Instytut Oceanologii PAN

Instytut Oceanologii PAN Oficjalny profil Instytutu Oceanologii Polskiej Akademii Nauk (IO PAN) – instytut naukowy Polskiej Akademii Nauk, z siedzibą w Sopocie.

Zapiszcie datę! Już 25.09.2026 widzimy się na Pomorska Noc Naukowców 2026!Przygotowaliśmy wieczór pełen morskich gier i ...
21/08/2026

Zapiszcie datę! Już 25.09.2026 widzimy się na Pomorska Noc Naukowców 2026!

Przygotowaliśmy wieczór pełen morskich gier i zabaw, warsztatów i spotkań z naukowcami, którzy na co dzień badają Bałtyk i Arktykę. Dowiecie się m.in. jak zmienia się nasze morze, zajrzycie do świata mikroskopijnych organizmów i poznacie narzędzia wykorzystywane podczas prawdziwych ekspedycji badawczych.

To doskonała okazja, by zobaczyć, że oceanologia to nie tylko statki i głębiny, ale także fascynujące odkrycia, które pomagają lepiej zrozumieć zmieniający się świat.

Jak co roku będziemy na Was czekać w Gdyni w Centrum Nauki Experyment

Szczegółowy program i zapisy już wkrótce na stronie Pomorskiej Nocy Naukowców: pomorskanocnaukowcow.eu

Wyobraź sobie, że jedno zdjęcie unoszących się w wodzie drobinek potrafi opowiedzieć historię całego arktycznego fiordu....
20/08/2026

Wyobraź sobie, że jedno zdjęcie unoszących się w wodzie drobinek potrafi opowiedzieć historię całego arktycznego fiordu. O tym właśnie opowiada ten artykuł!

Śnieg morski (marine snow) to delikatne skupiska cząstek organicznych i mineralnych, które powoli opadają na dno oceanu. Choć wyglądają niepozornie, są jednym z najważniejszych elementów biologicznej pompy węglowej – procesu transportującego węgiel z powierzchni oceanu do jego głębin.

Badania pokazują, że analiza fotografii śniegu morskiego pozwala ocenić:
-kondycję arktycznego ekosystemu,
-wpływ topniejących lodowców na życie w fiordach,
-zmiany zachodzące w obiegu materii i węgla.

Jak podkreśla dr hab. Emilia Trudnowska, prof. IO PAN, śnieg morski to nie tylko opadające cząstki – to zapis funkcjonowania całego morskiego ekosystemu.

Dziękujemy Nauka w Polsce za opisanie wyników badań naszego zespołu!
https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C114307%2Csnieg-morski-moze-byc-fotografia-arktycznego-ekosystemu.html

Bałtyk się zmienia. I przybywa w nim nowych mieszkańców. Czy każdy nowy gatunek w Bałtyku oznacza zagrożenie? Niekoniecz...
19/08/2026

Bałtyk się zmienia. I przybywa w nim nowych mieszkańców. Czy każdy nowy gatunek w Bałtyku oznacza zagrożenie? Niekoniecznie.

Krab wełnistoręki, żebropław Mnemiopsis leidyi, małż Rangia – to tylko niektóre z gatunków, które w ostatnich dekadach pojawiły się w naszych wodach. Od początku systematycznych obserwacji do Bałtyku przybyło już ponad 200 gatunków obcych.

Ale historia Bałtyku jest bardziej złożona, niż sugeruje określenie „morze umierające”.

Jak mówi prof. Jan Marcin Węsławski z Instytutu Oceanologii PAN, Bałtyk jest dziś cieplejszy i mniej słony, a zmiany klimatu sprzyjają pojawianiu się gatunków ciepłolubnych. Jednocześnie część gatunków zimnolubnych, takich jak dorsz, ma coraz trudniejsze warunki do życia.

Co ważne, Bałtyk potrafi się również odbudowywać. Ograniczenie części zanieczyszczeń i presji człowieka przyniosło wyraźną poprawę stanu ekosystemu.

