mnie proszę! 💸 Zostań moim patronem/matronką na Patronite /lekcjareligiipl albo rzuć jednorazowo na tacę na Suppi /lekcjareligiipl 💰

📸 Fot. David Monje / Akshat Jhingran, Unsplash License

📖 Źródło: Joanna Taylor, Christians and Muslims 'build bridges' in new town, BBC

Dziś 60. rocznica zniesienia Indeksu Ksiąg Zakazanych. Na tej liście chwały znalazły się takie nazwiska jak Kartezjusz, Kant, Voltaire, Rousseau, Hugo, Dumas, Marx, Luter, Kalwin czy Machiavelli. Mało kto pamięta jednak, że Kościół umieścił tam także m.in. Adama Mickiewicza.

W 1848 roku na indeksie znalazły się L’Église officielle et le messianisme (Kościół oficjalny i mesjanizm) oraz L’Église et le Messie (Kościół i Mesjasz). To prelekcje Adama Mickiewicza, które wygłosił w Paryżu w ramach swoich wykładów z literatury słowiańskiej w Collège de France.

Trzeba przyznać, że Mickiewicz nie oszczędzał Kościoła w swoich wykładach. Sam czytałem tylko fragmenty, ale opracowania mówią o krytyce zatęchłych instytucji w odróżnieniu od żywego chrześcijaństwa. Nie była to w żadnym razie krytyka religii per se, ale religii zorganizowanej na pewno. Plus coś, co Kościół uznawał za herezję, czyli cały wątek mesjanizmu Polski, który Mickiewicz zaczęrpnął od Andrzeja Towiańskiego.

Więc jak wam ktoś kiedyś powie, że Kościół wspierał bezgranicznie sprawę Polską, to pamiętajcie, że największy jej orędownik i wieszcz narodowy, znalazł się na Indeksie Ksiąg Zakazanych. I był na nim do 14 czerwca 1966 roku.

🤝 Cenisz moje treści? Wesprzyj mnie proszę! 💸 Zostań moim patronem/matronką na Patronite /lekcjareligiipl albo rzuć jednorazowo na tacę na Suppi /lekcjareligiipl 💰

W progresywnym chrześcijaństwie nadchodzi debata dotycząca... poliamorii.

W Kościele Prezbiteriańskim USA pojawił się wniosek o uściślenie kwestii statusu duchownych. Według wnioskodawców główny organ Kościoła powinien wydać nauczanie nakazujące pastorom i pastorkom monogamię.

Pojawił się też drugi wniosek, który idzie w zupełnie innym kierunku. Nawołuje do teologicznego pochylenia się nad różnymi formami rodziny i relacji, bez wprowadzania sztywnych obostrzeń.

Kościół Prezbiteriański USA jest ogólnie bardzo progresywny (poszczególne kongregacje mogą się różnić, ale tak jest odgórnie). Zezwala na ordynację osób LGBT jak i śluby jednopłciowe, od dawna ordynuje kobiety, wspiera imigrantów, opowiada się za sprawiedliwością społeczną, żąda większej kontroli nad bronią, nawołuje do ochrony środowiska i postuluje wolność w kwestii praw reprodukcyjnych.

Czy kwestia otwartości na inne niż monogamiczne związki będzie zarzewiem konfliktu? Narazie debata odbywa się spokojnie, według procedur. Czy będzie to dla poszczególnych parafii powód do rozbratu z Kościołem? Zobaczymy. Na pewno będzie to ciekawa dyskusja.

Co o tym sądzicie? Czy chrześcijaństwo może dopuszczać poliamorię?

🤝 Cenisz moje treści? Wesprzyj mnie proszę! 💸 Zostań moim patronem/matronką na Patronite /lekcjareligiipl albo rzuć jednorazowo na tacę na Suppi /lekcjareligiipl 💰

📸 Fot. Deon Black, Unsplash License

Jaki jest najcięższy dzwon na świecie? 🔔

Największy działający dzwon, jest aż sześć razy cięższy, niż nasz dzwon Maryja Bogurodzica z Lichenia (19 ton z jarzmem - mechanizm do kołysania - 14,78 tony bez).

Konkurencja jest tu trochę niesprawiedliwa - we wschodnich kulturach dominuje inny, prostszy typ dzwonu. U nas preferuje się dzwony z sercem, często kołysane. Na Wschodzie, np. w buddyzmie, stosuje się dzwony prostsze, gdzie dźwięk wydaje się poprzez uderzanie z zewnątrz. To upraszcza znacznie strukturę.

Dlatego najcięższy dzwon - Dzwon pomyślności (吉祥钟) - znajduje się w Pingdingshan, ok. 800 km na południe od Pekinu. Odlano go w 2000 roku. Jest niedaleko największego na świecie posągu Buddy (buddyzm 2:0 chrześcijaństwo), więc warto tam wpaść. Dzwon pomyślności waży 116 ton.

O dziwo bardzo trudno znaleźć dostępne przyzwoite zdjęcia tego dzwonu w sieci. Szukałem po polsku, po angielsku, po chińsku. Może bliskość wielkiego Buddy powoduje, że ludzie nie robią zdjęć z dzwonem? Na szczęście na YouTube możemy znaleźć filmy pana Davida Goorneya, który nagrał nawet jak dzwoni w dzwon :)

Nie uwzględniam Dzwonu Car (znany też jako Car-kołokoł) z Moskwy. Pękł w trakcie pożaru Kremla, jeszcze gdy był w dole odlewniczym i nigdy nie zadzwonił. Trudno nazywać dzwonem coś co nie dzwoni 🙂

🤝 Cenisz moje treści? Wesprzyj mnie proszę! 💸 Zostań moim patronem/matronką na Patronite /lekcjareligiipl albo rzuć jednorazowo na tacę na Suppi /lekcjareligiipl 💰

📷 Fot.
* Dzwon Pomyślności, ze strony Spring Temple Buddha . com
* Zdjęcia 2-4, David Goorney, YouTube (filmy z końcówką Zjiwoc0o6eQ i L83XAgsl_Gg)
* Dzwon Car, Muns, CC BY-SA, Wikimedia