Interdyscyplinarne Centrum Badań Płci Kulturowej i Tożsamości UAM

Zapraszamy na spotkanie-rozmowę wokół książki "Pół na pół. Antologia serbskiej dramaturgii dla dzieci i młodzieży" z jej tłumaczką Gabrielą Abrasowicz. Książka ukazała się 19.12.2025 i została wydana przez Centrum Sztuki Dziecka w Poznaniu. Bohaterkami tych pięciu sztuk są zbuntowane dziewczynki (spod znaku "dziewczyństwa" - emancypacji, aktywizmu, buntu, przekraczania granic, sprzeciwu wobec norm).

Spotkanie odbędzie się w najbliższy poniedziałek 12.01.2026 o godz. 17.00 w sali 183 (lewe skrzydło , gdzie mieści się Instytut Filologii Słowiańskiej w budynku Wydziału Filologii Polskiej i Klasycznej przy ul. Fredry 10). Przy okazji będzie można nabyć książkę.

Jeśli edukacja szkolna ma przygotowywać do życia - świat, o którym opowiada musi wyglądać jak prawdziwe życie a nie schematyczny, stereotypowy slajd.

Napisz opinię, wyślij uwagi, propozycję do MEN!
Uwagi do nowej podstawy programowej (Projektu rozporządzenia MEN ws. podstaw programowych) można przekazać do 18 grudnia przez formularz MEN 👇
https://www.gov.pl/web/edukacja/reforma26-kompas-jutra-ruszaja-konsultacje-publiczne-nowych-podstaw-programowych?fbclid=IwY2xjawOrgKBleHRuA2FlbQIxMABicmlkETF1ZDA5SVdaWWdNZHRxTGhnc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHuoxaPYSEL2qugo1g29mnPRfpRIAz-R_ob52Yo_kJmUg0Oy62fBRAF2xX7kb_aem_3VUm4jsxtpYaqYhLUaRYcQ

Z badań interdyscyplinarnego zespołu Gender w Podręcznikach Projekt Badawczy (projekt realizowany przez Interdyscyplinarne Centrum Badań Płci Kulturowej i Tożsamości UAM i Fundacja Feminoteka) wynika, że:
• Zarówno w podstawie programowej, jak i podręcznikach brakuje odniesień do pojęć i idei prorównościowych, emancypacyjnych i demokratycznych.
• W podstawach programowych utrwala się androcentryzm językowy, czyli używanie męskoosobowych form nie tylko wobec postaci męskich, ale także wobec postaci dziewcząt i kobiet oraz w sytuacjach gdy występują obie płcie.
• W narracji zdecydowanie dominują postaci męskie. Im dziecko starsze i im bardziej wyspecjalizowana oraz posegregowana przedmiotowo wiedza, tym większa nadreprezentacja postaci męskich.
• Treści podręczników naznaczone są stereotypami i uprzedzeniami oraz asymetrią ról i statusów kobiet i mężczyzn w społeczeństwie. Bardzo często stanowią reprezentację osobistych poglądów autorek i autorów na kobiecość i męskość - nie mają wiele wspólnego z rzeczywistą różnorodnością wyglądu, zachowań, postaw i ról obu płci.
• Postacie męskie częściej niż kobiece reprezentują bardzo wysoki oraz wysoki status socjoekonomiczny. Istotnie częściej niż postacie kobiet przedstawia się mężczyzn w rolach społecznych i zawodowych związanych z władzą, prestiżem i zamożnością, wysokim wykształceniem i autonomią. Kobiety prezentowane w zawodach związanych z pracą w biurze oraz handlem i usługami. Zdecydowanie częściej niż mężczyźni są pokazywane jako osoby spoza świata pracy zawodowej – bezrobotne, opiekujące się bliskimi, pracujące w domu lub uczące się.
• Podręcznikowy świat zaludniają niemal wyłącznie osoby pełnosprawne i białe. Zarówno kobiety, jak i mężczyźni o innym kolorze skóry oraz z niepełnosprawnością pojawiają się w treści i na ilustracjach incydentalnie, bardzo często w stereotypowym kontekście.
Pełen 3 tomowy raport "Gender w Podręcznikach" z opracowaniem naukowym i prawnym oraz skrót Raportu znajdziecie na stronie
👇
https://feminoteka.pl/publikacje/gender-w-podrecznikach-skrot-raportu