Przyszłość Bałtyku nie będzie więc powrotem do tego, co znamy z przeszłości. To będzie inne morze – cieplejsze, mniej słone i zamieszkane przez inny zestaw organizmów.

O nowych mieszkańcach Bałtyku, zmianach jego ekosystemu i tym, dlaczego nie każdy „obcy” gatunek jest zagrożeniem, przeczytacie w rozmowie prof. Jana Marcina Węsławskiego dla Academia PAN:

Morze w przebudowie. Kto wprowadził się do Bałtyku https://academia.pan.pl/morze-w-przebudowie-kto-wprowadzil-sie-do-baltyku/

Instytut Oceanologii PAN | Academia: Portal Polskiej Akademii Nauk Polska Akademia Nauk

Nowe ekosystemy Arktyki. Artykuł zaakceptowany w Frontiers in Marine Science„Paraglacial Lagoons of Svalbard: Emerging...
18/08/2026

Nowe ekosystemy Arktyki. Artykuł zaakceptowany w Frontiers in Marine Science

„Paraglacial Lagoons of Svalbard: Emerging Ecosystems at the Arctic Land-Sea Interface”, przygotowany przez międzynarodowy zespół badaczy, w którym uczestniczy Instytut Oceanologii PAN.

Publikacja pokazuje, jak szybkie wycofywanie się lodowców na Svalbardzie prowadzi do powstawania nowych lagun przybrzeżnych – zupełnie nowych ekosystemów Arktyki. Naukowcy analizują ich rozwój, warunki środowiskowe, bioróżnorodność oraz potencjalną rolę w obiegu węgla i gazów cieplarnianych. Zwracają też uwagę na możliwość kumulowania się w tych środowiskach zanieczyszczeń, takich jak mikroplastik.

Wśród autorów znalazł się prof. Jan Marcin Węsławski z IO PAN. Jego udział jest kolejnym przykładem wieloletniego zaangażowania Instytutu w badania ekologii Arktyki. IO PAN od dekad prowadzi badania Svalbardu i zbudował zespół naukowców specjalizujących się w ekologii arktycznych wybrzeży, zmianach bioróżnorodności i funkcjonowaniu ekosystemów pod wpływem zmian klimatu.

To właśnie wieloletnia obecność polskich naukowców w Arktyce, realizowane badania terenowe i współpraca międzynarodowa pozwalają dziś nie tylko obserwować zmiany zachodzące na Svalbardzie, ale także rozumieć, jak powstają i funkcjonują ekosystemy, których jeszcze niedawno tam nie było.

Artykuł wskazuje, że laguny paraglacjalne powinny stać się ważnym elementem przyszłych badań i ocen zmian zachodzących w Arktyce.

Przeczytaj artykuł w „Frontiers in Marine Science” już wkrótce https://www.frontiersin.org/journals/marine-science/articles/10.3389/fmars.2026.1882495/abstract

Dzień Rekina – tak, w Bałtyku też żyją rekiny!Rekin kojarzy się przede wszystkim z ciepłymi oceanami - tymczasem także M...
14/08/2026

Dzień Rekina – tak, w Bałtyku też żyją rekiny!

Rekin kojarzy się przede wszystkim z ciepłymi oceanami - tymczasem także Morze Bałtyckie ma swoich rekinich mieszkańców.
Kto pływa w bałtyckich wodach?

🔹 Koleń pospolity (Squalus acanthias) – dorasta do około 1,5 m. To jeden z najbardziej charakterystycznych rekinów naszego regionu. Jego populacje mocno ucierpiały w wyniku połowów.
🔹 Rekinek psi (Scyliorhinus canicula) – niewielki, przydenny rekin, zwykle osiągający kilkadziesiąt centymetrów długości. W Bałtyku związany jest przede wszystkim z jego bardziej zasolonymi, zachodnimi rejonami.
🔹 Lamna śledziowa (Lamna nasus) – największy z rekinów pojawiających się w Bałtyku. Może osiągać około 3 m długości, ale w naszym morzu spotykana jest przede wszystkim w okolicach Kattegatu i zachodniego Bałtyku.

A czasem do Bałtyku zaglądają także bardzo rzadcy goście, jak ogromny długoszpar – rekin żywiący się planktonem.

