Instytut Geoekologii i Geoinformacji UAM

28/09/2026

Zapraszamy do przeczytania artykułu Nauka w Polsce nt. Antropocenu i roli torfowiska pod Śnieżką w zdefiniowaniu ram dla tego proponowanego okresu geologicznego!

Wielkie gratulacje dla dr hab. Barbary Fiałkiewicz-Kozieł, liderki badań prowadzonych w Sudetach!

Żyjemy w nowej epoce geologicznej, antropocenie – przekonują naukowcy we wrześniowym wydaniu „Nature”. Jak powiedziała PAP współautorka badań, prof. Barbara Fiałkiewicz-Kozieł, niepodważalnych dowodów na nadejście epoki człowieka dostarczają osady z wielu miejsc na świecie, w tym z torfowiska pod Śnieżką.

Badania prowadzili naukowcy m.in. z Wielkiej Brytanii, Kanady, Chin, Japonii, Australii i Szwajcarii. Współautorką pracy jest dr hab. Barbara Fiałkiewicz-Kozieł, prof. Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, kierowniczka Pracowni Biogeochemii na Wydziale Nauk Geograficznych i Geologicznych UAM.

Jak przypomniała prof. Fiałkiewicz-Kozieł w rozmowie z PAP, hipotezę o końcu epoki holocenu ogłosił w 2000 r. holenderski chemik Paul Crutzen. W publikacji z 2002 r. „Geology of mankind”, opublikowanej w „Nature”, stwierdził, że efekty działalności człowieka widoczne są również w strefie geologicznej Ziemi.

– Za początek antropocenu przyjmujemy lata 50. XX w. Po II wojnie światowej przyrost ludności następował o miliard co 10 lat. Taka liczba ludzi na świecie oznacza oczywiście wzrost zapotrzebowania na energię, a wydobycie paliw kopalnych wywołuje emisję gazów cieplarnianych i zmiany w środowisku – wyjaśniła biochemiczka.

Dlatego badacze antropocenu szukają w osadach ziemskich dowodów na zasięg i znaczenie ludzkiej ingerencji. Do jej istotnych markerów należą radioaktywne izotopy plutonu i cezu, czyli pozostałości po wybuchach bomb atomowych. – Na działalność człowieka wskazują też izotopy węgla albo cząstki popiołu lotnego, a także inne związki chemiczne: produkty spalania paliw kopalnych, plastik i zanieczyszczenia przemysłowe – opisywała prof. Fiałkiewicz-Kozieł.

Do określenia czasu, w której nastąpił antropocen, naukowcy wykorzystują przede wszystkim pluton. Ten pierwiastek pozwala na wykreślenie globalnej linii podziału, ponieważ zapisał się na całej Ziemi.

– Wzrost liczby prób jądrowych doprowadził do pojawienia się globalnego sygnału rejestrowanego w osadach na całym świecie. W atmosferze, a później w osadach na całym świecie pojawiło się wtedy wyraźniej więcej radioaktywnego pyłu lotnego, a także mikroskopijnych, mikrosfer węglowych (ang. Spheroidal Carbonaceous Particles, SCP), które powstają w wyniku niepełnego spalania paliw kopalnych. Są one emitowane głównie przez elektrownie – wyjaśniła ekspertka.

Link w komentarzu ⬇
Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych UAM w Poznaniu

𝘗𝘳𝘰𝘫𝘦𝘬𝘵 𝘕𝘢𝘶𝘬𝘢 𝘸 𝘗𝘰𝘭𝘴𝘤𝘦 𝘧𝘪𝘯𝘢𝘯𝘴𝘰𝘸𝘢𝘯𝘺 𝘫𝘦𝘴𝘵 𝘻𝘦 ś𝘳𝘰𝘥𝘬ó𝘸 𝘣𝘶𝘥ż𝘦𝘵𝘶 𝘱𝘢ń𝘴𝘵𝘸𝘢, 𝘱𝘳𝘻𝘺𝘻𝘯𝘢𝘯𝘺𝘤𝘩 𝘱𝘳𝘻𝘦𝘻 𝘔𝘪𝘯𝘪𝘴𝘵𝘳𝘢 𝘕𝘢𝘶𝘬𝘪 𝘪 𝘚𝘻𝘬𝘰𝘭𝘯𝘪𝘤𝘵𝘸𝘢 𝘞𝘺ż𝘴𝘻𝘦𝘨𝘰 𝘸 𝘳𝘢𝘮𝘢𝘤𝘩 𝘗𝘳𝘰𝘨𝘳𝘢𝘮𝘶 𝘚𝘱𝘰ł𝘦𝘤𝘻𝘯𝘢 𝘖𝘥𝘱𝘰𝘸𝘪𝘦𝘥𝘻𝘪𝘢𝘭𝘯𝘰ść 𝘕𝘢𝘶𝘬𝘪 𝘐𝘐𝘐. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego


Instytut Geoekologii i Geoinformacji UAM

23/09/2026

Dzieje się!

