23/12/2023
Wesołych Świąt dla wszystkich sympatyków naszych eksperymentów! Gdybyście pytali kiedy gwiazdka, pan Karol świetnie Wam odpowie! Za gwiazdką wypatrujcie też Gwiazdora 🎉🎄
📞 "Panie Karolu, a co będzie w tym roku pierwszą gwiazdką?"
Do Wigilii pozostały nieco ponad 24 godziny. W ten jeden wyjątkowy wieczór w roku, niezależnie czy chodzimy z głową w gwiazdach, wszyscy na moment stajemy się astronomami. Jak wypatrzeć pierwszą gwiazdkę, nie ulegając wigilijnym zmyłkom? Przygotowałem dla Was praktyczny poradnik! :)
Tradycja nakazuje, aby przed rozpoczęciem wieczerzy, na niebie była widoczna już pierwsza gwiazdka. I niby sprawa jest prosta, a co roku wymaga głębszej analizy. Przyjrzymy się zatem obiektom widocznym na wigilijnym niebie i sprawdźmy, które pojawią się jako pierwsze.
🔸 Księżyc (-12 mag.)
Pierwszym obiektem który dostrzeżemy na niebie po zachodzie Słońca, a w zasadzie nawet jeszcze chwilę przed jego zachodem (w niedzielę wzejdzie ok. 13:30).
Powiedzmy sobie otwarcie: trzeba być ekstremalnie głodnym, aby wziąć go za pierwszą gwiazdkę. Traktujcie to zatem jako koło ratunkowe, gdy hasło "zostaw to na święta" zacznie być nieznośnie uciążliwe.
🔸 Jowisz (-2,7 mag.)
Kolejnym obiektem pod względem jasności, który pojawi się na wieczorem, będzie Jowisz. Jest on aktualnie najjaśniejszym obiektem punktowym na wieczornym niebie, a konkurować z nim tylko Wenus - na nią będziemy musieli jednak poczekać do świtu.
Jowisz na pierwszy rzut oka przypomina gwiazdę, ale w przeciwieństwie do prawdziwych gwiazd nie migocze. Blask planet jest niezmienny, co pozwala je wizualnie odróżnić od gwiazd. Nieco bardziej na zachód od Jowisza dostrzeżemy Saturna. Jego blask jest już aktualnie dużo słabszy (+0,9 mag.) więc jest poza konkurencją.
🔸 Wega (0,0 mag.)
W ok. 30 minut po zachodzie Słońca powinno zrobić się już na tyle ciemno, że na niebie zaczną ukazywać nam się prawdziwe gwiazdy. Najjaśniejszą wśród tych widocznych tuż po zachodzie Słońca będzie Wega. To najjaśniejsza gwiazda letniej konstelacji Lutni i piąta pod względem jasności gwiazda na całym niebie. Jest białą gwiazdą ciągu głównego,
Wega pojawi się nad zachodnim horyzontem, gdzie kilkadziesiąt minut wcześniej zaszło Słońce. Niebo w tym kierunku będzie jeszcze dosyć jasne, co może utrudnić dostrzeżenie tej gwiazdy.
🔸 Kapella (0,05 mag.)
Praktycznie w tym samym momencie, gdy na niebie pojawi się Wega, zabłyśnie też Kapella. Jej blask jest od niej niezauważalnie słabszy (jest szóstą co do jasności gwiazdą nieba), co w praktyce przekłada się na taką samą jasność, co u Wegi. Co ciekawe jest to gwiazda podwójna.
Kapella choć ma w praktyce taką samą jasność co Wega, zabłyśnie nad wschodnim horyzontem. O tej porze niebo będzie tam już wyraźnie ciemniejsze, co pozwoli na łatwiejsze jej dostrzeżenie.
Podsumowując:
Pierwszym punktowym obiektem widocznym na niebie będzie jasny Jowisz. Wprawne oko bez trudu odróżni jednak planetę od gwiazdy, więc na "pierwszą gwiazdkę" trzeba będzie poczekać kilkanaście minut dłużej. Najjaśniejszą gwiazdą która pojawi się na wieczornym niebie będzie Wega z Lutni. Jednak w praktyce sporo łatwiej będzie w tym samym momencie zauważyć nieznacznie słabszą Kapellę z Woźnicy :)
A prawdę mówiąc o tym co będzie pierwszą gwiazdką jak zwykle zdecyduje fakt, na którą stronę świata wychodzą Wam okna i jak bardzo jesteście głodni ;)
Powodzenia! 🚀