Chcesz dowiedzieć się więcej?
👉 HELCOM – informacje o rekinku psim w regionie Bałtykuhttps://helcom.fi/wp-content/uploads/2019/08/HELCOM-Red-List-Scyliorhinus-canicula.pdf
👉 HELCOM Checklist 2.0 of Baltic Sea Macrospecies https://helcom.fi/publications/helcom-checklist-2-0-of-baltic-sea-macrospecies/

Helsinki Commission

IO PAN jest partnerem konsorcjum BalticSense – Zaawansowanej infrastruktury monitorowania zagrożeń na akwenie Morza Bałt...
13/08/2026

IO PAN jest partnerem konsorcjum BalticSense – Zaawansowanej infrastruktury monitorowania zagrożeń na akwenie Morza Bałtyckiego, która została wpisana na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej!

Celem BalticSense jest stworzenie nowoczesnej infrastruktury do gromadzenia, przetwarzania i analizy danych dotyczących południowego Bałtyku. Projekt połączy nowoczesne technologie obserwacji morza z potencjałem polskiej oceanografii, zaawansowanym przetwarzaniem danych i metodami sztucznej inteligencji. IO PAN wnosi do przedsięwzięcia wieloletnie doświadczenie w badaniach Bałtyku, infrastrukturę obserwacyjną oraz rozwijane od lat systemy gromadzenia, integracji i udostępniania danych oceanograficznych.

Liderem konsorcjum jest Politechnika Koszalińska, a IO PAN współtworzy je wraz z Wojskową Akademią Techniczną, Akademią Marynarki Wojennej, Poznańskim Centrum Superkomputerowo-Sieciowym, Uniwersytetem Warmińsko-Mazurskim oraz Centrum Informatycznym TASK Politechniki Gdańskiej.

IO PAN wnosi do BalticSense ponad 60-letnie doświadczenie w badaniach oceanograficznych, wykwalifikowaną kadrę oraz rozbudowaną infrastrukturę badawczą i informatyczną. Ważnym elementem zaplecza Instytutu jest statek badawczy r/v Oceania, a także system SatBałtyk i rozwijane pod kierunkiem IO PAN Elektroniczne Centrum Udostępniania Danych Oceanograficznych eCUDO.pl.

BalticSense umożliwi integrację nowych obserwacji z istniejącymi zasobami danych o Bałtyku. Dane pochodzące z różnych sensorów i platform pomiarowych będą przetwarzane i analizowane, również z wykorzystaniem metod sztucznej inteligencji. Projekt zakłada jednocześnie rozwój systemów SatBałtyk i eCUDO oraz bezpieczne udostępnianie danych zgodnie z zasadami FAIR i Open Science.

Zaangażowanie IO PAN otwiera także możliwość powiązania BalticSense z europejskimi systemami obserwacji morza, w tym z infrastrukturą JERICO. Połączenie wiedzy oceanograficznej, obserwacji morza i nowoczesnych technologii przetwarzania danych ma stworzyć narzędzie wspierające badania naukowe, ochronę środowiska, gospodarkę morską oraz bezpieczeństwo Bałtyku.

Politechnika Koszalińska | Wojskowa Akademia Techniczna | Akademia Marynarki Wojennej w Gdyni | Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe PCSS | Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie | Centrum Informatyczne TASK Politechnika Gdańska

Dr hab. Katarzyna Grzelak, prof. IOPAN uczestniczy obecnie w rejsie 2026 Arctic Ocean Expedition na pokładzie koreańskie...
13/08/2026

Dr hab. Katarzyna Grzelak, prof. IOPAN uczestniczy obecnie w rejsie 2026 Arctic Ocean Expedition na pokładzie koreańskiego statku badawczego RV Araon.

Prof. Grzelak prowadzi badania zespołów bentosowych w pacyficznym sektorze Arktyki w ramach współpracy naukowej pomiędzy Instytutem Oceanologii Polskiej Akademii Nauk (IO PAN) a Korea Polar Research Institute (KOPRI).