Cztery raporty na temat molestowania seksualnego na uniwersytecie, których współautorką jest prof. Iwona Chmura-Rutkowska - członkini Rady Naukowej Centrum można pobrać ze strony repozytorium UAM.
Zachęcamy do lektury.

Kokociński M., Waszyńska K., Chmura-Rutkowska I., Kokocińska A. (2025) Sytuacje o charakterze molestowania seksualnego w społeczności UAM. Raporty z badań. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
👇
https://repozytorium.amu.edu.pl/items/bd5679e1-3672-49e6-85e6-4322523771d9

Dzielimy się naszą/Waszą książką o "Queerowej rodzinności". Jest w wolnym dostępie, niestety nie jesteśmy nic a nic bliżej uznania propozycji queerowych/tęczowych rodzin. Jednak tutaj znajdziecie wiele osobistych, przejmujących historii oraz danych na temat obecnej sytuacji. Do czytania 🙂 Można zamieszczać plik, gdzie tylko chcecie. Rekomendacje także psychologiczne i dla rodzin.

Queerowa rodzinność. O wspólnotach i relacjach osób LGBT+ Książka Queerowa rodzinność. O wspólnotach i relacjach osób LGBT+ powstaje po kilku wyjątkowo trudnych latach dla społeczności queerowej w Polsce, gdy problematyka tożsamości płciowej i orientacji seksualnej znalazła się w centrum walki politycznej. Jej stawką jest jakość życia spo...

Decyzją Ministry MEN Barbara Nowacka dwie członkinie Rady Naukowej Interdyscyplinarnego Centrum Badań Płci Kulturowej i Tożsamości UAM
prof. UAM dr hab. Iwona Chmura-Rutkowska oraz dr Marta Mazurek
zostały powołane jako ekspertki do RADY DO SPRAW RÓWNEGO TRAKTOWANIA w Ministerstwo Edukacji Narodowej.

To pierwsza w historii tego typu agenda MEN, której zadaniem będzie analizowanie sytuacji poszczególnych grup oraz podmiotów systemu oświaty w kwestii równego traktowania; identyfikowanie dziedzin wymagających podjęcia działań w zakresie polityk równościowych i przeciwdziałania dyskryminacji oraz opiniowanie kluczowych dokumentów z perspektywy krajowych i międzynarodowych standardów oraz zobowiązań Polski w obszarze równości i praw człowieka, między innymi Krajowego Programu Działań na rzecz Równego Traktowania na lata 2022–2030 przyjętego uchwałą nr 113 Rady Ministrów z dnia 24 maja 2022 r. (M.P. poz. 640).

Gratulujemy!

Treść Zarządzenia Ministra Edukacji z dnia 8 października i skład Rady 👇https://www.gov.pl/web/edukacja/rada-do-spraw-rownego-traktowania?fbclid=IwY2xjawNoLvBleHRuA2FlbQIxMABicmlkETE0WndJam02YWVOME0zSzI0AR4F9S4EKsKvTGhX1wZS1xNLXCUAwgIfeeEKV5vPT2zQNYGBY0RIArd7Xu2GHg_aem_4aV0EZluhF0-gdVoTSmLxQ

Polecamy ważną i oczekiwaną publikację, której współautorką jest Członkini Rady Naukowej Centrum prof. UAM dr hab. Iwona Chmura-Rutkowska

Maciej Kokociński, Katarzyna Waszyńska, Iwona Chmura-Rutkowska, Anna Kokocińska (2025), SYTUACJE O CHARAKTERZE MOLESTOWANIA EKSUALNEGO W SPOŁECZNOŚCI UAM. Raporty z badań, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Poznań.

