13/08/2026
Sygnały...
SYGNAŁY ZMIAN W EDUKACJI. Moje szperanie po sieci przynosi różne efekty. Czasami spotykam wiele interesujących zjawisk, czasami szukam bez powodzenia. Tak bywa.
Czasami znajduję pojedyncze sygnały zmian, które zapisuję do opisania "na później". Od jakiegoś czasu zapisuję tego rodzaju sygnały w obszarze edukacji i dzisiaj mogę o nich napisać.
To będzie lista, moim zdaniem, najciekawszych zjawisk, które pojawiają się w obszarze edukacji. Wszystkie one mają potwierdzenie w praktyce niektórych instytucji edukacyjnych i źródłach.
Oto lista:
- DEFENCE OF LEARNING - ten sygnał pochodzi z Danii, która wprowadziła obowiązek ustnej obrony prac pisemnych uczniów szkół średnich; niby ma to być sposób na ukrócenie ściągania, ale może wyjść z tego coś więcej, co nazywa się DOWODEM ROZUMIENIA; chodzi w tym o to, że niezależnie jak uczeń przygotuje prace pisemną, będzie musiał udowodnić, że to rozumie; niby to już było, ale kontekst nieco inny ... mocno inny
- KONIEC DETEKTORÓW AI - okazuje się, że systemy wykrywania tekstów generowanych przez AI są niewiarygodne; dlatego przebudowuje się systemy oceniania; pisze o tym portal Inside Higher Ed i zauważa, że wszystko idzie w stronę sprawdzania kompetencji człowieka, zamiast dochodzenia czy AI było używane
- AI-FREE LEARNING - Reuters pisał o tym, że na uniwersytecie w Berkeley przyjęto dość restrykcyjną politykę, zgodnie z którą studenci nie będą mogli używać AI do wykonywania wielu działań związanych z uczeniem się, np. korekty gramatycznej, streszczania, etc.; nie do końca chodzi tu jednak o prosty zakaz korzystania z AI, ale raczej o rozwijanie kompetencji bazowych przed rozpoczęciem pracy z AI
- CURRICULUM AS A CODE - pisze o tym portal arXiv i zwraca uwagę na to, że programy kształcenia mogą być tworzone analogicznie do rozwijania oprogramowania; zamiast przygotować program raz i aktualizować go co kilka lat, można go traktować jako system, który jest stale sprawdzany, poprawiany i dostosowywany do zmian; w praktyce oznacza to, że poszczególne elementy programu są ze sobą powiązane; jeśli zmienia się jeden element, np. pojawia się nowa kompetencja potrzebna na rynku pracy, można sprawdzić, które przedmioty i efekty uczenia się wymagają aktualizacji
- INSTITUTIONAL AI LAG - czyli luka instytucjonalna związana z AI; Ulster University przeprowadził badania, które pokazały interesująca asymetrię; podczas gdy studenci szybko zaczęli traktować AI jako rutynowe narzędzie studiowania, wykładowcy zachowują dystans wobec AI; w konsekwencji powstaje luka między zachowaniami studentów, a zmianami przepisów, regulaminów, programów, etc. w uczelniach; portal arXiv zauważa, że ta luka może stać się jednym z głównych czynników zmian na uczelniach wyższych
- MICROCREDENTIALS JAKO INFRASTRUKTURA - nie tak dawno microcredentials były traktowane jako eksperyment edukacyjny; to się zmieniło; jak można przeczytać na portalu EUNICoast w czerwcu rozpoczęto pracę nad wspólnymi ramami łączenia mikropoświadczeń z cyfrowymi poświadczeniami; robi się z tego system europejskiej infrastruktury cyfrowej
- ATTENTION MANAGEMENT - wiele państw wprowadza zakazy lub ograniczenia ekranowe w szkołach; ostatecznych efektów tych zakazów nie znamy, ale już zaczyna się myśleć o tym, żeby szkoła odpowiadała nie tylko za treści edukacyjne, ale również za WARUNKI POZNAWCZE, w których odbywa się uczenie; magazyn The US Sun uważa, że attention management może być zapowiedzią wpływowego trendu
- AI OUTPUT VERIFICATION - jakiś czas temu mówiłem podczas konferencji o irytacji pracowników wynikającej z konieczności weryfikowania treści generowanych przez AI; okazuje się, że KRYTYCZNA OCENA WYNIKÓW AI może stać się istotną KOMPETENCJĄ CYFROWĄ; niektórzy, jak magazyn aiXiv, nazywają tę kompetencję VERIFICATION LITERACY lub EPISTEMIC AI LITERACY
No i tak to wygląda. Wyczyściłem notes z odkładanymi sygnałami. A wy możecie teraz szperać głębiej i patrzeć, co tam w świecie edukacyjnych zmian słychać.
Miłego dnia.
