20/05/2026
Zapraszamy! ✨️
Podczas spotkań rozmawiamy o literaturze polskiej i światowej, współczesnej, choć ostatnimi czasy głównie o klasyce.
20/05/2026
Zapraszamy! ✨️
18/05/2026
Polecamy nasze hasło słownikowe: „retelling w literaturze” w „Zagadnieniach Rodzajów Literackich”. ❤️
Pisanie haseł z zakresu genologii literackiej wymaga wiele pracy, dlatego szczególnie doceniamy każde takie zgłoszenie! 💙
Zachęcamy do lektury hasła "Retelling w literaturze", które jednocześnie jest pierwszym tekstem z nadchodzącego numeru dostępnym online.
🩵
Co może przynieść ponowne opowiadanie istniejących już narracji? To pytanie kierujemy zwłaszcza do osób stosujących Twórcze pisanie UŁ!
06/03/2026
🕯️🦇 Co kryje się w murach nawiedzonych domów, w cieniu akademickich korytarzy i w spojrzeniach wampirów?
Z mroku bibliotecznych półek wyłania się monografia Mikołaja Głosa i Kingi Matuszko:
„Śladami postgotycyzmu. Trauma a rekwizytornia grozy we współczesnej popularnej anglosaskiej prozie new adult”.
Autorzy podejmują temat w polskim literaturoznawstwie niemal nieobecny – zjawisko new adult oraz jego postgotyckie uwarunkowania. Pokazują, w jaki sposób we współczesnej literaturze popularnej pisarki powracają do gotyckiej wyobraźni: duchów przeszłości, traum zapisanych w przestrzeni, fascynacji tym, co zakazane i niepokojące.
Analizowane w książce powieści odsłaniają, że instrumentarium gotyckie – nawiedzone domy, mroczne akademie, wampiryczne romanse czy buntownicze figury wiedźm – nie jest jedynie dekoracją. Staje się językiem opowiadania o traumie, tożsamości i przekraczaniu granic, tak charakterystycznym dla prozy nurtu new adult.
📖 W książce czytelnicy i czytelniczki znajdą m.in.:
🏚 analizę motywu nawiedzonego domu jako przestrzeni rodzinnej traumy
🎓 refleksję nad fenomenem dark academia i mrocznej akademii
🧛♀️ interpretację wampirycznych romansów i ich kulturowej atrakcyjności
🌲 studium figury wiedźmy jako symbolu kobiecego buntu i przekraczania norm
📚 Dla wszystkich, których fascynują gotycyzm, dark academia, literatura grozy oraz współczesna proza new adult.
Monografia znajduje się w wolnym dostępie:
https://www.researchgate.net/publication/401620708_Sladami_postgotycyzmu_Trauma_a_rekwizytornia_grozy_we_wspolczesnej_popularnej_anglosaskiej_prozie_new_adult
06/03/2026
📚✨ Mamy to! Ukazała się kolejna monografia pokonferencyjna z cyklu „Obszary polonistyki” – tom 9: Podporządkowanie, ekskluzje, niewidzialność. Dyskursy dominacji i wykluczenia w literaturze i języku.
