HAT Research Center

Już w najbliższą środę będzie można wysłuchać wykładu Agnieszka Jelewska "Między laboratorium a studiem. Sploty sztuki, nauki i technologii we współczesności". Zapraszamy na godzinię 17:30 do Sali Lubrańskiego, Collegium Minus UAM, będzie też transmisja na YouTube: https://www.youtube.com/live/FlhwRdWGmBk

Serdecznie zapraszamy na wykład prof. UAM dr hab. Agnieszki Jelewskiej z Wydziału Antropologii i Kulturoznawstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Temat wykładu: "Między laboratorium a studiem. Sploty sztuki, nauki i technologii we współczesności".
Spotkanie odbędzie się 22 kwietnia 2026 o godzinie 17:30, w Sali Lubrańskiego.
Zapraszamy również do dołączenia do spotkania online: https://www.youtube.com/live/FlhwRdWGmBk

Wykład poświęcony będzie związkom sztuki, nauki i technologii oraz temu, jak ich wzajemne oddziaływanie kształtuje współczesną kulturę. Celem wykładu jest pokazanie, że sztuka nie tylko reaguje na rozwój nauki, technologii i mediów, lecz także współtworzy nowe sposoby opisu rzeczywistości, stając się przestrzenią namysłu nad przemianami wiedzy, techniki i społecznych form ich doświadczania. Punktem wyjścia będą procesy zapoczątkowane po II wojnie światowej, gdy dynamiczny rozwój nauki i technologii otworzył nowe pola współpracy między laboratoriami badawczymi, studiami artystycznymi i przestrzenią publiczną. Podczas prezentacji omówione zostaną wybrane realizacje z obszaru art&science, projektowania krytycznego i spekulatywnego, a także projekty naukowo-artystyczne i kuratorskie zrealizowane przez Humanities/Art/Technology Research Center UAM. Analizowane przykłady posłużą do podjęcia refleksji nad poznawczym potencjałem sztuki, znaczeniem wyobraźni i spekulacji w praktykach naukowych oraz rolą eksperymentalnych praktyk medialnych w krytycznej analizie etycznych i społecznych konsekwencji rozwoju technologii. Będzie to zatem opowieść o przekraczaniu granic między dyscyplinami, o nowych formach wiedzy i o roli sztuki i projektowania krytycznego w świecie coraz silniej kształtowanym przez technologię.

O Autorce:
Agnieszka Jelewska, dr hab., prof. UAM, badaczka kultury i mediów, kuratorka i wykładowczyni związana z Wydziałem Antropologii i Kulturoznawstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Jest współzałożycielką Humanities/Art/Technology Research Center UAM, od 2020 roku pełni funkcję prodziekany ds. nauki i współpracy międzynarodowej. Jest autorką i współredaktorką wielu publikacji, w tym m.in.: Exposing Violence: Media Practices and Aesthetics of Radical Truth (współaut. M. Krawczak, MIT Press, 2026); Nuclear Gaia. Media Archives of Planetary Harm (współaut. M. Krawczak, Intellect Books, 2025), Postcollectivity: Situated Knowledge and Practice (współred. M. Krawczak i J. Reid, Brill, 2024), Ekotopie. Ekspansja technokultury (2013), Sensorium. Eseje o sztuce i technologii (2012), a także redaktorką książki Art and Technology in Poland: From Cybercommunism to the Culture of Makers (2014). Prowadzi badania medialne nad współczesnymi formami przemocy wobec ludzi i środowiska oraz nad transdyscyplinarnymi relacjami między nauką, sztuką, kulturą i technologią w XX i XXI wieku, uwzględniając ich społeczne i polityczne uwarunkowania. Jest również kuratorką i współtwórczynią licznych projektów z pogranicza sztuki i nauki: Transnature is Here (2013), Post-Apocalypsis (2015) – nagrodzone złotym medalem Prague Quadrennial 2016, Anaesthesia (2016), PostHuman Data (2019) oraz Remember (me) (2025), prezentowane m.in. na Gwangju Biennale w Korei.

Today, Intelect releases „Nuclear Gaia. Media Archives of Environmental Harm” by Agnieszka Jelewska and Michał Krawczak. As Chris Hill mentioned in the book review: “It offers not only new case studies and materials, but also new conceptual insights and tools by which to think about them. By viewing nuclear power through a range of ecological and scientific lenses, the authors have arrived at a highly original, path-breaking interpretation of their subject. This landmark study promises to pave the way from nuclear to postnuclear studies, where AI, quantum mechanics and nuclear technologies will merge in ways we are only just beginning to imagine.”

Nuclear Gaia: Media Archives of Planetary Harm by Agnieszka Jelewska and Michał Krawczak is out now in hardback!

The book analyses new media archives on nuclear violence toward humans and the environment in the context of the ongoing project to transform Earth into Nuclear Gaia as a consequence of a confluence of political, military, economic and scientific decisions made back in the 1940s, related to the development of nuclearity.

