Mochle jest niewielką wsią znajdującą się w granicach administracyjnych gminy Sicienko- oddaloną ok 8km. Dobrą infrastrukturę komunikacyjną wsi zapewnia sieć dróg, na którą poza drogą wojewódzką nr 244- przebiegającą przez centrum wsi- składają się także drogi powiatowe i gminne. Zadowalający stan dróg oraz malownicze usytuowanie wsi (wiekowa aleja kasztanowcowa, urokliwe okolice obfitujące w pola
uprawne o pagórkowatej rzeźbie terenu, enklawy leśne, zadrzewienia śródpolne oraz stawy i oczka wodne)- stanowią bodziec zarówno dla turystów, jak i licznych inwestorów zainteresowanych niejednokrotnie osiedleniem się na stałę w tej przyjaznej i gościnnej wsi. Jak podaje Stanisław Kozierowski: "Badanie nazw topograficznych" Poznań 1914-1928- pierwsza wzmianka o Mochlu pochodzi z 1237r. Następna odnaleziona pisemna wzmianka o Mochlu pochodzi z Rocznika Byszewskiego 1313 roku (Annales Byszewiensis s.265). W roku tym synowie wojewody brzeskiego Wilka z Kościelca- Jan i Florian z rodu Awdańców z Izbicy zlecili Lucim i Mochle "Licino et Mochle" zakonowi mniszemu Cystersów(Sacer Ordo Cisterciensis)*. przez św. Roberta z Molesmes w Cistercium k/Dijon we Francji zakon- słynący z surowej ascezy, wprowadzenia prostego pożywienia i rezygnacji z beneficjów, czynszów i monopoli feudalnych oraz egzystowania z pracy na roli stanowiącej głowne źródło utrzymania- w XII wieku przeżywał rozkwit, który stał się początkiem ekspansji zakonu cystersów na wiele krajów europejskich. W XIII wieku powstaje klasztor cystersów w Byszewie oraz kościół parafialny w pobliskiej Dąbrówce Nowej. Według archiwalnych dokumentów w obrębie tej parafii znalazły się między innymi wsie Mochle oraz Szczutki. Wzmianka o cystersach wydaje się uzasadniona nie tylko na rolę tego zakonu, jaką odegrał w histoeii naszej małej ojczyzny lecz także dlatego, że dziś tuż obok niej (przez sąsiednie Wojnowo prowadzi droga turystyczna "Szlak Cystersów". Mochle wymieniają także dokumenty z 1362r., 1504-1516r., 1583r., 1712r., Według "Słownika Królestwa Polskiego" około 1885 roku w Mochlu żyło 46 mieszkańców, z czego 34 osoby były ewangelikami. Wiarygodne informacje świadczą o tym, że przed włączeniem tych ziem do państwa pruskiego w 1772r. właścicielem majątku Mochle był Polak o nazwisku Czerwiński*. W owych czasach w skład majątku Mochle wchodziły także wsie Chmielewo, Nowa Ruda, osada Mochełek. W samym Mochlu w skład majątku wchodził szereg budowli m.in. budynki gospodarcze- stodoła, obora, wozownia i in., sad z budynkiem mieszkalnym dla ogrodnika, spichrz zbożowy dwupiętrowy(od 1935r.-młyn), spichrz zbożowy piętrowy (b. sklep GS), piekarnia, gorzelnia, kuźnia, czworak pracowniczy i budynki mieszkalne oraz zespół dworsko- parkowy. Obecnie istniejący pałac (Ośrodek Zdrowia) jest dworem eklektycznym z 1864 roku, wybudowanym obok istniejącego niegdyś dworu modrzewiowego. Otaczające obecnie dwór- zadrzewienie z zachowanymi pomnikami dębami, lipami, bukami, modrzewiem i jodłą- stanowiło niegdyś park dworski prowadzony w stylu angielskim. Liczne gatunki drzew parkowych, 2 stawy, malowniczy, kręty rów oraz rzadko spotykane żywopłoty grabowe i przepiękny, zwieńczony wieżą widokową budynek dworu stanowiły wizytówkę naszej wsi. Przed I wojną światową ostatnimi właścicielami majątku byli Niemcy P. Lila(z domu Daum)i Georg Pogge, którzy po parcelacji majątku (w 1918r.) sprzedali pozostałą część (resztówka- dwór z parkiem, bud. i 32,50 ha gruntów rolnych)- przed opuszczeniem Polski w 1919r.- Piotrowi Gauerowi, ten zaś sprzedał "resztówkę" w 1922r.- Franciszkowi Sawickiemu. W 1925r. nieruchomość tę nabyli Pelagia i Teofil Gałęscy, by sprzedać ją następnie Panu Tadeuszowi Czarlińskiemu, który ofiarował ją swym siostrom- Leokadii i Jadwidze. Warto wspomnieć, że w okresie zaboru pruskiego Czarlińscy dbali o zachowanie i rozwój polskości. Działalność społeczna i narodowa powodowała, że ich majątki często z tego powodu narażone były na konfiskaty. W dowód zasług dla ludności polskiej, społeczeństwo Pomorza i Kujaw uczciło ich pamięć nadając w Toruniu jednej z ulic nazwę Leona Czarlińskiego (1860- 1914), a w Inowrocławiu odsłaniając tablicę pamiątkową ku czci rodzonego brata właścicielek Mochla, Jadwigi i Leokadii- Leona Czarlińskiego (1860-1929)- pierwszego, polskiego komendanta i naczelnika dworca kolejowego, zasłużonego działacza ziemii kujawskiej. (zob. więcej: Łada Henryk. Historia Rodu Schedlin-Czarlińskich, The history of the Schedlin-Czarlińskis House, Inowrocław 1985r.). W okresie międzywojennym córka Leokadii Czarlińskiej- Antonina Radomska wychodzi za mąż za Erwina Drzewieckiego, którzy przekazują swoje gospodarstwo synowej i synowi- Krystynie i Tadeuszowi Drzewieckim- ostatnim prywatnym właścicielom zespolu dworsko-parkowego w Mochlu. W okresie międzywojennym ludność Mochla stanowili Polacy i Niemcy (ok. 40%). Funkcjonowały wówczas na terenie wsi: Szkoła (bud. z XIX wieku i początku XX wieku), 2 kuźnie (budynek z 1905r. istnieje do dziś), 1 stolarnia, 1 rzeźnia, 1 krawiec, 1 piekarz, 1 młyn, 1 śrutownik- kaszarnia (b. sklep spożywczy GS), remiza srażacka, 1 lekarz (dr Alkiewicz- szlachcic). Resztę ludności stanowili rolnicy indywidualni i robotnicy najemni.
*- K. Ludwicki "Dzieje Mochla"
