Nie jem palmowego - chronię orangutany

Święta to czas, kiedy królują tradycyjne potrawy, rodzinne spotkania i zapach domowych dań 🎄🍽😋 Jednak przygotowując się do świąt, warto zwrócić uwagę na skład produktów, których używamy – zwłaszcza tych gotowych i przetworzonych. Wiele z nich zawiera olej palmowy, mający negatywny wpływ na nasze zdrowie i środowisko 🌴👎 Przyłączcie się do akcji Nie jem palmowego - chronię orangutany!
Dlaczego unikać oleju palmowego? 🩺
Zawiera dużo nasyconych kwasów tłuszczowych, które spożywane w nadmiarze zwiększają ryzyko miażdżycy, chorób sercowo-naczyniowych i nowotworów. Ponadto produkcja oleju palmowego prowadzi do wycinania lasów, niszczenia mokradeł i wypalania torfowisk, co przyczynia się do emisji dwutlenku węgla i zmian klimatu 🌍 Indonezja, główny producent oleju palmowego, jest trzecim największym emitentem CO₂ na świecie 😲
Co możemy zrobić? Sięgnijmy po tradycyjne przepisy, korzystajmy z lokalnych produktów i ograniczajmy użycie przetworzonych półproduktów. Dzięki temu zadbamy o zdrowie nasze i naszych bliskich, a także wspomożemy ochronę środowiska i zagrożonych gatunków, takich jak orangutany 🦧
Święta to czas radości – niech będą także okazją do świadomych wyborów! 💚

Koordynatorem programu jest prof. UPP dr hab. Andrzej Węgiel z Wydziału Leśnego i Technologii Drewna UPP.

📅 Międzynarodowy Dzień Bioróżnorodności – 22 maja
Międzynarodowy Dzień Bioróżnorodności obchodzony jest co roku 22 maja. Został ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ, aby zwrócić uwagę świata na znaczenie różnorodności biologicznej dla zdrowia naszej planety i nas samych. Bioróżnorodność to bogactwo życia na Ziemi – obejmuje wszystkie rośliny, zwierzęta, mikroorganizmy oraz ekosystemy, które tworzą. Niestety, działalność człowieka coraz częściej zagraża tej różnorodności, a jednym z głównych zagrożeń jest wylesianie i przemysłowa uprawa roślin, w tym palm olejowych.

🌴 Olej palmowy a środowisko
Olej palmowy to najczęściej używany olej roślinny na świecie – znajduje się w tysiącach produktów: od żywności po kosmetyki. Problem w tym, że jego produkcja wiąże się z wycinką ogromnych połaci lasów tropikalnych, zwłaszcza w Indonezji i Malezji. Lasy te są domem dla wielu zagrożonych gatunków, w tym...

🦧 ...orangutanów!
Orangutany są jednymi z najbardziej inteligentnych naczelnych, ale również jednymi z najbardziej zagrożonych. Szacuje się, że w ciągu ostatnich 20 lat populacja orangutanów drastycznie spadła z powodu utraty siedlisk, głównie przez wylesianie pod plantacje palm olejowych. Zwierzęta te tracą domy, są często ranne lub zabijane przy karczowaniu lasów.

W Międzynarodowy Dzień Bioróżnorodności warto pomyśleć o naszych codziennych wyborach

Na Tarach Edukacyjnych w Poznaniu na stoisku Palmiarni Poznańskiej możecie się dowiedzieć o oleju palmowym

Nowatorskie narzędzie do monitorowania i zarządzania dziką przyrodą w plantacjach oleju palmowego oparte na nauce obywatelskiej

Ekspansja rolnictwa jest jedną z największych przyczyn utraty bioróżnorodności, jednak niektóre gatunki dzikich zwierząt potrafią przetrwać, a nawet rozwijać się w krajobrazach rolniczych. Plantacje oleju palmowego mogą pełnić funkcję siedliska, jeśli zachowane zostaną fragmenty naturalnych ekosystemów. Brakuje jednak dużych, ilościowych zbiorów danych, które mogłyby wspierać skuteczne zarządzanie przyrodą na tych obszarach.