22/09/2026

🗺️ GIS, drony, teledetekcja, chmura i programowanie – rusza kolejna edycja Studiów Podyplomowych Geoinformacja na UAM!

Pierwsza edycja studiów realizowana według naszego nowego programu już za nami – i możemy śmiało powiedzieć, że zmiany okazały się strzałem w dziesiątkę! Duże zainteresowanie kandydatów i komplet miejsc pokazały, że właśnie takich praktycznych i nowoczesnych kompetencji geoinformacyjnych potrzeba dziś na rynku pracy.

Dlatego nie zwalniamy tempa i zapraszamy na drugą edycję z nowym programem Studiów Podyplomowych Geoinformacja na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu!

Co czeka na naszych słuchaczy?
🌍 nowoczesne analizy GIS i pracę z danymi przestrzennymi
🛰️ systemy obserwacji Ziemi i teledetekcję
☁️ geoprzetwarzanie w chmurze z elementami programowania
💻 automatyzację analiz i wykorzystanie nowych technologii
🚁 pracę z dronami (UAV) – od planowania nalotów po analizę pozyskanych danych
📊 geowizualizację i analizę danych
🏙️ zastosowania GIS w planowaniu przestrzennym i administracji
📋 zarządzanie projektami geoinformacyjnymi

➡️2 semestry
➡️267 godzin zajęć
➡️41 ECTS
➡️tryb hybrydowy – zajęcia stacjonarne i online
➡️zjazdy zasadniczo co dwa tygodnie
➡️8000 zł za całe studia

Studia kierujemy zarówno do osób, które już pracują z GIS i chcą rozwinąć swoje kompetencje, jak i do tych, które dopiero planują wejść do świata geoinformacji lub zmienić swoją ścieżkę zawodową.

Rekrutacja trwa tylko do 30 września 2026 r.
Liczba miejsc jest ograniczona – decyduje kolejność zgłoszeń!
👉 Rejestracja: https://usosirk.amu.edu.pl

Grafika do posta została wygenerowana z wykorzystaniem sztucznej inteligencji.

18/09/2026

🌱🦠 Co się dzieje z torfowiskami, gdy ubożeje różnorodność mikroorganizmów? Temu pytaniu poświęcona jest nowa publikacja w Global Change Biology z udziałem naszego Instytutu!

Torfowiska półkuli północnej magazynują ogromne ilości węgla. Ważną rolę w funkcjonowaniu tych ekosystemów odgrywają mikroorganizmy, które uczestniczą w rozkładzie materii organicznej i obiegu składników odżywczych.

🔬 Badania obejmujące 171 torfowisk półkuli północnej, uzupełnione eksperymentem, wskazują, że zależność między różnorodnością bakterii a aktywnością enzymów nie jest liniowa. Gdy liczba gatunków bakterii spada poniżej określonego progu, aktywność enzymów uczestniczących w rozkładzie materii organicznej może gwałtownie wzrosnąć. Utrata różnorodności nie musi więc prowadzić wyłącznie do stopniowych zmian — może uruchamiać znacznie silniejszą reakcję ekosystemu.

🌍 Wyniki pomagają lepiej zrozumieć procesy wpływające na obieg węgla w torfowiskach i przypominają, że różnorodność biologiczna ma znaczenie także w skali niewidocznej gołym okiem!

