Katedra Dietetyki Uniwersytet Rzeszowski

🎓 W czasopiśmie Annals of Agricultural and Environmental Medicine ukazał się nowy artykuł, którego współautorką jest pracowniczka naszej Katedry - dr n. o zdr. Sara Jarmakiewicz-Czaja. W zespole autorskim znalazł się również prof. dr hab. n. med. Rafał Filip.

Artykuł ocenia stan zdrowia jamy ustnej u pacjentów z nieswoistymi zapaleniami jelit (IBD), w tym z chorobą Leśniowskiego-Crohna (CD) i wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego (UC). Praca analizuje występowanie próchnicy zębów, poziom higieny jamy ustnej oraz obecność poszczególnych serotypów bakterii Streptococcus mutans. Z opublikowanych badań wynika, że pacjenci z CD i UC charakteryzują się wyższym wskaźnikiem próchnicy oraz wyższym odsetkiem niewystarczającej higieny jamy ustnej w porównaniu do grupy kontrolnej. Publikacja wykazuje, że bakterie Streptococcus mutans wykryto u 78% badanych z IBD, co dodatkowo podkreśla duże znaczenie ukierunkowanej edukacji w zakresie higieny jamy ustnej w tej grupie pacjentów.

🔗 Link do artykułu: https://www.aaem.pl/Dental-caries-oral-hygiene-and-Streptococcus-mutans-serotypes-in-patients-with-inflammatory,220244,0,2.html

👏 Serdecznie gratulujemy kolejnego sukcesu naukowego!

Dental caries, oral hygiene and Streptococcus mutans serotypes in patients with inflammatory bowel disease Introduction and objective: Inflammatory bowel disease (IBD), comprising Crohn’s disease (CD) and ulcerative colitis (UC), is a chronic inflammatory condition with systemic and extra-intestinal manifestations. Clinical findings in the oral cavity include, among others, a higher caries burden...

🙌 W miniony weekend studenci dietetyki mieli przyjemność uczestniczyć w akcji zorganizowanej przez Urząd Miasta Rzeszowa „Zdrowie w Twoich Rękach”.

W wydarzeniu aktywnie uczestniczyły dwa studenckie koła naukowe: Koło Naukowe Dietetyków UR oraz Studenckie Koło Naukowe Żywienia Człowieka, których członkowie wspólnie promowali naszą Katedrę, zdrowy styl życia, edukację żywieniową i profilaktykę zdrowotną wśród mieszkańców Rzeszowa.

Każda rozmowa, każde pytanie i każda osoba zainteresowana swoim zdrowiem pokazuje, jak ważna jest edukacja żywieniowa i świadome dbanie o zdrowie.

Cieszymy się, że mogliśmy być częścią tego wydarzenia i wspólnie promować dobre nawyki żywieniowe.

Dziękujemy naszym zaangażowanym studentom i wszystkim, którzy odwiedzili nasze stoisko! 💚

🩺 Z radością informujemy, że pracownicy Katedry Dietetyki współtworzą i wspierają realizację interdyscyplinarnego projektu MIA-STOP HD, prowadzonego przez Klinikę Nefrologii i Stację Dializ USK w Rzeszowie we współpracy z Collegium Medicum Uniwersytetu Rzeszowskiego. Projekt skierowany jest do osób przewlekle leczonych hemodializą i łączy kilka obszarów: aktywność fizyczną, edukację żywieniową, wsparcie psychologiczne oraz działania wspierające codzienne funkcjonowanie pacjentów.

📢 Zachęcamy do zapoznania się z inicjatywą i udostępnienia informacji osobom, które mogą być zainteresowane udziałem w projekcie.

🌐 Więcej informacji: https://miastophd.pl/

🏥 W Klinice Nefrologii i Stacji Dializ Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego im. F. Chopina w Rzeszowie (USK w Rzeszowie) trwa nabór pacjentów do projektu MIA-STOP HD – interdyscyplinarnego programu naukowo-klinicznego skierowanego do osób przewlekle hemodializowanych.

🧠 Projekt łączy aktywność fizyczną, edukację żywieniową, wsparcie psychologiczne, pielęgnację skóry oraz edukację dotyczącą dbałości o dostęp naczyniowy. Jego celem jest sprawdzenie, czy kompleksowy model wsparcia może poprawić codzienne funkcjonowanie, sprawność, stan odżywienia i zmniejszyć powikłania sercowo-naczyniowe u pacjentów przewlekle dializowanych.