To zbiór artykułów badaczy i badaczek z różnych ośrodków akademickich, którzy przyglądają się mechanizmom wykluczenia, marginalizacji i dominacji – zarówno w literaturze, jak i w języku oraz współczesnych dyskursach społecznych. 📖🔍
W tomie znalazły się następujące artykuły:
Część I – EKSKLUZJE W LITERATURZE
Marta Żulińska (UWr), Upiór opery Gastona Leroux jako opowieść o wykluczeniu – interpretacja w perspektywie hermeneutycznej
Kajetan Poniatyszyn (UWr), Uwagi na temat estetycznego i społecznego wymiaru ruin we współczesnej polskiej literaturze weird fiction
Kinga Skowron, „Gdy wyrósł mur wielki przede mną, zrozumiałem, że wejścia wyglądać daremno”. Koncepcja kosmicyzmu a ekskluzja człowieka w twórczości poetyckiej H.P. Lovecrafta na wybranych przykładach (Nemezis i inne utwory poetyckie)
Wiktoria Kulak (UKEN), Ciało w chorobie / ciało w systemie. Doświadczenia defektywne w Zdroju Barbary Klickiej oraz Psach ras drobnych Olgi Hund
Karolina Kozłowska (UWr), Nieprzystawalność i płynne tożsamości – o losach ludzi, którzy musieli się przenieść na podstawie prozy W.G. Sebalda i Ishbel Szatrawskiej
Karolina Płonka (UG), Tożsamości problematyczne, tożsamości napiętnowane – na przykładzie Kajś. Opowieści o Górnym Śląsku Zbigniewa Rokity oraz Powrotu do Reims Didiera Eribona
Część II – WYKLUCZENIE W JĘZYKU
Paulina Pawłowska (UŁ), Potoczne rozmowy osób w wieku senioralnym a stereotypizacja starości i starzenia się
Agata Homoncik (UWr), Innowacyjne zapisy inkluzywne (na podstawie wybranych mediów społecznościowych) a poradniki równościowe III RP
Klaudia Antkowiak (UAM), Kategorie rasy i płci w językowym obrazie Kamali Harris w perspektywie intersekcjonalnej (na podstawie amerykańskiego dyskursu prawicowego)
Beata Ciecierska-Zajdel (UW), Sygnały podporządkowania i dominacji w sposobie realizacji miękkości sybilantów dziąsłowo-palatalnych przez młodych dorosłych
🙏 Wielkie podziękowania dla wszystkich Autorek i Autorów za współtworzenie tomu oraz inspirujące wystąpienia konferencyjne. Mamy nadzieję, że publikacja stanie się ważnym głosem w dyskusji o mechanizmach wykluczenia obecnych w kulturze i języku.
📖 Zachęcamy do lektury!
Monografię można znaleźć w wolnym dostępie:
https://www.researchgate.net/publication/401620750_Obszary_polonistyki_9_Podporzadkowanie_ekskluzje_niewidzialnosc_Dyskursy_dominacji_i_wykluczenia_w_literaturze_i_jezyku
05/12/2025
I my polecamy hasło słownikowe: dark academia w "Zagadnieniach Rodzajów Literackich". 🤎
"Nawiązuje do kulturowego obrazu szkolnictwa wyższego z okresu od końca XIX w. do lat 40. ubiegłego stulecia, zakorzenionego szczególnie w kulturze anglosaskiej, a także takich elementów tego imaginarium, jak obrośnięte bluszczem mury uniwersytetów (budowanych głównie w stylach wiktoriańskim bądź edwardiańskim), tajemnicze biblioteki, stare kampusy, sekretne stowarzyszenia studenckie i spotkania dla wtajemniczonych odbywające się w akademikach lub na porośniętych mchem mrocznych cmentarzach".
🖤
Tak gatunek literacki DARK ACADEMIA charakteryzują Kinga Matuszko i Mikołaj Głos (Uniwersytet Rzeszowski) 💼
Więcej w haśle genologicznym "Dark akademia" w naszym najnowszym numerze!
🖤
A tymczasem my już wypatrujemy książki obojga autorów "Śladami postgotycyzmu. Trauma a rekwizytornia grozy we współczesnej popularnej anglosaskiej prozie new adult", która ukaże się wkrótce nakładem Wydawnictwa Uniwersytetu Rzeszowskiego.
Post niesponsorowany 😊
12/03/2025
🎉Z przyjemnością informujemy o wydaniu kolejnego, ósmego, tomu „Obszarów Polonistyki” - NARRACJE (O) KOBIET(ACH)
WE WSPÓŁCZESNEJ LITERATURZE I KULTURZE pod redakcją Kinga Matuszko, Mikołaja Głosa i Krystyny Gielarek-Gorczycy. 🎉
Wszystkim Autor(k)om dziękujemy za współpracę i serdecznie gratulujemy świetnych tekstów!
