Literaturoznawcze Koło Naukowe Uniwersytetu Rzeszowskiego

Literaturoznawcze Koło Naukowe Uniwersytetu Rzeszowskiego

Udostępnij

Podczas spotkań rozmawiamy o literaturze polskiej i światowej, współczesnej, choć ostatnimi czasy głównie o klasyce.

20/05/2026

Zapraszamy! ✨️

18/05/2026

Polecamy nasze hasło słownikowe: „retelling w literaturze” w „Zagadnieniach Rodzajów Literackich”. ❤️

Pisanie haseł z zakresu genologii literackiej wymaga wiele pracy, dlatego szczególnie doceniamy każde takie zgłoszenie! 💙
Zachęcamy do lektury hasła "Retelling w literaturze", które jednocześnie jest pierwszym tekstem z nadchodzącego numeru dostępnym online.
🩵
Co może przynieść ponowne opowiadanie istniejących już narracji? To pytanie kierujemy zwłaszcza do osób stosujących Twórcze pisanie UŁ!

06/03/2026

🕯️🦇 Co kryje się w murach nawiedzonych domów, w cieniu akademickich korytarzy i w spojrzeniach wampirów?

Z mroku bibliotecznych półek wyłania się monografia Mikołaja Głosa i Kingi Matuszko:
„Śladami postgotycyzmu. Trauma a rekwizytornia grozy we współczesnej popularnej anglosaskiej prozie new adult”.

Autorzy podejmują temat w polskim literaturoznawstwie niemal nieobecny – zjawisko new adult oraz jego postgotyckie uwarunkowania. Pokazują, w jaki sposób we współczesnej literaturze popularnej pisarki powracają do gotyckiej wyobraźni: duchów przeszłości, traum zapisanych w przestrzeni, fascynacji tym, co zakazane i niepokojące.

Analizowane w książce powieści odsłaniają, że instrumentarium gotyckie – nawiedzone domy, mroczne akademie, wampiryczne romanse czy buntownicze figury wiedźm – nie jest jedynie dekoracją. Staje się językiem opowiadania o traumie, tożsamości i przekraczaniu granic, tak charakterystycznym dla prozy nurtu new adult.

📖 W książce czytelnicy i czytelniczki znajdą m.in.:
🏚 analizę motywu nawiedzonego domu jako przestrzeni rodzinnej traumy
🎓 refleksję nad fenomenem dark academia i mrocznej akademii
🧛‍♀️ interpretację wampirycznych romansów i ich kulturowej atrakcyjności
🌲 studium figury wiedźmy jako symbolu kobiecego buntu i przekraczania norm

📚 Dla wszystkich, których fascynują gotycyzm, dark academia, literatura grozy oraz współczesna proza new adult.

Monografia znajduje się w wolnym dostępie:
https://www.researchgate.net/publication/401620708_Sladami_postgotycyzmu_Trauma_a_rekwizytornia_grozy_we_wspolczesnej_popularnej_anglosaskiej_prozie_new_adult

06/03/2026

📚✨ Mamy to! Ukazała się kolejna monografia pokonferencyjna z cyklu „Obszary polonistyki” – tom 9: Podporządkowanie, ekskluzje, niewidzialność. Dyskursy dominacji i wykluczenia w literaturze i języku.

To zbiór artykułów badaczy i badaczek z różnych ośrodków akademickich, którzy przyglądają się mechanizmom wykluczenia, marginalizacji i dominacji – zarówno w literaturze, jak i w języku oraz współczesnych dyskursach społecznych. 📖🔍

W tomie znalazły się następujące artykuły:

Część I – EKSKLUZJE W LITERATURZE

Marta Żulińska (UWr), Upiór opery Gastona Leroux jako opowieść o wykluczeniu – interpretacja w perspektywie hermeneutycznej

Kajetan Poniatyszyn (UWr), Uwagi na temat estetycznego i społecznego wymiaru ruin we współczesnej polskiej literaturze weird fiction

