Rajsze רײַשע - Historia rzeszowskich Żydów

Rajsze  רײַשע - Historia rzeszowskich Żydów Strona poświęcona historii i upamiętnieniu społeczności żydowskiej Rzeszowa i jego okolic. Za

Na początku lutego 1900 roku z Rzeszowa do Krakowa przyszła kartka. Napisała ją Tyla do córki Nuchema Kanarka, z zawodu ...
13/08/2026

Na początku lutego 1900 roku z Rzeszowa do Krakowa przyszła kartka. Napisała ją Tyla do córki Nuchema Kanarka, z zawodu kupca, pochodzącego z Rzeszowa, a zamieszkałego w Krakowie przy ul. Dietla 58. Czy adresatką była Amalia Kanarek, najstarsza z dzieci Nuchema? W 1900 roku miałaby 17 lat.
A kim była Tyla z Rzeszowa? Czy to zdrobnienie od imienia Matylda?
Może już nigdy się tego nie dowiemy…
Z pewnością dziewczyny łączyła przyjaźń i poniższa kartka, kupiona przeze mnie 126 lat później, w chwili doręczenia sprawiła adresatce dużo radości.

23/07/2026

Tisza be-Aw w krakowskiej synagodze Remu

‼️Odkrycie na cmentarzu żydowskim‼️בת הרב הגאון הצדיק מרן יצחק יהודא שמעלקיש זלה"ה האבד"ק לבוב והגליל; ואשת רב הגון מ" נ...
20/07/2026

‼️Odkrycie na cmentarzu żydowskim‼️

בת הרב הגאון הצדיק מרן יצחק יהודא שמעלקיש זלה"ה האבד"ק לבוב והגליל;
ואשת רב הגון מ" נתן לעווין האבד"ק רישא והגליל שליט"א

Taki napis widnieje w dolnej części jednej z macew, przetłumaczyłam go następująco:

"Córka Pana Gaona Sprawiedliwego Naszego Nauczyciela Icchaka Jehudy Szmelkesa, niech jego pamięć będzie do życia przyszłego świata, przełożonego sądu rabinackiego (Beit Din) we Lwowie i regionie; żona Pana Gaona Nauczyciela Natana Lewina, przełożonego sądu rabinackiego w Rzeszowie i regionie, niech żyje wiele dobrych dni, Amen!

Jest to zatem brakująca część poprzednio już zidentyfikowanej przeze mnie macewy rabanit Hadasy Lewin, żony rabina rzeszowskiego Natana Lewina i jedynej córki wielkiego rabina Icchaka Szmelkesa, która zmarła 10 dnia miesiąca Tamuz, roku żydowskiego 5674, czyli 4 lipca 1915.

Fot. Karolina Ożóg

Obadia Kalter urodził się w Sędziszowie Małopolskim 9 listopada 1877 r. jako syn Pinkasa i Sary z domu Silber. Od 1905 r...
16/07/2026

Obadia Kalter urodził się w Sędziszowie Małopolskim 9 listopada 1877 r. jako syn Pinkasa i Sary z domu Silber.
Od 1905 r. mieszkał w Rzeszowie, razem z żoną Bertą, pochodzącą z Sanoka, z rodziny Roth. Mieli czwórkę dzieci, najmłodszy syn - Arie Lejb, zwany Leonem (ur. 1915) - w 1938 r. jako jedyny mieszkał jeszcze z rodzicami, pomagając ojcu prowadzić sklep, ale już w 1939 r. ożenił się z Adą z domu Somer (ur. 1909). Reszta dzieci Obadii i Berty mieszkała za granicą wraz ze swoimi rodzinami. Najstarszy syn Cwi Henryk (ur. 1903) osiadł w Wiedniu, byli jeszcze Herman i Estera, która po mężu nosiła nazwisko Pariser.
Witrynę sklepu Kalterów, mieszczącego się w Rynku, uwiecznił w swoim obiektywie Alter Kacyzne (zdjęcie wykonane przed 1930 r.). W dokumentach z 1938 r. podany jest już inny adres sklepu - Baldachówka 2 i informacja, że interes przynosi dochód w wysokości 300 zł. miesięcznie. W tym też czasie rodzina Kalterów mieszkała przy ul. Grodzisko 3, w mieszkaniu składającym się z kuchni i dwóch pokojów „średnio urządzonych”, co znaczyło, że byli rodziną dość zamożną. Obadia - jak wynika z zachowanego w archiwum Yad Vashem zdjęcia portretowego - nosił tradycyjny strój żydowski oraz brodę i krótkie pejsy, co świadczyło o tym, że był człowiekiem religijnym. Jego synowie natomiast ubierali się już zgodnie z ówcześnie panującą modą i nie nosili bród ani pejsów.

Prawie cała rodzina Kalterów: Obadia, Berta, Cwi Henryk, Arie Lejb z żoną Adą i synkiem Marcelkiem oraz Herman zginęli w Zagładzie.
Ocalała Estera, która złożyła świadectwa śmierci rodziców i braci w Yad Vashem.
Zdjęcia rodziny Kalterów pochodzą z archiwum Yad Vashem. Dokument i informacje z Archiwum Państwowego w Rzeszowie. Zdjęcie Altera Kacyzne znajduje się w zbiorach YIVO.

10 lipca 1941 r. Jedwabne.Zgodnie z ustaleniami pionu śledczego białostockiego oddziału IPN: polscy mieszkańcy miasteczk...
10/07/2026

10 lipca 1941 r. Jedwabne.

Zgodnie z ustaleniami pionu śledczego białostockiego oddziału IPN: polscy mieszkańcy miasteczka, za przyzwoleniem Niemców, zamordowali nie mniej niż 340 żydowskich sąsiadów. Ofiary, w tym kobiety i dzieci, zamknięto w stodole, oblano naftą i spalono żywcem.

Jedliście kiedyś makagigi?Wspominaliśmy już tutaj różne smakołyki kuchni żydowskiej, powszechnie spotykane w dawnym Rzes...
16/06/2026

Jedliście kiedyś makagigi?

Wspominaliśmy już tutaj różne smakołyki kuchni żydowskiej, powszechnie spotykane w dawnym Rzeszowie, takie jak: cebulowe placuszki (friszniklech), chętnie jedzone do piwa z beczki, kulki z macy maczane w rosole i jajecznicę z moczoną w mleku macą (macobraj) - dania popularne w święto Pesach. Dziś czas na coś słodkiego - makagigi, czyli cienkie ciasteczka, których głównym składnikiem jest mak i miód, z dodatkiem różnych bakali: orzechów, migdałów lub rodzynek. Produkcję takich słodkości chciała uruchomić Anna Fischbein, ciekawe jak smakowały?

https://nck.pl/projekty-kulturalne/projekty/ojczysty-dodaj-do-ulubionych/ciekawostki-jezykowe/MAKAGIGI

Adres

Rzeszów

Strona Internetowa

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Rajsze רײַשע - Historia rzeszowskich Żydów umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skontaktuj Się Z Ta Szkoła

Wyślij wiadomość do Rajsze רײַשע - Historia rzeszowskich Żydów:

Skróty

Udostępnij

Kategoria