Publikacja wkrótce pojawi się w wolnym dostępnie w Repozytorium UR.
Poniżej prezentujemy spis treści:
♦️Słowo od Redakcji
♦️Mikołaj Głos – „Sikam, rzygam i płaczę. Jestem w ciąży” – matryfokalne (de)konstrukcje obrazów ciąży w twórczości Manueli Gretkowskiej i Justyny Bargielskiej
♦️Katarzyna Krotos – Ewolucja postaci kobiecych w dark academia – od całkowitego podporządkowania do indywidualizmu i niezależności
♦️Olga Mackiewicz – Portret matki we współczesnej polskiej i francuskiej prozie (na przykładzie Bezmatka Miry Marcinów i Pewnej kobiety Annie Ernaux)
♦️Katarzyna Majca-Lipa – Tożsamość kobieca w Tuż-tuż Julii Fiedorczuk
♦️Klara Mendrek – „Na chwilę przypominałam sobie, że żyję, po czym znowu odpływałam” –Mój rok relaksu i odpoczynku Ottessy Moshfegh jako przykład depresyjnej literatury kobiet
♦️Matylda Zatorska – „Tak chciałam, tak mogłam”. Modele tożsamości kobiet wiejskich w wybranych polskich popularnych powieściach historycznych w perspektywie (post)feministycznej
02/01/2025
Na początek nowego roku polecamy artykuł wiceprzewodniczącego koła - Mikołaja Glosa.
Zapraszamy do lektury! ☺️
[Tom 6 nr 1 (2024)/Vol 6 No 1 (2024)]
🔵 Nasz nowy numer tuż, tuż, ale przed jego premierą jest jeszcze czas na zajrzenie do poprzedniego 😊. Tym razem polecamy artykuł, w którym Mikołaj Głos analizuje postfeministyczne interpretacje mitu o Demeter i Korze na przykładzie dwóch powieści new adult: https://www.journals.polon.uw.edu.pl/index.php/dlk/article/view/1453
Źródło ilustracji: Wikimedia Commons
05/11/2024
Prezentujemy program X edycji Obszarów Polonistyki. 🩶
05/07/2024
Ogólnopolska Konferencja Naukowa Obszary Polonistyki X:
Podporządkowanie, ekskluzje, niewidzialność. Dyskursy dominacji i wykluczenia w literaturze, kulturze i języku
Link do wydarzenia:
https://www.facebook.com/share/jEjo2DAyHKeLmC5g/
Instytut Polonistyki i Dziennikarstwa Uniwersytetu Rzeszowskiego oraz Literaturoznawcze Koło Naukowe UR mają zaszczyt zaprosić młode badaczki i młodych badaczy do udziału w dziesiątej edycji ogólnopolskiej konferencji naukowej z cyklu Obszary Polonistyki, która odbędzie się 18 listopada 2024 (w razie dużej liczby zgłoszeń jest możliwe rozłożenie obrad na dwa dni) w formie zdalnej na platformie MS Teams (formularz zgłoszenia: https://forms.gle/trkUs7n64MBQxjPP7 ). Tematem tego spotkania chcemy uczynić różnorakie aspekty (nie)obecności i dominacji w literaturze, kulturze i języku.