Kinga Skowron, „Gdy wyrósł mur wielki przede mną, zrozumiałem, że wejścia wyglądać daremno”. Koncepcja kosmicyzmu a ekskluzja człowieka w twórczości poetyckiej H.P. Lovecrafta na wybranych przykładach (Nemezis i inne utwory poetyckie)

Wiktoria Kulak (UKEN), Ciało w chorobie / ciało w systemie. Doświadczenia defektywne w Zdroju Barbary Klickiej oraz Psach ras drobnych Olgi Hund

Karolina Kozłowska (UWr), Nieprzystawalność i płynne tożsamości – o losach ludzi, którzy musieli się przenieść na podstawie prozy W.G. Sebalda i Ishbel Szatrawskiej

Karolina Płonka (UG), Tożsamości problematyczne, tożsamości napiętnowane – na przykładzie Kajś. Opowieści o Górnym Śląsku Zbigniewa Rokity oraz Powrotu do Reims Didiera Eribona

Część II – WYKLUCZENIE W JĘZYKU

Paulina Pawłowska (UŁ), Potoczne rozmowy osób w wieku senioralnym a stereotypizacja starości i starzenia się

Agata Homoncik (UWr), Innowacyjne zapisy inkluzywne (na podstawie wybranych mediów społecznościowych) a poradniki równościowe III RP

Klaudia Antkowiak (UAM), Kategorie rasy i płci w językowym obrazie Kamali Harris w perspektywie intersekcjonalnej (na podstawie amerykańskiego dyskursu prawicowego)

Beata Ciecierska-Zajdel (UW), Sygnały podporządkowania i dominacji w sposobie realizacji miękkości sybilantów dziąsłowo-palatalnych przez młodych dorosłych

🙏 Wielkie podziękowania dla wszystkich Autorek i Autorów za współtworzenie tomu oraz inspirujące wystąpienia konferencyjne. Mamy nadzieję, że publikacja stanie się ważnym głosem w dyskusji o mechanizmach wykluczenia obecnych w kulturze i języku.

📖 Zachęcamy do lektury!

Monografię można znaleźć w wolnym dostępie:
https://www.researchgate.net/publication/401620750_Obszary_polonistyki_9_Podporzadkowanie_ekskluzje_niewidzialnosc_Dyskursy_dominacji_i_wykluczenia_w_literaturze_i_jezyku

05/12/2025

I my polecamy hasło słownikowe: dark academia w "Zagadnieniach Rodzajów Literackich". 🤎

"Nawiązuje do kulturowego obrazu szkolnictwa wyższego z okresu od końca XIX w. do lat 40. ubiegłego stulecia, zakorzenionego szczególnie w kulturze anglosaskiej, a także takich elementów tego imaginarium, jak obrośnięte bluszczem mury uniwersytetów (budowanych głównie w stylach wiktoriańskim bądź edwardiańskim), tajemnicze biblioteki, stare kampusy, sekretne stowarzyszenia studenckie i spotkania dla wtajemniczonych odbywające się w akademikach lub na porośniętych mchem mrocznych cmentarzach".
🖤
Tak gatunek literacki DARK ACADEMIA charakteryzują Kinga Matuszko i Mikołaj Głos (Uniwersytet Rzeszowski) 💼
Więcej w haśle genologicznym "Dark akademia" w naszym najnowszym numerze!
🖤
A tymczasem my już wypatrujemy książki obojga autorów "Śladami postgotycyzmu. Trauma a rekwizytornia grozy we współczesnej popularnej anglosaskiej prozie new adult", która ukaże się wkrótce nakładem Wydawnictwa Uniwersytetu Rzeszowskiego.
Post niesponsorowany 😊

12/03/2025

🎉Z przyjemnością informujemy o wydaniu kolejnego, ósmego, tomu „Obszarów Polonistyki” - NARRACJE (O) KOBIET(ACH)
WE WSPÓŁCZESNEJ LITERATURZE I KULTURZE pod redakcją Kinga Matuszko, Mikołaja Głosa i Krystyny Gielarek-Gorczycy. 🎉

Wszystkim Autor(k)om dziękujemy za współpracę i serdecznie gratulujemy świetnych tekstów!