Find out more 👉https://ow.ly/vTFg50XeZNJ

Odszedł Rafał Zapała. Niezwykle utalentowany kompozytor i artysta. Jedna z tych osób, których nie da się zastąpić. Nasz Kolega, Członek HATu od samego początku. Zdjęcie z koncertu Rafała w 2014 roku, który odbył się w ramach konferencji Post-technological Experiences. Rafał wtedy był zaangażowany w realizację swojej wyjątkowej pracy Sensorium. Zaraz zaczniemy wspólną pracę nad Post-Apocalypsis…

💥 💥 💥

Dr Michał Krawczak. W sieci przemocy Doktor Michał Krawczak od lutego jest dyrektorem Humanities/Art/Technology Research Center, które w 2011 r. zakładał razem z prof. UAM Agnieszką Jelewską. Od lat też prowadzi badania nad różnymi formami przemocy, które pojawiają się w interakcji z mediami.

🤖 W Wenecji na konferencji „Ethics and Aesthetics of Artificial Images” obok wystąpień takich osób, jak Lev Manovich, Joanna Żylińska czy Matteo Pasquinelli będzie można dziś wysłuchać referatu dr. Miłosza Markiewicza, który przyjrzy się sytuacji zatrudnienia przez OFF Radio Kraków trójki prowadzących AI w miejsce kilkunastu osób wcześniej współpracujących z rozgłośnią.

Università Iuav di Venezia
Wydział Antropologii i Kulturoznawstwa UAM

A Transdisciplinary Perspective on the Pandemic? This Must-Read. "Encountering the Plague" edited by Wojciech Sowa and Tony Whyton, Intellect Books. Among the texts, you will find an article by Agnieszka Jelewska "Coronavirus in times of the late internet: compulsive visualization and a data-hungry society". The book is available for open access—the link is in the comment.

Encountering the Plague Encountering the Plague - Humanities Takes on the Pandemic; Encountering the Plague explores human responses to epidemics, past and present, through the lens of different humanities disciplines. The book demonstrates how the humanities can play a meaningful role in key social and political debates,....

🧐💻 A w najnowszym wydaniu Dwutygodnik dr Aleksandra Skowrońska przygląda się sztuce, która daje narzędzia do rozbrajania zbiorowych wyobrażeń na temat technologii i tzw. sztucznej inteligencji. Zachęcamy do lektury! 🦾

Glitche w wyobraźni / Media / dwutygodnik.com Rzekomo sprawcza, a nawet boska siła technologii ma służyć ukrywaniu prawdziwych sił odpowiedzialnych za zmiany i przekształcenia: polityków, właścicieli infrastruktur i platform, osób i podmiotów decyzyjnych

📖🕹 Na dobry początek weekendu polecamy lekturę książki dr. Jakuba Alejskiego „Światy niedokończone. Od światoopowieści do syntetycznych ekologii gier wideo”, która ukazała się w Wydawnictwo Nauk Społecznych i Humanistycznych UAM!

Jak pisze prof. Mirosław Filiciak:
„światoopowieść to według Autora nie tylko możliwe światy; jest także „dynamika zmian układu elementów w grze wideo i relacji, jakie zachodzą między nimi”. Ta wstępna definicja pokazuje, co jest kluczowym punktem zainteresowania Autora: napięcie pomiędzy antropocentryczną, dominującą w badaniach gier perspektywą zakładającą, że istotne jest to, czego doświadcza gracz, a podejściem posthumanistycznym, w którym dowartościowane zostaje wszystko to, co niezauważone lub wręcz niewygenerowane podczas konkretnej rozgrywki, ale istniejące na poziomie możliwego do aktywowania potencjału.”

Link do publikacji w komentarzu. Warto! 🦾

🇹🇩 W Bukareszcie trwa właśnie 56. kongres AICA International „Becoming Machine, Resisting the Artificial. Art in the Present Tense”. Reprezentuje nas tam dr Miłosz Markiewicz, który poprowadził panel i dyskusję „Human—Machine” o potrzebie redefinicji koncepcji autorstwa oraz kreatywności w dobie AI.

Dłuższe wieczory sprzyjają słuchaniu - a my szczególnie polecamy podcast Art&Science Lab, w którym Michał Krawczak rozmawia o technologii, projektowaniu i sztuce mediów z Igą Węglińską, Pawłem Janickim i Anną Szylar.

Czy komputery stały się już integralną częścią naszej garderoby? Czy stechnologizowany ubiór może poszerzać ludzkie ciało? W naszym podcaście Art & Science Lab Iga Węglińska, multidyscyplinarna projektantka działająca na różnych polach współczesnego designu: od projektowania ubioru, przez design spekulatywny po eksperymentowanie z inteligentnymi tkaninami i projektowaniem dla przyszłości, wyjaśnia w rozmowie z Michałem Krawczakiem, czym jest design spekulatywny i jakie jest jego znaczenie dla współczesnej kultury. Opowiada o tym, w jakie interakcje wchodzi współczesna sztuka, design, technologia i nauka oraz o tym, jak w praktyce wygląda współpraca w zespołach inter- i transdyscyplinarnych. Słuchaj na Apple Podcast, Spotify, Soundcloud i Vimeo! https://open.spotify.com/show/1s25j2mtAWKxaVfH5sSOZF?si=lkOIWA5qTVGvFAZ3KurOlg