Inspiracją dla jubileuszowej edycji konferencji stały się wykluczenie i dominacja jako kategorie kształtujące relacje społeczne i kulturowe, a także coraz ważniejsze i często dyskutowane pojęcia dzisiejszej refleksji teoretycznej. O ich znaczeniu świadczy także zarówno wzrost popularności narracji dotyczących nieobecności, wykluczenia i podporządkowania różnych grup społecznych, etnicznych, płciowych lub seksualnych (a także różnych dyskursów i obiegów kulturowych), jak również proces odtabuizowywania tematów wykraczających poza rozmaite normy. Coraz bardziej znaczące stają się pytania o mechanizmy ekskluzji oraz jej kategorie, procesy marginalizacji w różnych kontekstach kulturowych i społecznych, procesy pomijania i wymazywania osób traktowanych jako „inne”, jak również powody, rodzaje i wymiary dominacji oraz przemocy, a także sposoby wyzwalania się od nich w literaturze, kulturze i języku. Będą nas zatem interesowały rozmaite przejawy wykluczenia i stygmatyzacji, nierówności oraz przemilczeń. Chodzi nam o uchwycenie wielu perspektyw oraz zarysowanie różnych, często przecinających się, przestrzeni wykluczenia. Przebywanie w nich dehumanizuje, uprzedmiotawia, wyrzuca na margines kultury i społeczeństwa. Zjawiska te przekładają się na konstruowanie figury Innego/Obcego oraz rzeczywistości, w której żyjemy.
Jako punkt odniesienia mogą posłużyć następujące zagadnienia:
– walka z dominacją, wykluczeniem i niewidzialnością w literaturze, języku, filmie i muzyce oraz innych przestrzeniach kultury;
– (nie)widoczność dzieci, osób młodych i starszych, płeć i wiek w kontekście wykluczenia i dominacji
– choroba i niepełnosprawność jako źródła dominacji i wykluczenia;
– emancypacje odmienności;
– ekskluzje osób queerowych;
– zwrot wiejski, plebejski, chłopski, ludowy… – odzyskiwanie doświadczeń chłopów i chłopek, robotników i robotnic, przedstawicieli i przedstawicielek „niższych” warstw społecznych, walka kobiet z podwójną dominacją (klasową i płciową);
– (anty)- i (post)kolonializm – historyczne, polityczne, kulturowe i społeczne uwarunkowania dominacji na tle narodowym i etnicznym; postaw etnocentrycznych, stereotypów i uprzedzeń;
– przestrzenie autowykluczenia;
– odzyskiwanie doświadczeń grup pomijanych;
– wiktymizacja, egzotyzacja i ubezwłasnowolnienie jako formy podporządkowania;
– empatia społeczna i praktyki inkluzji;
– marginalizacja w sferze rodzinnej;
– tabu w kulturze konsumpcyjnej – teorie i praktyki, narracje o stracie, śmierci, żałobie, (post)pornografii i seksworkingu, seksualności, dorastaniu i inicjacji, ubóstwie, przemocy;
– męskość i jej problemy (np. depresje, przemoc fizyczna i psychiczna, szkodliwość patriarchatu dla mężczyzn);
– dyskursy wykluczenia i dyskursy wykluczonych;
– erotyzm i dominacja;
– językowe i komunikacyjne mechanizmy i strategie wykluczania i dominacji oraz walki z nimi;
– kanony urody, sposoby definiowania oraz wyglądu ciała i strategie medialne jako narzędzia podporządkowania, ciała widzialne i niewidzialne;
– dominacja i wykluczenie w perspektywie historycznej;
– sposoby walki z wykluczeniem, strategie oporu wobec dominacji;
– ekskluzja, niewidzialność i dominacja w przekładzie;
– obrazy wykluczenia w literaturze i filmie dla dzieci i młodzieży.
Powyższe zagadnienia stanowią otwarty katalog sugestii – liczymy na podjęcie także innych tematów związanych z zarysowaną problematyką.
Na propozycje tematów planowanych wystąpień w języku polskim (przewidujemy piętnastominutowe referaty) wraz z abstraktem czekamy do 13 października 2024 roku. Prosimy o nadsyłanie zgłoszeń w formularzu Google: https://forms.gle/trkUs7n64MBQxjPP7
Zastrzegamy sobie prawo wyboru tematów spośród nadesłanych pomysłów. Informacje dotyczące akceptacji tematu zostaną przekazane mailowo do 20 października.
Szczegółowe informacje organizacyjne przekażemy wraz ze wstępnym programem konferencji do 4 listopada.