💬 – Hemodializa jest leczeniem wymagającym i długotrwałym, dlatego opieka nad pacjentem nie powinna ograniczać się wyłącznie do procedury związanej z pozaustrojowym oczyszczaniem krwi. Ważne jest także to, jak pacjent funkcjonuje między dializami, jak się odżywia, jaką ma sprawność i jak radzi sobie psychicznie. MIA-STOP HD powstał po to, aby spojrzeć na potrzeby osób dializowanych szerzej i zaproponować im praktyczne, profesjonalne wsparcie dostosowane do ich możliwości – mówi dr hab. n. med. Agnieszka Gala-Błądzińska, prof. UR, kierownik Kliniki Nefrologii i Stacji Dializ USK w Rzeszowie.

📅 Program trwa 24 tygodnie. Uczestnicy przechodzą kwalifikację medyczną, ocenę wyjściową obejmującą m.in. ocenę stanu odżywienia, analizę składu ciała i sprawności fizycznej, a następnie korzystają z indywidualnie dopasowanej aktywności fizycznej, edukacji żywieniowej, wsparcia psychologicznego oraz dzienniczka aktywności.

🤝 Projekt realizowany jest w ścisłej współpracy z Uniwersytet Rzeszowski: Wydział Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego, Wydziałem Nauk o Zdrowiu i Psychologii oraz Wydział Nauk o Kulturze Fizycznej Uniwersytetu Rzeszowskiego, Collegium Medicum Uniwersytet Rzeszowski.

✅ Do udziału w projekcie mogą zgłaszać się osoby dorosłe w wieku 18–75 lat, leczone hemodializą od co najmniej trzech miesięcy, ze stabilnym stanem zdrowia, z efektywnym dostępem naczyniowym i możliwością wykonania zaplanowanych testów funkcjonalnych. Ostateczną kwalifikację prowadzi zespół medyczny spośród osób, które wyraziły świadomą zgodę na udział w projekcie.

🔬 Po zakończeniu programu uczestnicy przejdą ponowną ocenę kliniczną. Wyniki pilotażu mogą posłużyć do dalszego rozwoju zintegrowanego modelu wsparcia dla osób leczonych hemodializą, a w przyszłości stać się metodą prekondycjonowania przed zabiegiem przeszczepienia nerki.

👨‍⚕️ Osoby zainteresowane udziałem mogą porozmawiać z lekarzem w Klinice Nefrologii i Stacji Dializ USK w Rzeszowie.

💙 Udział w projekcie jest dobrowolny i bezpłatny, a większość spotkań ze specjalistami oraz zaplanowanych pomiarów i konsultacji odbywa się w dni dializ.

🌐 Więcej informacji: miastophd.pl
📝 Formularz kontaktowy dostępny jest na stronie projektu.

fot. USK w Rzeszowie

🎓 W czasopiśmie Journal of Inflammation Research ukazał się nowy artykuł, którego współautorkami są pracowniczki naszej Katedry: dr n. o zdr. Sara Jarmakiewicz-Czaja oraz dr n. o zdr. Aneta Sokal-Dembowska. W zespole autorskim znaleźli się również Paweł R. Kiela, Dominika Piątek, Joanna Sztembis i prof. dr hab. n. med. Rafał Filip.

Tytuł publikacji: Serum Cytokine Profiles in Patients with Inflammatory Bowel Disease in Clinical Remission: A Cross-Sectional Comparison by Anti-TNF Therapy.

🔎 Artykuł ocenia profile cytokin w surowicy u 132 pacjentów z nieswoistymi zapaleniami jelit (IBD), którzy znajdują się w fazie remisji klinicznej. Praca porównuje stężenia wybranych cytokin pro- i przeciwzapalnych (m.in. TNF-a, GM-CSF, IL-6 czy INFy) u chorych poddawanych terapii biologicznej (anty-TNF) oraz u osób poddanych leczeniu konwencjonalnemu. Publikacja przedstawia wyniki, z których wynika, że niezależnie od zastosowanej metody leczenia nie ma istotnych różnic w profilach badanych mediatorów stanu zapalnego. Autorzy wskazują, że stężenie TNF-a i innych cytokin we krwi nie zależy wyłącznie od terapii anty-TNF, co podkreśla potrzebę prowadzenia dalszych badań.

🔗 Link do artykułu: https://www.dovepress.com/serum-cytokine-profiles-in-patients-with-inflammatory-bowel-disease-in-peer-reviewed-fulltext-article-JIR?utm_source=researchgate.net&utm_medium=article

👏 Serdecznie gratulujemy kolejnego sukcesu naukowego!