Autorzy pilotażowo wdrożyli system monitorowania bioróżnorodności oparty na nauce obywatelskiej w siedmiu indonezyjskich plantacjach Austindo Nusantara Jaya, działających w różnych regionach biogeograficznych przez okres 5 lat. System nazwany PENDAKI (indonezyjski akronim oznaczający "Troskę o Bioróżnorodność") jest pierwszym tego typu w przemyśle oleju palmowego.

W latach 2019–2024 zebrano 148 286 obserwacji dzikiej fauny i flory, obejmujących 699 gatunków zwierząt i 186 gatunków roślin. Dane dostarczyło 3950 pracowników plantacji. Wykorzystano bayesowskie modelowanie zajętości siedlisk, pozwalające na analizę zmienności czasowej i przestrzennej występowania ikonowych gatunków, takich jak orangutany (Pongo pygmaeus).

Na podstawie uzyskanych danych stworzono Indeks Żyjącej Plantacji (Living Plantation Index, LPI) – roczny wskaźnik bioróżnorodności w danej plantacji, uwzględniający wskaźniki zajętości siedlisk dla różnych gatunków.

Projekt wykazał, że monitoring oparty na nauce obywatelskiej jest skuteczny w plantacjach oleju palmowego, a jego dodatkowym efektem było zwiększenie świadomości ekologicznej pracowników oraz poprawa pozycji działu ochrony środowiska w firmie. Dane okazały się również użyteczne do spełnienia wymogów raportowania regulacyjnego i dobrowolnych standardów zrównoważonego rozwoju.

PENDAKI to pierwsze na świecie narzędzie monitorowania bioróżnorodności na plantacjach oleju palmowego, które angażuje tysiące pracowników i wykorzystuje metody nauki obywatelskiej do zbierania danych o dzikiej przyrodzie. Badanie potwierdza, że taka metoda jest skuteczna i tania, a także przyczynia się do zwiększenia zaangażowania społeczności lokalnych w ochronę przyrody.

Autorzy:
Nunik Maharani, Nardiyono, Claudia Retina Munthe, Priya Swayanuar, Safwanah Ni’Matullah, Syafiie Sueif, Syahmi Zaini, Jatna Supriatna, Mirza Kusrini, Rona Dennis, Bas van B***n, Arco van Strien, Erik Meijaard

link do publikacji https://www.biorxiv.org/content/10.1101/2025.01.12.632638v1.full.pdf+html

Fot. Andrzej Węgiel

Dziś Dzień Pamięci o Bezpowrotnie Utraconych Lasach Tropikalnych obchodzony jako Dzień bez Oleju Palmowego. Ta katastrofa wydarzyła się na naszych oczach. I nie mowa tu o lasach zwyczajnych, ale prawdziwie pierwotnych, których nie ma i nie da się już odtworzyć. One były nie do odtworzenia. Mój najnowszy felieton w Więź Polecam też Nie jem palmowego - chronię orangutany , inicjatywę Andrzeja Węgla i Jolanty Węgiel Na obrazku, krótka historia o tym jak kurczyła się powierzchnia tych lasów na Borneo. A link do tekstu 👇

Dzień Pamięci o Bezpowrotnie Utraconych Lasach Tropikalnych - Więź Choć przez wiele wieków radziliśmy sobie bez oleju palmowego, w ostatnich dziesięcioleciach nastąpił olejowy boom. Sprawa, która wydawała się odległa

Wpływ upraw palmy olejowej i kauczukowca na wylesianie w Indonezji i Malezji (2000–2021)

W styczniu 2025 roku w czasopiśmie Agroforestry Systems opublikowano artykuł pt. "Oil palm- and rubber-driven deforestation in Indonesia and Malaysia between 2000 and 2021", który analizuje wpływ upraw palmy olejowej i kauczukowca na proces wylesiania w Indonezji i Malezji na przestrzeni ponad dwóch dekad.