Link do e-wersji publikacji w otwartym dostępie w komentarzu pod postem 👇

Nowa publikacja naszego Centrum ukazała się właśnie w księgarniach! "Queerowa rodzinność. O wspólnotach i relacjach osób LGBT+" pod red. Agnieszki Gajewskiej i Jowity Wycisk. Wydanie papierowe już w sprzedaży (link w komentarzu). Wersja elektroniczna niebawem w wolnym dostępie. Gratulacje dla wszystkich Osób Autorskich i podziękowania za cierpliwość redakcyjną! A tu słowo od recenzentki:
"Książka Queerowa rodzinność. O wspólnotach i relacjach osób LGBT+ powstaje po kilku wyjątkowo trudnych latach dla społeczności queerowej w Polsce, gdy problematyka tożsamości płciowej i orientacji seksualnej znalazła się w centrum walki politycznej. Jej stawką jest jakość życia społecznego i demokracji w naszym kraju. Redaktorki naukowe z zaproszonymi osobami autorskimi koncentrują się na temacie wyjątkowo politycznie wrażliwym, bo związanym z relacjami i rodziną. Publikacja ta dobitnie pokazuje, że istniejące ramy kulturowe, instytucjonalne czy prawne stały się narzędziem opresji zamiast wsparcia. Potrzebny jest nowy język, wyobraźnia, które ułatwią opisanie wyłaniających się możliwości i współtworzenie nowych struktur".
Z recenzji wydawniczej dr hab. Beaty Kowalskiej, prof. UJ

Po "Kulturach dziewictwa" przedstawiamy Państwu kolejną publikację Interdyscyplinarnego Centrum Badań Płci Kulturowej i Tożsamości UAM. Już jest w zapowiedziach Wydawnictwa Naukowego WNSiH UAM! Wkrótce udostępnimy ją do czytania:)
W pierwszym komentarzu link do strony Wydawnictwa, na której można znaleźć spis treści.

W imieniu członkiń Rady Naukowej Centrum, które współtworzą konferencję, zapraszamy serdecznie do udziału w 10th Annual Conference of the World Center for Women's Studies "Women and Girls: Promoters of Equality, Peace and Sustainable Development".

Zapraszamy wszystkie chętne osoby, które chcą "biernie" czyli bez referatu wziąć udział w naukowej części spotkania o rejestrację (szczegóły na grafikach).

Publikacja „JĘZYK RÓWNOŚCIOWY W UAM W POZNANIU Rekomendacje dla społeczności akademickiej ze szczególnym uwzględnieniem równości płci” w otwartym dostępie
👇

Język równościowy w UAM. Rekomendacje dla społeczności akademickiej ze szczególnym uwzględnieniem równości płci - Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Szanowni Państwo,Droga Społeczności Akademicka Naszego Uniwersytetu,Chcemy, aby UAM był miejscem, w którym respektuje się różnorodność i praktykuje równość płci. Różnorodność sprzyja rozwojowi intelektualnemu, nowoczesnemu kształceniu i społecznemu dobrostanowi. Zasad równości ...

Rekomendacje!

Z satysfakcją informuję o udostępnieniu nowego dokumentu pt. "Język równościowy w UAM w Poznaniu. Rekomendacje dla społeczności akademickiej ze szczególnym uwzględnieniem równości płci". Jest to efekt pracy międzywydziałowego zespołu, który przygotował praktyczne wskazówki dotyczące stosowania języka równościowego w codziennym funkcjonowaniu naszej uczelni.

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu konsekwentnie dąży do budowania środowiska akademickiego opartego na zasadach różnorodności i równości płci. Słowa mogą zarówno łączyć i wyrażać szacunek, jak i nieświadomie dyskryminować. Dlatego tak istotne jest, abyśmy wszyscy świadomie korzystali z języka w sposób inkluzywny.

Zachęcam Państwa do zapoznania się z przygotowanymi rekomendacjami i wykorzystywania ich w codziennej komunikacji akademickiej.