Publikacja wkrótce pojawi się w wolnym dostępnie w Repozytorium UR.

Poniżej prezentujemy spis treści:

♦️Słowo od Redakcji

♦️Mikołaj Głos – „Sikam, rzygam i płaczę. Jestem w ciąży” – matryfokalne (de)konstrukcje obrazów ciąży w twórczości Manueli Gretkowskiej i Justyny Bargielskiej

♦️Katarzyna Krotos – Ewolucja postaci kobiecych w dark academia – od całkowitego podporządkowania do indywidualizmu i niezależności

♦️Olga Mackiewicz – Portret matki we współczesnej polskiej i francuskiej prozie (na przykładzie Bezmatka Miry Marcinów i Pewnej kobiety Annie Ernaux)

♦️Katarzyna Majca-Lipa – Tożsamość kobieca w Tuż-tuż Julii Fiedorczuk

♦️Klara Mendrek – „Na chwilę przypominałam sobie, że żyję, po czym znowu odpływałam” –Mój rok relaksu i odpoczynku Ottessy Moshfegh jako przykład depresyjnej literatury kobiet

♦️Matylda Zatorska – „Tak chciałam, tak mogłam”. Modele tożsamości kobiet wiejskich w wybranych polskich popularnych powieściach historycznych w perspektywie (post)feministycznej

02/01/2025

Na początek nowego roku polecamy artykuł wiceprzewodniczącego koła - Mikołaja Glosa.

Zapraszamy do lektury! ☺️

[Tom 6 nr 1 (2024)/Vol 6 No 1 (2024)]
🔵 Nasz nowy numer tuż, tuż, ale przed jego premierą jest jeszcze czas na zajrzenie do poprzedniego 😊. Tym razem polecamy artykuł, w którym Mikołaj Głos analizuje postfeministyczne interpretacje mitu o Demeter i Korze na przykładzie dwóch powieści new adult: https://www.journals.polon.uw.edu.pl/index.php/dlk/article/view/1453

Źródło ilustracji: Wikimedia Commons

Photos from Literaturoznawcze Koło Naukowe Uniwersytetu Rzeszowskiego's post 05/11/2024

Prezentujemy program X edycji Obszarów Polonistyki. 🩶

05/07/2024

Ogólnopolska Konferencja Naukowa Obszary Polonistyki X:
Podporządkowanie, ekskluzje, niewidzialność. Dyskursy dominacji i wykluczenia w literaturze, kulturze i języku

Link do wydarzenia:
https://www.facebook.com/share/jEjo2DAyHKeLmC5g/

Instytut Polonistyki i Dziennikarstwa Uniwersytetu Rzeszowskiego oraz Literaturoznawcze Koło Naukowe UR mają zaszczyt zaprosić młode badaczki i młodych badaczy do udziału w dziesiątej edycji ogólnopolskiej konferencji naukowej z cyklu Obszary Polonistyki, która odbędzie się 18 listopada 2024 (w razie dużej liczby zgłoszeń jest możliwe rozłożenie obrad na dwa dni) w formie zdalnej na platformie MS Teams (formularz zgłoszenia: https://forms.gle/trkUs7n64MBQxjPP7 ). Tematem tego spotkania chcemy uczynić różnorakie aspekty (nie)obecności i dominacji w literaturze, kulturze i języku.