Serum cytokine profile in patients with inflammatory bowel disease and | JIR | Dove Medical Press Inflammatory bowel diseases (IBDs), including Crohn's disease and ulcerative colitis, are chronic, idiopathic conditions affecting the digestive tract.

🙌 Fascynuje Cię zdrowy styl życia i chcesz poprzez odpowiednie żywienie realnie wpływać na zdrowie i życie ludzi?

🎓 Wybierz kierunek Dietetyka w Uniwersytet Rzeszowski i rozwijaj się na studiach I lub II stopnia!

✅ nowoczesne kształcenie - nauczysz się pracy ze specjalistycznym oprogramowaniem dietetycznym.
✅ praktyczna wiedza - zajęcia odbywają się w szpitalach, poradniach, laboratoriach i pracowniach gastronomicznych.
✅ szerokie możliwości kariery - od placówek medycznych, przez catering, po ośrodki sportowe.
✅ rozwój pasji - czekają na Ciebie dwa prężnie działające Studenckie Koła Naukowe.
✅ realny wpływ na zdrowie - nauczysz się układać diety wspierające leczenie i profilaktykę chorób.

📅 Rekrutacja już trwa!

Połącz pasję do nauki z pomaganiem innym. Dołącz do nas i zmieniaj wiedzę w realne działanie.

📍 Uniwersytet Rzeszowski

🔗 Sprawdź szczegóły i program studiów: https://www.ur.edu.pl/pl/kandydat/oferta-edukacyjna-ur/studia-i-kierunki/dietetyka

👏 W czasopiśmie Nutrients ukazał się nowy artykuł, którego współautorką jest pracowniczka naszej Katedry: dr hab. n. o zdr. Edyta Łuszczki, prof. UR.

👉 Tytuł publikacji: Interactive Tree Analysis Identifies Dietary Fiber and Magnesium Adequacy as Exploratory Screening Markers for Assessing Nutrient-Dense, Immune-Supportive and Anti-Inflammatory Dietary Patterns in Young Adults Without Comorbidities: Proposition of the New StrongPOLA and RapidPOLA Indexes.

Artykuł przedstawia spożycie błonnika pokarmowego oraz odpowiednią podaż magnezu jako wskaźniki diety o wysokiej gęstości odżywczej, wspierającej odporność i wykazującej działanie przeciwzapalne u młodych dorosłych bez chorób współistniejących. Praca proponuje zastosowanie nowych, uproszczonych narzędzi przesiewowych do oceny jakości diety o nazwach StrongPOLA oraz RapidPOLA. Publikacja opisuje również, w jaki sposób spełnienie kryteriów tych wskaźników żywieniowych wiąże się z mniejszą zapadalnością na infekcje takie jak COVID-19 czy grypa.

🔗 Link do artykułu: https://www.mdpi.com/2072-6643/18/11/1689

👏 Serdecznie gratulujemy kolejnego sukcesu naukowego!

Interactive Tree Analysis Identifies Dietary Fiber and Magnesium Adequacy as Exploratory Screening Markers for Assessing Nutrient-Dense, Immune-Supportive and Anti-Inflammatory Dietary Patterns in Young Adults Without Comorbidities: Proposition... Background/Objectives: The POLA index is a comprehensive tool for evaluating the nutrient-dense, immune-supportive, and anti-inflammatory properties of the diet, but its multi-component structure may limit routine use. We aimed to identify simple dietary markers associated with a lower follow-up inc...

🙌 Z przyjemnością informujemy, że na łamach czasopisma BMC Gastroenterology jakiś czas temu ukazał się artykuł autorstwa pracowników Katedry Dietetyki: dr n. o zdr. Sary Jarmakiewicz-Czai i dr n. o zdr. Anety Sokal-Dembowskiej, a także mgr Katarzyny Ferenc, mgr Dominika Wojdyły i prof. dr hab. n. med. Rafała Filipa.

Tytuł publikacji: Effects of microplastics on the intestines.

Artykuł opisuje mechanizmy przenikania cząsteczek mikroplastiku przez barierę jelitową i ich akumulację w narządach. Tekst wymienia uszkodzenia połączeń ścisłych, redukcję warstwy śluzu oraz zmiany w mikrobiocie jelitowej pod wpływem mikrodrobin. Publikacja informuje, że wyższa przepuszczalność nabłonka wywołuje stany zapalne oraz uszkodzenia komórek.