Gratulujemy wszystkim współautorom i dziękujemy osobom zaangażowanym w badania. Szczególne podziękowania kierujemy do Vincenta Jasseya za kreatywność i kierowanie tym międzynarodowym przedsięwzięciem! 👏

📄 Publikacja: https://lnkd.in/ek9mkDtK



Życie Uniwersyteckie
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

14/09/2026

W sierpniu trójka pracowników Instytutu Geoekologii i Geoinformacji UAM: Zdzisław Bełka, Michał Jakubowicz i Aleksandra Walczak-Parus realizowała badania terenowe na rafach koralowych u wybrzeży Jamajki🪸🌴

Prace miały na celu pobór próbek szkieletów jeżowców i ostryg w ramach projektu programu Opus Narodowego Centrum Nauki nr 2022/45/B/ST10/00599 pt. „Izotopy neodymu w kalcytowych szkieletach bezkręgowców jako archiwum charakterystyki geochemicznej dawnej wody morskiej”. Badania są prowadzone we współpracy z pracowniczkami Fundacji UAM: Jolantą Dopieralską i Sylwią Królikowską i pracownikami Discovery Bay Marine Lab, University of West Indies: O’Neilem Holderem i Shanną-Lee Thomas 🤝

Celem projektu jest lepsze zrozumienie mechanizmów wbudowywania izotopów neodymu w szkielety kalcytowych organizmów morskich. Ma to z kolei umożliwić lepsze wykorzystanie izotopów neodymu wbudowanych w tego typu archiwa mineralne do odtwarzania zmian składu wody morskiej i cyrkulacji oceanicznej w przeszłości geologicznej 🌊

Zebrany po dwóch tygodniach nurkowań, bogaty materiał zostanie teraz poddany szerokiemu zestawowi analiz petrograficznych i geochemicznych!🫧🔬

05/09/2026

W czerwcu 2026 r. zakończyła się kolejna edycja Studiów Podyplomowych Geoinformacja na UAM – pierwsza realizowana według nowego, gruntownie odświeżonego programu. I możemy już powiedzieć, że zmiany okazały się strzałem w dziesiątkę! 🎯

Zainteresowanie studiami było bardzo duże – wypełniliśmy cały limit miejsc, a liczba zgłoszeń nawet go przekroczyła. Co najważniejsze, wszyscy Słuchacze pomyślnie ukończyli program i zaliczyli wszystkie przedmioty. Nie zabrakło też pracy w terenie.

Podczas zajęć „Wykorzystanie dronów w badaniach środowiska przyrodniczego” Słuchacze uczestniczyli w ćwiczeniach terenowych w Białej Górze - Międzyzdrojach, ucząc się planowania nalotów, pozyskiwania danych oraz ich późniejszej analizy. A wszystko to w absolutnie pięknej, niemal wakacyjnej aurze pogodowej! ☀️🚁🌊

Finałem studiów były obrony prac podyplomowych. Ich tematyka była niezwykle różnorodna i dobrze pokazała, jak szerokie zastosowanie ma dziś geoinformacja. Wszystkie prace zostały obronione z bardzo dobrymi wynikami.

🥳 Serdecznie gratulujemy wszystkim Absolwentkom i Absolwentom! Życzymy, aby zdobyta wiedza i umiejętności przydawały się zarówno w pracy zawodowej, jak i w kolejnych geoinformacyjnych wyzwaniach. Powodzenia na dalszej geoinformacyjnej drodze!

Ogromne podziękowania kierujemy także do wszystkich osób zaangażowanych w realizację tej edycji: prowadzących z Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych UAM w Poznaniu, Wydział Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej UAM, Wydział Biologii UAM, a także naszych ekspertów i prowadzących spoza Uniwersytetu. To dzięki Waszej wiedzy, doświadczeniu i zaangażowaniu ta edycja mogła być tak udana. 💙

🤝 Dziękujemy za wspólny rok i jeszcze raz – gratulujemy!

📸 Marcin Winowski

27/08/2026

Neotoma Workshop on Testate Amoebae w Poznaniu

W dniach 16–19 sierpnia 2026 r. w Poznaniu odbyły się międzynarodowe warsztaty poświęcone amebom skorupkowym oraz wykorzystaniu ich danych w Neotoma Paleoecology Database.

Przez cztery dni uczestnicy pracowali nad jakością i standaryzacją danych, taksonomią, metadanymi oraz przygotowaniem istniejących zbiorów do dalszych analiz i większych syntez paleoekologicznych. Ważną częścią spotkania były również wykłady i dyskusje prowadzone przez Roberta Bootha (USA), Petra Kuneša (Czechy) i Edwarda Mitchella (Szwajcaria).

Ostatni dzień warsztatów spędziliśmy w terenie, odwiedzając torfowiska w Rzecinie, Miałach oraz Puszczy Zielonce. Była to okazja do rozmów nie tylko o amebach skorupkowych, ale także o paleoekologii, eksperymentach klimatycznych, renaturyzacji torfowisk, emisjach gazów cieplarnianych oraz funkcjonowaniu mokradeł.