Inspiracją dla jubileuszowej edycji konferencji stały się wykluczenie i dominacja jako kategorie kształtujące relacje społeczne i kulturowe, a także coraz ważniejsze i często dyskutowane pojęcia dzisiejszej refleksji teoretycznej. O ich znaczeniu świadczy także zarówno wzrost popularności narracji dotyczących nieobecności, wykluczenia i podporządkowania różnych grup społecznych, etnicznych, płciowych lub seksualnych (a także różnych dyskursów i obiegów kulturowych), jak również proces odtabuizowywania tematów wykraczających poza rozmaite normy. Coraz bardziej znaczące stają się pytania o mechanizmy ekskluzji oraz jej kategorie, procesy marginalizacji w różnych kontekstach kulturowych i społecznych, procesy pomijania i wymazywania osób traktowanych jako „inne”, jak również powody, rodzaje i wymiary dominacji oraz przemocy, a także sposoby wyzwalania się od nich w literaturze, kulturze i języku. Będą nas zatem interesowały rozmaite przejawy wykluczenia i stygmatyzacji, nierówności oraz przemilczeń. Chodzi nam o uchwycenie wielu perspektyw oraz zarysowanie różnych, często przecinających się, przestrzeni wykluczenia. Przebywanie w nich dehumanizuje, uprzedmiotawia, wyrzuca na margines kultury i społeczeństwa. Zjawiska te przekładają się na konstruowanie figury Innego/Obcego oraz rzeczywistości, w której żyjemy.
Jako punkt odniesienia mogą posłużyć następujące zagadnienia:
– walka z dominacją, wykluczeniem i niewidzialnością w literaturze, języku, filmie i muzyce oraz innych przestrzeniach kultury;
– (nie)widoczność dzieci, osób młodych i starszych, płeć i wiek w kontekście wykluczenia i dominacji
– choroba i niepełnosprawność jako źródła dominacji i wykluczenia;
– emancypacje odmienności;
– ekskluzje osób queerowych;
– zwrot wiejski, plebejski, chłopski, ludowy… – odzyskiwanie doświadczeń chłopów i chłopek, robotników i robotnic, przedstawicieli i przedstawicielek „niższych” warstw społecznych, walka kobiet z podwójną dominacją (klasową i płciową);
– (anty)- i (post)kolonializm – historyczne, polityczne, kulturowe i społeczne uwarunkowania dominacji na tle narodowym i etnicznym; postaw etnocentrycznych, stereotypów i uprzedzeń;
– przestrzenie autowykluczenia;
– odzyskiwanie doświadczeń grup pomijanych;
– wiktymizacja, egzotyzacja i ubezwłasnowolnienie jako formy podporządkowania;
– empatia społeczna i praktyki inkluzji;
– marginalizacja w sferze rodzinnej;
– tabu w kulturze konsumpcyjnej – teorie i praktyki, narracje o stracie, śmierci, żałobie, (post)pornografii i seksworkingu, seksualności, dorastaniu i inicjacji, ubóstwie, przemocy;
– męskość i jej problemy (np. depresje, przemoc fizyczna i psychiczna, szkodliwość patriarchatu dla mężczyzn);
– dyskursy wykluczenia i dyskursy wykluczonych;
– erotyzm i dominacja;
– językowe i komunikacyjne mechanizmy i strategie wykluczania i dominacji oraz walki z nimi;
– kanony urody, sposoby definiowania oraz wyglądu ciała i strategie medialne jako narzędzia podporządkowania, ciała widzialne i niewidzialne;
– dominacja i wykluczenie w perspektywie historycznej;
– sposoby walki z wykluczeniem, strategie oporu wobec dominacji;
– ekskluzja, niewidzialność i dominacja w przekładzie;
– obrazy wykluczenia w literaturze i filmie dla dzieci i młodzieży.

Powyższe zagadnienia stanowią otwarty katalog sugestii – liczymy na podjęcie także innych tematów związanych z zarysowaną problematyką.
Na propozycje tematów planowanych wystąpień w języku polskim (przewidujemy piętnastominutowe referaty) wraz z abstraktem czekamy do 13 października 2024 roku. Prosimy o nadsyłanie zgłoszeń w formularzu Google: https://forms.gle/trkUs7n64MBQxjPP7
Zastrzegamy sobie prawo wyboru tematów spośród nadesłanych pomysłów. Informacje dotyczące akceptacji tematu zostaną przekazane mailowo do 20 października.
Szczegółowe informacje organizacyjne przekażemy wraz ze wstępnym programem konferencji do 4 listopada.
Opłata konferencyjna wynosi 200 zł. Planowana jest także publikacja pokonferencyjna z cyklu Obszary Polonistyki w formie elektronicznej, która ukaże się nakładem Wydawnictwa Uniwersytetu Rzeszowskiego. Redakcja zastrzega sobie prawo wyboru tekstów.

