Zakład Taksonomii i Ekologii Zwierząt UAM

Studenci przygotowujący prace dyplomowe w naszym Zakładzie pod opieką prof. UAM dr. hab. Krzysztofa Zawieruchy, pani Kinga Skoczeń oraz pan Filip Marcinkowski spędzili ostatnie 2 tygodnie w Czarnogórze prowadząc badania terenowe w ramach projektu: "Różnorodność, liczebność oraz filogeneza bezkręgowców jaskiń lodowych na Bałkanach" finansowanego z ID-UB Study@research nr 212. W trakcie swojego pobytu, pod okiem i z ogromem pomocy ze strony Wielkopolskiego Klubu Taternictwa Jaskiniowego zbierali próby wody, lodu i osadu z wnętrza jaskiń.
Zebrany materiał posłuży do zbadania bioróżnorodności tych odizolowanych i wrażliwych środowisk oraz pomoże w zrozumieniu ewolucji mieszkańców jaskiń. Jest to ogromny krok w badaniach nad funkcjonowaniem jaskiń lodowych oraz zrozumienia życia tych niezwykle wyspecjalizowanych zwierząt.

Studentka naszego Wydziału, pani Maja Grendel prowadziła w lipcu badania terenowe w Karkonoskim Parku Narodowym w ramach projektu "Mikrofauna naśnieżna w Karkonoskim Parku Narodowym. Karkonoskie endemity czy europejscy oportuniści?". Badania finansowano z programu 202 ID-UB Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Celem wyjazdu było pozyskanie próbek do badań nad różnorodnością gatunkową wrotków i niesporczaków. Zwierzęta wyizolowane z próbek zostaną zidentyfikowane na podstawie DNA w celu porównania z innymi europejskimi gatunkami kriofilnymi. Był to drugi wyjazd terenowy, pierwszy odbył się wczesną wiosną, kiedy KPN przykryty był śniegiem. Prowadzone badania mają na celu ustalenie czy długo zalegający śnieg w Karkonoskim Parku Narodowym może stanowić refugium dla gatunków zimnolubnych. Opiekunem projektu jest prof. UAM dr hab. Krzysztof Zawierucha.

"Doktorant naszego zakładu, Jędrzej Warguła, spędził dwa tygodnie na Stacji Polarnej UAM w zatoce Petuniabukta na Spitsbergenie, gdzie realizował badania w ramach grantu IDUB.

Podczas wyprawy zbierał próby gleby oraz ściółki wytwarzanej przez dwie charakterystyczne dla Arktyki rośliny – Dębika ośmiopłatkowego (Dryas octopetala) i Wierzby polarnej (Salix polaris). Zebrany materiał posłuży do zbadania różnorodności niesporczaków – mikroskopijnych zwierząt słynących z niezwykłej odporności na ekstremalne warunki – oraz poznania ich ekologii w różnych typach środowisk.

Badania pozwolą lepiej poznać, jakie gatunki niesporczaków zamieszkują arktyczne gleby i ściółkę, jak wygląda ich rozmieszczenie w tych mikrosiedliskach i jakie są ich preferencje siedliskowe. To kolejny krok w odkrywaniu bioróżnorodności Arktyki i lepszym zrozumieniu życia tych niezwykłych mikroskopijnych zwierząt w jednym z najbardziej wymagających środowisk na Ziemi.

Gratulujemy udanej wyprawy i z niecierpliwością czekamy na wyniki badań! 👏🔬❄️"

W czasopiśmie Polar Biology ukazał się artykuł, którego współautorami są mgr Ronald Łaniecki, dr Jakub Buda i dr hab. prof. UAM Krzysztof Zawierucha. Publikacja poświęcona jest różnorodności i biogeografii słabo poznanych roztoczy z grup Prostigmata i Endeostigmata, występujących na przedpolach i morenach lodowców w Arktyce, we włoskich Alpach oraz francuskich Pirenejach.