Warsztaty zostały zorganizowane w ramach PalaeOpen – Open Palaeoecological Data (COST Action CA23116), którego celem jest integracja rozproszonych danych paleoekologicznych oraz zwiększenie możliwości ich ponownego wykorzystania.

Link PalaeOpen
https://palaeopen.github.io

Za organizację wydarzenia odpowiadali Mariusz Lamentowicz, Monika Karpińska-Kołaczek, Mariusz Bąk i Daria Wochal.

Serdecznie dziękujemy Polskiej Akademii Nauk, Oddziałowi w Poznaniu, za wsparcie organizacyjne i możliwość przeprowadzenia głównej części warsztatów w Pałacu Działyńskich, a COST Association – European Cooperation in Science and Technology – za wsparcie międzynarodowej współpracy.

Dziękujemy wszystkim uczestnikom za intensywną pracę, świetne dyskusje i wspólnie wykonany pierwszy krok w kierunku lepszego wykorzystania danych o amebach skorupkowych w Neotoma.

NEOTOMA
https://www.neotomadb.org

Pracownia Ekologii Zmian Klimatu, UAM w Poznaniu
Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych UAM w Poznaniu
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Polska Akademia Nauk
Życie Uniwersyteckie

23/08/2026

Nowa publikacja z udziałem naukowców IGiG UAM w Quaternary Science Reviews!

Czy z mikroskopijnej budowy liści zachowanych w torfie można odtworzyć klimat sprzed tysięcy lat? Okazuje się, że tak.

LINK DO ARTYKUŁU W KOMENTARZU

Międzynarodowy zespół badaczy zrekonstruował warunki termiczne sezonu wegetacyjnego w Europie Środkowej obejmujące znaczną część ostatnich 11 500 lat. Wykorzystano do tego subfosylne liście brzozy karłowatej (Betula nana) oraz pyłek roślinny zachowany w 12-metrowym profilu torfowiska Linje w północnej Polsce.

Szczególnie interesujący okazał się okres około 2600–2400 lat temu, kiedy oba niezależne wskaźniki wskazują na wyraźne pogorszenie warunków termicznych sezonu wegetacyjnego. Zmiana ta zbiegła się w czasie z ważnymi przemianami kulturowymi na ziemiach dzisiejszej Polski, w tym zanikiem wielu grodów związanych z kulturą łużycką i rozwojem kultury pomorskiej.

Badania pokazują, że torfowiska są nie tylko cennymi ekosystemami, ale także niezwykłymi archiwami historii klimatu, roślinności i działalności człowieka.

W publikacji uczestniczyli naukowcy z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu: Piotr Kołaczek, Mariusz Lamentowicz, Katarzyna Marcisz, Karolina Leszczyńska, Jakub Niebieszczański i Witold Szambelan.

Oraz Polska Akademia Nauk
Michał Słowiński
Sandra Słowińska

👏 Gratulujemy Eliise Poolma, pierwszej autorce publikacji, oraz całemu międzynarodowemu zespołowi!

📄 First multi-proxy Holocene growing season thermal conditions reconstruction from Central Europe
Quaternary Science Reviews, 2026



Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Polska Akademia Nauk
Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych UAM w Poznaniu
Wydział Archeologii UAM
Biuro Prasowe
Życie Uniwersyteckie

31/07/2026

🌍 Szukamy osoby na stanowisko post-doc!

Pracownia Ekologii Zmian Klimatu, UAM w Poznaniu Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych UAM w Poznaniu Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zaprasza do udziału w projekcie OPUS finansowanym przez Narodowe Centrum Nauki. W kooperacji z zespołem Zakładu Krajobrazów Minionych Michał Słowiński z Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. S. Leszczyckiego PAN w Warszawie, Polska Akademia Nauk

Badania dotyczą historii i funkcjonowania torfowisk w Polsce, Estonii i Norwegii. Do głównych zadań należą analiza danych oraz przygotowywanie publikacji naukowych. Stanowisko daje również możliwość rozwijania kompetencji w zakresie wskaźników paleoekologicznych, m.in. makroszczątków roślin, analizy pyłkowej, ameb skorupkowych i palinomorfów niepyłkowych.

📍 Miejsce pracy: Poznań📄 Umowa o pracę, pełny etat📅 Termin zgłoszeń: 1 września 2026 r.

