Wydział Biologii i Ochrony Przyrody Uniwersytetu Rzeszowskiego

18 czerwca 2026 roku na Wydziale Biologii, Ochrony Przyrody i Zrównoważonego Rozwoju Uniwersytetu Rzeszowskiego odbyła się pierwsza w roku akademickim 2026 obrona pracy magisterskiej.

🔬 Przedmiotem obrony była praca pt. „Przedstawiciele rodzajów Hexatoma Latreille, 1809 i Tricyphona Zetterstedt, 1837 (Diptera) w eoceńskim bursztynie bałtyckim”. Badania dotyczyły kopalnych przedstawicieli tych rodzajów muchówek zachowanych w bursztynie bałtyckim pochodzącym z eocenu.

✨ Szczególną wartość pracy stanowiło opisanie nowych dla nauki gatunków należących do rodzajów Hexatoma oraz Tricyphona, co wnosi istotny wkład w poznanie morfologii i ewolucji tych owadów. 🦟🧬🌍

👩‍🏫 Promotorem pracy magisterskiej była prof. dr hab. Iwona Kania-Kłosok, natomiast funkcję recenzenta pełnił dr hab. Mateusz Wolanin, prof. UR. Przewodniczącym komisji egzaminacyjnej był dr hab. n. wet. Waldemar Grzegorzewski, prof. UR.

🎓 Obrona przebiegła pomyślnie, a magistrant, Paskal Górecki, zaprezentował wyniki swoich badań oraz odpowiedział na pytania członków komisji.

Wydarzenie to zainaugurowało cykl obron prac dyplomowych na Wydziale Biologii Ochrony Przyrody i Zrównoważonego Rozwoju Uniwersytetu Rzeszowskiego w roku akademickim 2026.

👏 Serdecznie gratulujemy autorowi pracy oraz promotorowi i życzymy dalszych sukcesów naukowych. 🌟📚🔍🦟

⛏️ Naukowa ekspedycja w terenie! 🥾🦕

W dniach 2–3 czerwca Zakład Paleobiologii, pod kierownictwem prof. dr hab. Iwony Kani-Kłosok, zorganizował dwudniową ekspedycję paleobiologiczną, w której aktywny udział wzięli studenci oraz zaproszeni goście! 🎓🎒

Wydarzenie miało wyjątkowy charakter naukowy, ponieważ gościliśmy wybitnych ekspertów w dziedzinie paleontologii i entomologii:
👉 prof. dr. hab. Piotra Węgierka z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach wraz ze studentami tej uczelni,
👉 prof. dr. hab. Wiesława Krzemińskiego z Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierząt Polskiej Akademii Nauk w Krakowie (ISEZ PAN).

To był niesamowity czas intensywnej pracy i wymiany cennych doświadczeń! 🔬💪

✨ Wyjazd został zorganizowany w ramach projektu Regionalnej Inicjatywy Doskonałości.

„Czwartek z Biologią” w ramach Pikniku Nauki „Eksploracje” już za nami! 🔬✨

To był dzień pełen ciekawych spotkań, naukowych odkryć i inspirujących rozmów. Bardzo dziękujemy wszystkim uczniom i nauczycielom za obecność i wspólnie spędzony czas 💙

Odwiedzili nas uczniowie z:
📍 Liceum Ogólnokształcącego im. Komisji Edukacji Narodowej w Dynowie
📍 Liceum Ogólnokształcące z Oddziałami Dwujęzycznymi w Boguchwale
📍 II Liceum Ogólnokształcące w Rzeszowie - konto szkoły
📍 Liceum Sióstr Pijarek
📍 Szkoła Podstawowa nr 17 z Oddziałami Integracyjnymi w Rzeszowiewie

Mamy nadzieję, że ten dzień był dla Was pełen wiedzy, inspiracji i dobrej energii! 🌿🧪

To jednak nie koniec — zapraszamy również w sobotę na Piknik Nauki „Eksploracje”!
Znajdziecie nas na stanowisku nr 23 — do zobaczenia! 👋✨

Uniwersytet Rzeszowski Piknik Nauki

Prawie milion złotych z Narodowego Centrum Nauki na badania nad molekularnymi mechanizmami starzenia komórkowego

Z przyjemnością informujemy, że Wydział Biologii, Ochrony Przyrody i Zrównoważonego Rozwoju Uniwersytetu Rzeszowskiego otrzymał finansowanie w konkursie OPUS 30 Narodowego Centrum Nauki na realizację projektu badawczego pt. „Molekularne podstawy starzenia komórek drożdży zależne od V-ATPazy: integracja funkcji wakuoli i ściany komórkowej”. Kwota przyznanego dofinansowania wynosi 980 148 zł. Kierownikiem projektu jest Dziekan Wydziału, dr hab. Mateusz Mołoń, prof. UR.