Metodologia badania
Badanie opiera się na analizie danych wtórnych, czyli informacji pochodzących z wcześniejszych badań, raportów, zdjęć satelitarnych oraz baz danych dotyczących zmian w pokryciu terenu. Zamiast zbierania nowych danych terenowych, naukowcy wykorzystali istniejące źródła, które pozwoliły na długoterminową ocenę procesów wylesiania oraz identyfikację głównych czynników napędzających ten proces.

Wyniki badania
🔹 Skala wylesiania:
Analiza wykazała, że w latach 2000–2021 znaczne obszary lasów deszczowych zostały przekształcone w plantacje palmy olejowej i kauczukowca. Proces ten miał poważne konsekwencje dla bioróżnorodności oraz emisji gazów cieplarnianych, przyczyniając się do globalnych zmian klimatu.

🔹 Czynniki napędzające:
Głównymi przyczynami wylesiania były:

Rosnący światowy popyt na olej palmowy i kauczuk,
Polityki gospodarcze sprzyjające ekspansji plantacji kosztem terenów leśnych,
Brak skutecznych regulacji środowiskowych w niektórych regionach.
🔹 Różnice regionalne:
Badanie wykazało, że dynamika wylesiania różni się między Indonezją a Malezją. Czynniki takie jak lokalne strategie zarządzania zasobami leśnymi, polityka ochrony środowiska oraz stopień kontroli nad ekspansją plantacji wpływają na tempo degradacji lasów w tych krajach.

Wnioski i rekomendacje
Autorzy badania podkreślają, że konieczne jest wdrożenie zrównoważonych praktyk rolniczych oraz skuteczniejszych regulacji ochrony środowiska, aby ograniczyć dalszą utratę lasów tropikalnych. Zwracają także uwagę na potrzebę dalszych badań, które pomogą lepiej zrozumieć długoterminowy wpływ tych upraw na ekosystemy oraz społeczności lokalne.

📄 Pełny tekst artykułu dostępny jest tuta https://link.springer.com/article/10.1007/s10457-024-01119-y

Przypominajka -

Święta to czas, kiedy królują tradycyjne potrawy, rodzinne spotkania i zapach domowych dań 🎄🍽😋 Jednak przygotowując się do świąt, warto zwrócić uwagę na skład produktów, których używamy – zwłaszcza tych gotowych i przetworzonych. Wiele z nich zawiera olej palmowy, mający negatywny wpływ na nasze zdrowie i środowisko 🌴👎 Przyłączcie się do akcji Nie jem palmowego - chronię orangutany!
Dlaczego unikać oleju palmowego? 🩺
Zawiera dużo nasyconych kwasów tłuszczowych, które spożywane w nadmiarze zwiększają ryzyko miażdżycy, chorób sercowo-naczyniowych i nowotworów. Ponadto produkcja oleju palmowego prowadzi do wycinania lasów, niszczenia mokradeł i wypalania torfowisk, co przyczynia się do emisji dwutlenku węgla i zmian klimatu 🌍 Indonezja, główny producent oleju palmowego, jest trzecim największym emitentem CO₂ na świecie 😲
Co możemy zrobić? Sięgnijmy po tradycyjne przepisy, korzystajmy z lokalnych produktów i ograniczajmy użycie przetworzonych półproduktów. Dzięki temu zadbamy o zdrowie nasze i naszych bliskich, a także wspomożemy ochronę środowiska i zagrożonych gatunków, takich jak orangutany 🦧
Święta to czas radości – niech będą także okazją do świadomych wyborów! 💚
Koordynatorem programu jest prof. UPP dr hab. Andrzej Węgiel z Wydziału Leśnego i Technologii Drewna UPP.