Poszukujemy osoby ze stopniem doktora w zakresie nauk o Ziemi, biologii lub dyscypliny pokrewnej, bardzo dobrą znajomością języka angielskiego, doświadczeniem publikacyjnym oraz umiejętnościami komputerowymi wykorzystywanymi w geografii i ekologii.

Szczegóły i aplikowanie w komentarzu

Będziemy wdzięczni za udostępnienie ogłoszenia osobom, które mogą być zainteresowane!

09/07/2026

Pracownicy IGiG zaprosili Seniorów z Klubu Cybinka w Biskupicach w teren!

📅 23 czerwca prof. Iwona Piotrowska, dr Alicja Najwer oraz dr Przemysław Gonera poprowadzili wyjątkową wycieczkę krajoznawczo-geoturystyczną wspaniałego obszaru polodowcowego, która była jednym z elementów wieloetapowych działań realizowanych w ramach projektu EFS+ „W poszukiwaniu unikalnych elementów krajobrazu przyrodniczego i kulturowego: aktywizacja lokalnej społeczności wokół georóżnorodności na obszarze LGD Trakt Piastów”. 🧐

🤝 Współpraca z Seniorami z Klubu Cybinka rozpoczęła się już jesienią 2025 roku i odbywała się w kilku etapach. Najpierw odbyły się warsztaty rozwijające kompetencje cyfrowe, podczas których uczestnicy poznawali możliwości pracy z danymi przestrzennymi, geoportalami, mapami oraz różnymi źródłami informacji o środowisku przyrodniczym. Następnie działania koncentrowały się na lokalnych przykładach georóżnorodności i geostanowiskach. Seniorzy wskazywali miejsca szczególnie interesujące przyrodniczo i krajobrazowo, dzielili się wspomnieniami, opowiadali historie związane z najbliższą okolicą oraz pomagali w waloryzacji wybranych obiektów. Dzięki połączeniu wiedzy naukowej pracowników IGiG z doświadczeniem, pamięcią miejsca i znajomością terenu mieszkańców możliwe było zaproponowanie nowych geostanowisk na obszarze objętym projektem. To przykład współpracy, w której geomorfologia, geoinformacja, geoedukacja i geoturystyka a także edukacja krajobrazowa, spotykają się z lokalną wiedzą i zaangażowaniem społeczności.

🙂 Terenowe podsumowanie działań rozpoczęło się przy bibliotece w Biskupicach. Pierwszym przystankiem był punkt widokowy na Dolinę Cybiny od strony Jankowa. Rozmawialiśmy tam o genezie doliny, formach rzeźby terenu związanych z działalnością lądolodu, walorach przyrodniczych i krajobrazowych tego obszaru, a także o formach ochrony przyrody i zagrożeniach dla lokalnego środowiska. Następnie uczestnicy wyruszyli na prawie pięciokilometrowy spacer przez Park Krajobrazowy Promno. Trasa prowadziła przez wyjątkowo cenny fragment krajobrazu polodowcowego. Po drodze obserwowaliśmy m.in. jeziorko wytopiskowe, wały morenowe i głazy narzutowe, a także odwiedziliśmy trzy rezerwaty przyrody: Las Liściasty w Promnie, Leśną Ostoję koło Promna im. WOŚP oraz Jezioro Drążynek. Zwieńczeniem wyprawy był przejazd nad Jezioro Lednickie. Była to okazja do rozmowy o powstaniu jeziora, jego wartości przyrodniczej oraz wyjątkowym znaczeniu historycznym tego miejsca, silnie związanego z początkami państwa polskiego i dziedzictwem Piastów.

🥳 Dziękujemy Seniorom z Klubu Cybinka za obecność, energię, ciekawość świata, piękne opowieści i ogromne zaangażowanie. To właśnie dzięki takim spotkaniom naukowe spojrzenie na krajobraz może uzupełniać się z lokalną wiedzą, doświadczeniem i pamięcią mieszkańców. Już wkrótce ukaże się również przewodnik geoturystyczny dla całego obszaru objętego projektem, w którym znajdą się miejsca, historie i walory georóżnorodności odkrywane oraz opisywane podczas wspólnych działań.

🤩 To był dzień pełen rozmów, wspólnego wędrowania i odkrywania piękna naszej Małej Ojczyzny — krajobrazu, który jest blisko nas, a jednocześnie kryje niezwykłe historie zapisane w rzeźbie terenu, przyrodzie i pamięci mieszkańców.
​
📸 Zdjęcia: Przemysław Gonera, Alicja Najwer