Opłata konferencyjna wynosi 200 zł. Planowana jest także publikacja pokonferencyjna z cyklu Obszary Polonistyki w formie elektronicznej, która ukaże się nakładem Wydawnictwa Uniwersytetu Rzeszowskiego. Redakcja zastrzega sobie prawo wyboru tekstów.
W razie pytań prosimy o kontakt na adres e-mail: [email protected]
Komitet organizacyjny:
Mgr Mikołaj Głos
Mgr Kinga Matuszko
Komitet naukowy konferencji:
Prof. dr hab. Jolanta Pasterska
Prof. dr hab. Marek Stanisz
Dr hab. Wioletta Kochmańska, prof. UR
Dr hab. Arkadiusz Luboń, prof. UR
Dr hab. Kazimierz Maciąg, prof. UR
21/06/2024
Z przyjemnością informujemy o wydaniu kolejnego, siódmego, tomu "Obszarów Polonistyki" dotyczącego (De)konstruowania męskości. (De)mitologizacji, (dez)iluzji i (de)heroizacji męskości w literaturze, kulturze i języku pod redakcją Kinga Matuszko, Mikołaj Głos, Barbary Drozd i Kazimierza Maciąga.
Publikacja znajduje się w wolnym dostępnie w Repozytorium UR.
https://repozytorium.ur.edu.pl/items/afe0d83b-89c8-4e28-8e1c-1312368e4478
Poniżej prezentujemy spis treści:
Słowo od redakcji
Część I MĘŻCZYZNA I MĘSKOŚĆ W LITERATURZE I KULTURZE
Anna Maślanka (UP), Świat do rozbiórki. O męskości w Czeskim Raju Jaroslava Rudiša
Kinga Matuszko (UR), Czarownicy, łowcy i prorocy – mężczyźni w opowieściach o wiedźmach gatunku YA fantasy
Mikołaj Głos (UR), (Anty)bohaterowie. Kreacje Odyseusza i Dedala w popfeministycznych retellingach greckich mitów
Matylda Zatorska, „Było im przez moment dobrze”. Panowie i słudzy w powieściach historycznych Szkoła luster Ewy Stachniak i Rozkosze nocy, czyli ostatnia podróż Jana hr. Potockiego Tomasza Jurasza
Ilona Kranc (UR), Młodopolski antymoralista w powieści Bez dogmatu Henryka Sienkiewicza
Zofia Pawluk (KUL), Motyw męskości w estetyce cottagecore. Badania memetyczne
Michał J. Dąbrowski (UwB), (De)konstruowanie męskości w neoserialu Królowa. (De)konstrukcja głównego bohatera
Kinga Skowron (UR), Pokonać smoka i zdobyć Sixcalibur – obraz męskości w wybranych tekstach piosenek powermetalowych (na podstawie konwencji charakterystycznej dla podgatunku heroic fantasy)
Anna Puzio (UR), Kreacje męskich bohaterów w powieści Fizyka smutku Georgiego Gospodinowa
Katarzyna Hanik (UŚ), Próba demitologizacji. O Jak zostałem pisarzem Andrzeja Stasiuka
Adam Kubiak (UR), Polskie męskości: peryferyjne, kolonialne, postkolonialne. Mapowanie pola poszukiwań
Część II MĘŻCZYZNA I MĘSKOŚĆ – ANALIZY JĘZYKOWE
Konrad Ryszard Wysocki (UW), „Prącie brzmi jak prodiż” – analiza komunikacji seksualnej młodych heteroseksualnych mężczyzn
Simone Pasternak (UWr), Językowy obraz mężczyzny na podstawie dolegliwości opisanych w renesansowym Zielniku Szymona Syreńskiego
Katarzyna Grzybowska (UWr), Obraz mężczyzny w języku polskim i ukraińskim. Analiza leksykograficzna
Klaudia Owerko (UR), Prezeska, agronomka, administratorka. Analiza porównawcza polskich nazw zawodów żeńskich względem męskich
Marta Surowiec (UR), Porozmawiać jak mężczyzna z mężczyzną – stereotyp mężczyzny i męskości zawarty w związkach frazeologicznych