W razie pytań prosimy o kontakt na adres e-mail: [email protected]

Komitet organizacyjny:
Mgr Mikołaj Głos
Mgr Kinga Matuszko

Komitet naukowy konferencji:
Prof. dr hab. Jolanta Pasterska
Prof. dr hab. Marek Stanisz
Dr hab. Wioletta Kochmańska, prof. UR
Dr hab. Arkadiusz Luboń, prof. UR
Dr hab. Kazimierz Maciąg, prof. UR

21/06/2024

Z przyjemnością informujemy o wydaniu kolejnego, siódmego, tomu "Obszarów Polonistyki" dotyczącego (De)konstruowania męskości. (De)mitologizacji, (dez)iluzji i (de)heroizacji męskości w literaturze, kulturze i języku pod redakcją Kinga Matuszko, Mikołaj Głos, Barbary Drozd i Kazimierza Maciąga.
Publikacja znajduje się w wolnym dostępnie w Repozytorium UR.
https://repozytorium.ur.edu.pl/items/afe0d83b-89c8-4e28-8e1c-1312368e4478

Poniżej prezentujemy spis treści:
Słowo od redakcji

Część I MĘŻCZYZNA I MĘSKOŚĆ W LITERATURZE I KULTURZE

Anna Maślanka (UP), Świat do rozbiórki. O męskości w Czeskim Raju Jaroslava Rudiša

Kinga Matuszko (UR), Czarownicy, łowcy i prorocy – mężczyźni w opowieściach o wiedźmach gatunku YA fantasy

Mikołaj Głos (UR), (Anty)bohaterowie. Kreacje Odyseusza i Dedala w popfeministycznych retellingach greckich mitów

Matylda Zatorska, „Było im przez moment dobrze”. Panowie i słudzy w powieściach historycznych Szkoła luster Ewy Stachniak i Rozkosze nocy, czyli ostatnia podróż Jana hr. Potockiego Tomasza Jurasza

Ilona Kranc (UR), Młodopolski antymoralista w powieści Bez dogmatu Henryka Sienkiewicza

Zofia Pawluk (KUL), Motyw męskości w estetyce cottagecore. Badania memetyczne

Michał J. Dąbrowski (UwB), (De)konstruowanie męskości w neoserialu Królowa. (De)konstrukcja głównego bohatera

Kinga Skowron (UR), Pokonać smoka i zdobyć Sixcalibur – obraz męskości w wybranych tekstach piosenek powermetalowych (na podstawie konwencji charakterystycznej dla podgatunku heroic fantasy)

Anna Puzio (UR), Kreacje męskich bohaterów w powieści Fizyka smutku Georgiego Gospodinowa

Katarzyna Hanik (UŚ), Próba demitologizacji. O Jak zostałem pisarzem Andrzeja Stasiuka

Adam Kubiak (UR), Polskie męskości: peryferyjne, kolonialne, postkolonialne. Mapowanie pola poszukiwań

Część II MĘŻCZYZNA I MĘSKOŚĆ – ANALIZY JĘZYKOWE

Konrad Ryszard Wysocki (UW), „Prącie brzmi jak prodiż” – analiza komunikacji seksualnej młodych heteroseksualnych mężczyzn

Simone Pasternak (UWr), Językowy obraz mężczyzny na podstawie dolegliwości opisanych w renesansowym Zielniku Szymona Syreńskiego

Katarzyna Grzybowska (UWr), Obraz mężczyzny w języku polskim i ukraińskim. Analiza leksykograficzna

Klaudia Owerko (UR), Prezeska, agronomka, administratorka. Analiza porównawcza polskich nazw zawodów żeńskich względem męskich

Marta Surowiec (UR), Porozmawiać jak mężczyzna z mężczyzną – stereotyp mężczyzny i męskości zawarty w związkach frazeologicznych

Chcesz aby twoja szkoła była na górze listy Szkoła w Rzeszów?

Kliknij tutaj, aby odebrać Sponsorowane Ogłoszenie.

Lokalizacja

Kategoria

Strona Internetowa

Adres


Rzeszów