Czekamy na dalsze wieści!

Instytut Oceanologii PAN | 극지연구소

4 sierpnia 2026 r. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zatwierdziło Listę strategicznych infrastruktur badawczych ...
12/08/2026

4 sierpnia 2026 r. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zatwierdziło Listę strategicznych infrastruktur badawczych umieszczonych na Polskiej Mapie Infrastruktury Badawczej. W procesie ewaluacji, prowadzonym przez Zespół Doradczy do spraw Polskiej Mapy Infrastruktury Badawczej z udziałem zewnętrznych ekspertów, oceniano szereg kryteriów, którym przypisano odpowiednie wagi.

W dziale Nauki o Ziemi i Środowisku, jako jedna z sześciu infrastruktur, po raz kolejny na Listę została wpisana infrastruktura Argo-Polska. Umieszczenie infrastruktury badawczej na Polskiej Mapie Infrastruktury Badawczej jest wyrazem uznania jej potencjału badawczego, ale nie oznacza zobowiązania MNiSW do jej finansowania. Jest to jednak duży sukces Instytutu i dobry prognostyk dla dalszego rozwoju konsorcjum Argo-Polska.

W skład konsorcjum Argo-Polska wchodzą trzy instytucje:
Instytut Oceanologii PAN, będący liderem konsorcjum, Instytut Geofizyki PAN oraz Akademia Marynarki Wojennej w Gdyni. Argo-Polska jest jednocześnie członkiem Europejskiego Konsorcjum Infrastruktury Badawczej Euro-Argo ERIC. Celem Euro-Argo ERIC jest wniesienie europejskiego wkładu do światowego programu Argo.

Globalna sieć Argo składa się z ponad 4000 autonomicznych pływaków profilujących rozmieszczonych we wszystkich oceanach świata. Jest to jedyny globalny system dostarczający w czasie niemal rzeczywistym informacji o właściwościach fizycznych kolumny wody. Dane te są ogólnie dostępne.

Znaczącym wkładem Argo-Polska w rozwój tego systemu jest prowadzenie pomiarów z wykorzystaniem pływaków Argo na słabo pokrytych obserwacjami akwenach Arktyki oraz wprowadzenie pływaków Argo do systemu monitoringu południowego Bałtyku.

O założeniach projektu i znaczeniu cyfrowego bliźniaka Bałtyku w rozmowie z Radiem Kaszëbë opowiedziała prof. Lidia Dzie...
10/08/2026

O założeniach projektu i znaczeniu cyfrowego bliźniaka Bałtyku w rozmowie z Radiem Kaszëbë opowiedziała prof. Lidia Dzierzbicka-Głowacka z IO PAN.

🔹 Jakie dane będą zasilać cyfrowego bliźniaka?
🔹 Jak superkomputery pomogą odwzorować rzeczywiste warunki na morzu?
🔹 I jak powstanie „inteligentne centrum informacji o Morzu Bałtyckim”?

🎧 Zachęcamy do wysłuchania materiału Radio Kaszëbë:
„Cyfrowy bliźniak Bałtyku. Superkomputery i 12,5 mln zł na projekt”
https://radiokaszebe.pl/news/cyfrowy-blizniak-baltyku-superkomputery-i-12-5-mln-zl-na-projekt-1627

W projekcie uczestniczą zespoły Uniwersytet Warszawski, Instytutu Oceanologii PAN oraz Instytut Budownictwa Wodnego Polskiej Akademii Nauk.

Dziękujemy za inspirujące spotkanie i ważną dyskusję o roli nauki we współczesnym świecie. Cieszymy się, że mogliśmy być...
10/08/2026

Dziękujemy za inspirujące spotkanie i ważną dyskusję o roli nauki we współczesnym świecie. Cieszymy się, że mogliśmy być częścią tego wydarzenia!

Adres

Powstańców Warszawy 55
Sopot
81-712

Telefon

+48587311600

Strona Internetowa

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Instytut Oceanologii PAN umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skontaktuj Się Z Ta Szkoła

Wyślij wiadomość do Instytut Oceanologii PAN:

Skróty

Udostępnij