31/07/2023
Rekonstrukcja historii natlenienia i wulkanizmu na południowym szelfie Laurussii i w Oceanie Paleotetydy w trakcie środkowoturnejskiego zdarzenia beztlenowego (dolny karbon)
W sierpniowym numerze czasopisma Global and Planetary Change ukazał się artykuł autorstwa badaczy Instytutu Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach: Michała Rakocińskiego, Jakuba Kucharczyka, Agnieszki Pisarzowskiej, Michała Zatonia, Leszka Marynowskiego oraz niemieckich badaczy Svena Hartenfelsa (Geologischer Dienst Nordrhein-Westfalen, Krefeld) i Ralpha Thomasa Beckera (Westfälische Wilhelms University, Münster), dotyczący zapisu środkowoturnejskiego zdarzenia beztlenowego. To wczesnokarbońskie zdarzenie sprzed około 355 milionów lat temu dotknęło liczne grupy morskich organizmów, ponieważ w skali globalnej pojawiły się warunki beztlenowe w morzach i oceanach. Ponieważ jednak, wiele grup nie zdążyło się odrodzić po wymieraniu z końca dewonu, dlatego skala tego wymierania była mniejsza niż można by się spodziewać w związku z dotkliwością obserwowanych globalnych zmian środowiskowych.
Autorzy wykonali szczegółowe analizy geochemiczne oraz petrograficzne w klasycznym stanowisku Drewer (Reńskie Góry Łupkowe, Niemcy), które porównano z innymi obszarami, gdzie badano osady środkowoturnejskiego zdarzenia beztlenowego, w celu prześledzenia zmian w środowiskach morskich w szerszej perspektywie paleogeograficznej. Wykazano, iż warunki w środowisku pelagicznym, podczas tego kryzysu, nie były jednolite, cechując się zmiennym natlenieniem wód przydennych oraz różniły się bliskością i wpływem aktywności wulkanicznej. Liczne regionalne ośrodki magmowe są uważane za potencjalnie odpowiedzialne za drastyczne zmiany paleośrodowiskowe w skali lokalnej i wzrost bioproduktywności w skali globalnej.
Wyniki tych badań stanowią podsumowanie projektu badawczego NCN OPUS realizowanego na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach (UMO-2014/15/B/ST10/03705) pt. Środowiska depozycji podczas zdarzenia wczesny Alum (wczesny karbon) na południowym szelfie Laurussii w świetle zintegrowanych badań geochemicznych i paleoekologiczno-facjalnych, kierowanego przez Michała Rakocińskiego (Instytut Nauk o Ziemi UŚ).
Rakociński, M., Kucharczyk, J., Pisarzowska, A., Zatoń, M., Marynowski, L., Hartenfels, S., Becker, R.T. 2023. Redox changes and mercury signature during the Lower Alum Shale Event (mid-Tournaisian, Mississippian) in the Rhenish Massif: Implications for oxygenation history and volcanism in southern Laurussian shelf and Palaeotethys Ocean. Global and Planetary Change 227, 1–19.
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0921818123001388