Laniecki R., Buda J., Ambrosini R., Ficetola G.F., Zawierucha K. 2026. Diversity of mites (Acariformes: Prostigmata, Endeostigmata) in glacier forefields and moraines of European and Arctic glaciers. Polar Biology, 49: 90. https://doi.org/10.1007/s00300-026-03530-w

Doktorantka naszego Zakładu, mgr Wiktoria Dmuchowska, w ostatnim czasie zrealizowała wyprawę badawczą do Mozambiku w ramach projektu „Filling the African data gap: Genomic and morphological diversity of tardigrades in Mozambique”, finansowanego z programu ID-UB 203 Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Celem wyjazdu było pozyskanie materiału z tropikalnych siedlisk oraz poszukiwanie niesporczaków – mikroskopijnych zwierząt słynących z niezwykłej odporności na ekstremalne warunki środowiska. Zebrane próbki posłużą do badań nad różnorodnością morfologiczną i genomową afrykańskich niesporczaków.

Projekt stanowi część rozprawy doktorskiej poświęconej ewolucji i biogeografii niesporczaków z obszaru dawnej Gondwany. Uzyskane wyniki przyczynią się do lepszego poznania tych fascynujących bezkręgowców oraz historii ich ewolucji na kontynencie afrykańskim.

Gratulujemy realizacji projektu i życzymy wielu ciekawych odkryć! 🔬🧫🌿

Studenci Wydziału Biologii UAM brali udział w Kursie Biologii Tropikalnej, który w tym roku odbywał się w Ghanie. Jednym z prowadzących na tych zajęciach był pracownik naszego zakładu Prof. UAM Łukasz Kaczmarek. Ponadto w kursie uczestniczyli studenci przygotowujący prace dyplomowe w naszym zakładzie tj. Filip Marcinkowski oraz Maria Stachowiak, a także doktorantka Wiktoria Dmuchowska. Studenci poznawali warunki pracy terenowej i laboratoryjnej w regionach tropikalnych, poznawali faunę kręgowców i bezkręgowców zamieszkujących te obszary oraz badali zachowania zwierząt tropikalnych. Kurs odbywał się na przełomie czerwca i lipca i obecnie wszyscy już szczęśliwie wrócili do Polski. Poniżej krótka fotorelacja z tego kursu.

Gratulacje publikacji w PNAS dla dr. hab. prof. UAM Krzysztofa Zawieruchy oraz mgr. Ronalda Łanieckiego. Artykuł został przygotowany przez międzynarodowy zespół ekspertów zajmujących się bezkręgowcami zasiedlającymi środowiska glacjalne. Analizy wykazały, że ponad 150 gatunków bezkręgowców jest zależne od ekosystemów lodowych. Część z gatunków stwierdzonych na lodowcach, m.in. niesporczaki czy skoczogonki, ze względu na znikanie ich siedlisk jest zagrożona wyginięciem. Badania finansowano m.in. w ramach projektu Biodiversa+ "Znikające siedliska - priorytety w ochronie bioróżnorodności lodowcowej zagrożonej zmianami klimatu". Artykuł ukazał się na stronie: https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.2514455123

W dniach 1-5.06.2026 w Pradze na Uniwersytecie Karola odbył się kurs taksonomiczny w ramach europejskiego projektu European Pollinator Identification Courses (EPIC - bee intermediate course). Czerwcowe spotkanie dotyczyło taksonomii pszczół z regionu Europy Środkowo- Wschodniej. Zakład Taksonomii i Ekologii Zwierząt reprezentowała Barbara Gmyrek. Podczas zajęć uczestnicy kursu z Polski, Czech, Węgier, Austrii i Niemiec uczyli się identyfikacji pszczół występujących w regionie.
Więcej informacji o unijnym projekcie oraz innych spotkaniach z serii EPIC pod linkiem: https://epic-pollinators.com/about/

Za nami XIV Sesja Naukowa Instytutu Biologii Środowiska. Jak każdego roku seminarium zorganizowano w przepięknym Ogrodzie Botanicznym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. Zakład Taksonomii i Ekologii Zwierząt reprezentowali dr hab. prof. UAM Krzysztof Zawierucha z wystąpieniem pt. "Anticipating the fate of glacial invertebrates - search for cold refugia", mgr Jędrzej Warguła z posterem pt. "Three New Tardigrade Genera Revealed: Phylogenetic Insights into African soil", oraz mgr Mateusz Oszust prezentując poster pt. "Response of oribatid mite community to changes in soil under great cormorant Phalacrocorax carbo (L.) colonies: preliminary results".