Każda nasza komórka starzeje się – traci sprawność, gorzej radzi sobie ze stresem, aż w końcu przestaje funkcjonować. W skali organizmu prowadzi to do chorób związanych z wiekiem, takich jak neurodegeneracje, osłabienie odporności czy nowotwory. Mimo ogromu badań wciąż słabo rozumiemy, co dokładnie dzieje się wewnątrz pojedynczej komórki, kiedy się starzeje – i które z tych zmian są przyczyną, a które tylko skutkiem starzenia. W naszym projekcie badamy starzenie na modelu drożdży piekarskich Saccharomyces cerevisiae. Są to jednokomórkowe grzyby, ale ich komórki mają wiele wspólnego z komórkami człowieka: podobne geny, podobne organella i zaskakująco podobne szlaki regulujące długość życia. Drożdże pozwalają śledzić „los” pojedynczej komórki od młodości do śmierci i precyzyjnie mierzyć, ile razy może się podzielić (tzw. starzenie replikacyjne) oraz jak długo przeżywa w stanie spoczynku (starzenie chronologiczne).

Centralnym bohaterem projektu jest wakuola – drożdżowy odpowiednik lizosomu, czyli „komórkowego recyklingu”. Wakuola musi być kwaśna, aby mogła rozkładać zużyte białka i inne cząsteczki. Prawidłowe zakwaszenie wakuoli jest utrzymywane przez V-ATPazę — wielopodjednostkową pompę protonową zależną od ATP, która transportuje protony do światła wakuoli.. Można ją porównać do miniaturowej turbiny: część cytoplazmatyczna spala ATP (paliwo komórki), a część błonowa przepompowuje protony do wnętrza wakuoli, zakwaszając ją. U ludzi bardzo podobna p***a zakwasza lizosomy w neuronach, komórkach odpornościowych czy komórkach nowotworowych.

Wiemy już z wcześniejszych badań, że wakuola w drożdżach „obojętnieje” z wiekiem, a kiedy przestaje być kwaśna, pogarsza się praca mitochondriów (komórkowych elektrowni) i komórka żyje krócej. Wiemy też, że starzejące się drożdże zmieniają swoją ścianę komórkową – coś w rodzaju pancerza z sieci cukrów i białek. Ściana się pogrubia, usztywnia i staje się mniej elastyczna. Do tej pory nikt jednak nie zbadał, jak konkretnie awarie pompy V-ATPazy i zmiany zakwaszenia wakuoli przekładają się na przebudowę ściany i starzenie całej komórki.

Znaczenie translacyjne projektu jest podwójne. Po pierwsze, p***a V-ATPazy i mechanizmy zakwaszania lizosomów są u ludzi silnie związane z chorobami neurodegeneracyjnymi, niektórymi miopatiami i zaburzeniami metabolizmu. Po drugie, V-ATPaza i ściana komórkowa są kluczowe dla przeżycia patogennych grzybów, a wiele leków przeciwgrzybiczych działa właśnie przez zaburzenie tych struktur. Wiedza z drożdży piekarskich może więc posłużyć do projektowania skuteczniejszych i bardziej selektywnych leków przeciwgrzybiczych. W skrócie: chcemy zrozumieć, jak awaria jednej pompy w komórce może uruchomić kaskadę zdarzeń prowadzących do starzenia – i jak tę kaskadę można zatrzymać lub odwrócić,

To ważny krok w stronę lepszego zrozumienia biologii starzenia i mechanizmów, które mogą mieć znaczenie również w kontekście chorób związanych z wiekiem.

Gratulujemy!

Uniwersytet Rzeszowski Narodowe Centrum Nauki

🎓🌟 Zakończenie projektu „Człowiek 4.0” 🌟🎓
Studenci naszego Wydziału wzięli udział w projekcie „Człowiek 4.0 – Myśl. Decyduj. Działaj.”, realizowanym przez Podkarpackie Centrum Innowacji.
W ramach programu uczestniczyli w wykładach i warsztatach, rozwijając kompetencje przyszłości – m.in. krytyczne myślenie, komunikację, współpracę i świadome funkcjonowanie w świecie nowych technologii.
💬 To był świetny, inspirujący czas pełen cennych doświadczeń.
👏 Ambasadorką projektu z naszego Wydziału była dr inż. Małgorzata Karbarz.
📌 Koordynatorką programu z ramienia PCI była Inga Safader‑Powróźnik.

W dniach 27-28 maja zespół Zakładu Paleobiologii wraz ze studentami wzięli udział w wyjątkowych wykopaliskach paleobiologicznych. Pracę terenowe odbyły się pod kierownictwem prof. dr hab. Iwony Kani-Kłosok.

🦴🔨 To fascynujące przedsięwzięcie zostało zorganizowane w ramach projektu Regionalna Inicjatywa Doskonałości, łącząc teorię z cennym praktycznym doświadczeniem ☺️ Dziękujemy wszystkim za zaangażowanie ☺️