24/09/2015
Zapraszamy szczególnie na dwa konwersatoria związane z filozofią mediów prowadzone przez dr Rafał Ilnickiego:
Fenomenologia techniki: jak urządzenia wpływają na to, jak myślimy i działamy, konwersatorium, poniedziałek, godz. 13.15-14.45
Popkultura, konwersatorium, poniedziałek, godz. 15.00-16.30.
zajęcia odbywają się w starym Collegium Chemicum, ul. Grunwaldzka 6, sala 101.
Opisy zajęć:
Fenomenologia techniki:
Na zajęciach prześledzimy historię urządzeń technicznych takich jak telefon (P. Levinson) czy komputer (A. Feenberg, D.J. Bolter) analizując równolegle krytyczne dyskursy powstałe wokół nich. Z jednej strony będziemy zwracać uwagę na to, w jaki sposób urządzenia te zostały projektowane, jaka była intencjonalność ich projektantów, z drugiej strony analizować będziemy to, jak wykorzystują je użytkownicy kultury współczesnej. Przyjrzymy się także na to, w jaki sposób stechnicyzowane miasto staje się urządzeniem, jak człowiek orientuje swoje myślenie i działanie w nim za pomocą technologii. Spróbujemy również udzielić odpowiedzi na pytania: Jak na świadomość wpływają używane przez człowieka aplikacje? Czy można nadal utrzymać tezę McLuhana, że medium jest przekazem? Czy użytkownik urządzeń technicznych jest bierny, czy aktywny? Na jakiej podstawie można dokonywać takich rozróżnień? O ile ułatwiają one życie (H. Rheingold), o ile zaś je utrudniają (J. Lanier, H. Dreyfus)? Zapytamy również o przyszłość pisma (V. Flusser) oraz o to, jak posługiwanie się urządzeniami wpływa na zmianę wytwarzanej wiedzy (J.F. Lyotard).
Marshall McLuhan twierdził, że człowiek nie zauważa otaczających go mediów, ponieważ tak silnie przeniknęły do jego codzienności. Na zajęciach postaramy się oduczyć takich oczywistości, żeby móc zrozumieć jaką rolę odgrywają w życiu człowieka urządzenia techniczne. Te rozważania postaramy się także umieścić w szerszym kontekście kulturowym. Refleksja dotycząca urządzeń technicznych, w tym szczególnie zyskujących coraz większą popularność elektronicznych gadżetów. Szczególnie pomocna w tym będzie perspektywa teorii dyspozytywu (M. Foucault, G. Deleuze, G. Agamben) oraz paradygmatu urządzenia (A. Borgmann). Podejmując refleksję nad tymi zagadnieniami, będziemy starali się uchwycić zmianę sposobów bycia człowieka w kulturze zależną od wprowadzania coraz to nowszych urządzeń technicznych.
Popkultura:
Punktem wyjścia będzie założenie, że popkultura pełni także rolę krytyczną, nie stanowi rzeczywistości bezrefleksyjnej. Popkultura staje się coraz bardziej powszechną formą kultury. Można powiedzieć, że staje się ona coraz bardziej niezależna i dojrzała, zacierają się także różnice pomiędzy kulturą popularną a kulturą wyższą. Punktem wyjścia będzie to czy to rozróżnienie jest nadal aktualne. Podejmiemy także refleksję nad tym, czym jest popkultura, jak powstawała, przede wszystkim zaś w jakie praktyki są uwikłani jej uczestnicy, czym charakteryzuje się uczestnictwo w jej wydarzeniach. Poznamy różne sposoby ujmowania popkultury, jej rozumienia oraz wpływu na życie człowieka. Poprzez analizę przykładów z zakresu kultury audiowizualnej, mediów społecznościowych oraz praktyk społecznych prześledzimy różne formy popkultury. Zastanowimy się także nad jej aspektem rynkowym, etycznym, patrząc na to, jak w popkulturze odbijają się aktualne problemy społeczne. Celem zajęć będzie także przyjrzenie się mechanizmom działania popkultury – czy wytwarza one jakieś stałe regulacje ludzkiego życia? Istotnym zagadnieniem będzie określenie tego, czym jest popularność – czy stanowi ona najwyższą wartość popkultury?, jakie funkcje pełni? Kolejny problem można oddać następującym pytaniem: Czy popkultura potrzebuje zewnętrznej krytyki względem siebie, krytyki eksperckiej, czy też może wytwarza ona własne sposoby krytycznego odnoszenia się do własnych fenomenów? Dla odpowiedzi na te tematy istotna będzie także kwestia podmiotu przynależnego popkulturze: Kim jest użytkownik popkultury? Zajęcia będą oparte o lekturę zarówno przeciwników popkultury jak przedstawiciele szkoły frankfurckiej, jak i humanistów oraz badaczy społecznych, którzy uznali ją za wartościową, dostosowując nawet do niej własną działalność akademicką, to znaczy kierując ją do publiczności kultury popularnej.