🔗Po więcej szczegółów zapraszamy do artykułu: https://link.springer.com/article/10.1186/s12876-026-04749-x

👏 Serdecznie gratulujemy!

Effects of microplastics on the intestines - BMC Gastroenterology Microplastics (MPs) are small pieces of plastic less than 5 mm in diameter. They are formed both as a primary product, which has found use in text

👏 Miło nam poinformować, że 15 maja 2026 r. studentki dietetyki - Joanna Cyunczyk, Natalia Klichowska i Kinga Piękoś wzięły udział w zawodach SimChallenge, zorganizowanych na Uniwersytecie Medycznym w Lublinie w ramach XIV Konferencji Symulacji i Edukacji Medycznej MedIq.

W rywalizacji siedmiu zespołów z najlepszych uczelni w Polsce reprezentantki naszego Uniwersytetu uplasowały się na wysokim, 4. miejscu. Studentki zmierzyły się z trzema zadaniami z zakresu dietetyki, które odbywały się w warunkach symulacji medycznej i były oceniane przez profesjonalne jury. Pod presją czasu musiały wykazać się umiejętnością pracy w zespole, odnaleźć się w środowisku szpitalnym oraz gabinetowym, a także sprawnie przeprowadzić teleporadę. Co najważniejsze - połączyły solidną wiedzę teoretyczną z praktyką.

🙌 Serdecznie gratulujemy i życzymy kolejnych sukcesów!

📜 12 maja 2026 r. w The Lancet opublikowano wyniki bezprecedensowego, wieloetapowego procesu konsensusu globalnego, którego rezultatem jest zmiana nazwy zespołu policystycznych jajników (PCOS) na polyendocrine metabolic ovarian syndrome (PMOS) - w polskim tłumaczeniu mógłby brzmieć: wielogruczołowy zespół metaboliczno-jajnikowy.

👉 Dotychczasowa nazwa była od lat krytykowana jako klinicznie myląca: sugerowała obecność patologicznych torbieli jajnikowych, podczas gdy rzeczywistą podstawę schorzenia stanowią złożone zaburzenia endokrynne obejmujące insulinooporność (obecną u ok. 85% pacjentek), hiperandrogenizm oraz dysfunkcję osi neuroendokrynnej - a nie zmiany strukturalne jajników. Nazwa PCOS przyczyniała się do opóźnionej diagnozy (szacunkowo do 70% przypadków pozostaje niezdiagnozowanych), fragmentacji opieki oraz stygmatyzacji pacjentek, szczególnie w kontekście kulturowym, w którym płodność ma wysoką wartość społeczną.

🤝 Nowa nazwa została wypracowana z zastosowaniem rygorystycznej metodologii: zmodyfikowanej techniki Delphi, warsztatów w technice grup nominalnych oraz analiz marketingowych i implementacyjnych. W procesie uczestniczyło łącznie 14 360 osób, tj. 10 411 pacjentek i 3 949 specjalistów reprezentujących 56 organizacji ze wszystkich regionów świata.

Termin PMOS odzwierciedla wieloukładowy charakter schorzenia: komponent polyendocrine odnosi się do nakładających się zaburzeń hormonalnych (insulina, androgeny, zaburzenia osi neuroendokrynnej, w tym androgeny nadnerczowe), metabolic - do insulinooporności i powikłań kardiometabolicznych, zaś ovarian - do dysfunkcji pęcherzykowej i endokrynnej jajników, nie do ich morfologii.

📈 Równolegle z publikacją wdrażana jest 3-letnia strategia implementacyjna obejmująca integrację nowej nomenklatury z elektronicznymi systemami dokumentacji medycznej, klasyfikacją ICD (we współpracy z WHO) oraz aktualizację wytycznych międzynarodowych stosowanych w 195 krajach, planowaną na 2028 rok.

🔗 Źródło: Teede HJ, Khomami MB, Morman R, Laven JSE, Joham AE, Costello MF, Patil M, Rees DA, Berry L, Cree MG, Zhao H, Norman RJ, Dokras A, Piltonen T; Global Name Change Consortium. Polyendocrine metabolic ovarian syndrome, the new name for polycystic o***y syndrome: a multistep global consensus process. Lancet. 2026 May 12:S0140-6736(26)00717-8. doi: 10.1016/S0140-6736(26)00717-8. Epub ahead of print. PMID: 42119588.

Udział pracowników naszej Katedry w tak ważnym międzynarodowym projekcie badawczym stanowi istotny wkład w rozwój badań nad zdrowiem publicznym i epidemiologią żywienia. Serdecznie gratulujemy autorom! 👏