Święta to czas, kiedy królują tradycyjne potrawy, rodzinne spotkania i zapach domowych dań 🎄🍽😋 Jednak przygotowując się do świąt, warto zwrócić uwagę na skład produktów, których używamy – zwłaszcza tych gotowych i przetworzonych. Wiele z nich zawiera olej palmowy, mający negatywny wpływ na nasze zdrowie i środowisko 🌴👎 Przyłączcie się do akcji Nie jem palmowego - chronię orangutany!

Dlaczego unikać oleju palmowego? 🩺
Zawiera dużo nasyconych kwasów tłuszczowych, które spożywane w nadmiarze zwiększają ryzyko miażdżycy, chorób sercowo-naczyniowych i nowotworów. Ponadto produkcja oleju palmowego prowadzi do wycinania lasów, niszczenia mokradeł i wypalania torfowisk, co przyczynia się do emisji dwutlenku węgla i zmian klimatu 🌍 Indonezja, główny producent oleju palmowego, jest trzecim największym emitentem CO₂ na świecie 😲

Co możemy zrobić? Sięgnijmy po tradycyjne przepisy, korzystajmy z lokalnych produktów i ograniczajmy użycie przetworzonych półproduktów. Dzięki temu zadbamy o zdrowie nasze i naszych bliskich, a także wspomożemy ochronę środowiska i zagrożonych gatunków, takich jak orangutany 🦧

Święta to czas radości – niech będą także okazją do świadomych wyborów! 💚

Koordynatorem programu jest prof. UPP dr hab. Andrzej Węgiel z Wydziału Leśnego i Technologii Drewna UPP.

"Ultraprzetworzona żywność od dawna kojarzona jest z różnymi problemami zdrowotnymi, takimi jak cukrzyca czy choroby serca, ale, jak się okazuje, może powodować coś jeszcze. Nowe badania pokazują, że spożywanie tego typu żywności wiąże się z większą częstością występowania bezsenności."

Olej palmowy bardzo często występuje ultraprzetworzonej żywności.

Ultraprzetworzona żywność może mieć związek z bezsennością   Żywność ultraprzetworzona to produkty poddane obróbce technologicznej w celu zwiększenia ich trwałości i przyspieszenia procesu przyg...

W Indonezji zaobserwowano żyjącego na wolności samca orangutana, który samodzielnie przygotował sobie z przeżutych liści i łodyg lek na ranę. Roślina wykorzystana przez małpę od pokoleń używana jest przez miejscową ludność i wiadomo, że ma właściwości przeciwzapalne i przeciwbólowe

Orangutan wyleczył ranę samodzielnie przygotowaną kuracją ziołową   Po raz pierwszy zaobserwowano żyjącego na wolności orangutana sumatrzańskiego przeżuwającego liście oraz łodygi rośliny Akar Kuning (Fibraur...

Dziś obchodzimy Światowy Dzień Ziemi🌍 Cieszymy się bardzo, że nie tylko od święta, ale także na co dzień możemy przyczyniać się do ochrony lasów tropikalnych oraz życia ich naturalnych mieszkańców, poprzez eliminację oleju palmowego dzięki produktom marki Proste Historie. Dołączcie do nas, polubcie i wspierajcie z nami wspaniałą akcję Nie jem palmowego - chronię orangutany 🦧 Razem możemy zrobić wiele dla naszej planety! 💚

Zapraszamy
Sklep Nemo
Ełk
Matki Teresy z Kalkuty 6

https://wlaczoszczedzanie.pl/olej-palmowy/?amp&fbclid=IwAR2nEe4wsJdDmLTxi3tNRqgLn-uhZaXUWOcNAPX71J2_4o3ntX98YjDM4rA

Olej palmowy Kontrowersje związane z produkcją oleju palmowego dotyczą jego negatywnego wpływu na środowisko. Wylesiania, niszczenia ekosystemów, utraty bioróżnorodności, emisji dużych ilości dwutlenku węgla i zaburzenia stosunków wodnych.