26/09/2025
🌳 Krzewy, które zmieniają krajobraz i zdrowie 🌱
Rozpoczynamy serię „Naukowe Espresso – mała porcja nauki”, czyli krótkie i przystępne opracowania artykułów naukowych z Zagadnień Doradztwa Rolniczego.
W pierwszym odcinku przedstawiamy tekst naukowców z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu pt. „Walory użytkowe krzewów liściastych – dereni, głogów i irg w zadrzewieniach i systemach rolno-leśnych”.
Dlaczego warto sadzić te krzewy?
✅ Bioróżnorodność – kwiaty wabią owady zapylające, a owoce karmią ptaki i ssaki.
✅ Ekologia – zatrzymują wodę w glebie, chronią przed erozją, stabilizują ekosystem.
✅ Krajobraz – poprawiają estetykę terenów wiejskich.
✅ Zdrowie i kuchnia – bogactwo witamin i związków prozdrowotnych.
🍒 Dereń – dawniej drewno do lasek, dziś owoce do soków, nalewek, kiszonek.
🌺 Głóg – kwitnący strażnik serca i naturalne żywopłoty obronne.
🍂 Irga – niezastąpiona w umacnianiu skarp i jako źródło pokarmu dla ptaków.
👉 Sadzenie tych krzewów wspiera trendy w rolnictwie: ochronę środowiska, zdrową żywność, adaptację do zmian klimatu. To apteka, spiżarnia i ekologiczna bariera w jednym!
💬 A Wy? Macie w swoich ogrodach lub gospodarstwach derenie, głogi lub irgi? Podzielcie się zdjęciami i pomysłami na ich wykorzystanie!
📷 Foto: Marlena Baranowska
🔗 Link do czasopisma w komentarzu.
📢 Krzewy, które zmieniają krajobraz i zdrowie
Zaczynamy naszą serię „Naukowe Espresso – mała porcja nauki”, czyli publikujemy artykuły naukowe z naszego czasopisma Zagadnienia Doradztwa Rolniczego, które w przystępny sposób przybliżają wyniki badań i inspirują do praktycznych działań.
Artykuł pt. „Walory użytkowe krzewów liściastych – dereni, głogów i irg w zadrzewieniach i systemach rolno-leśnych”, autorstwa naukowców z Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu: Marlena Baranowska, Bartłomieja Meresa, Adriana Łukowskiego, Wojciecha Kowalkowskiego, Roberta Korzeniewicza (Leśnictwo - Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu) oraz Joanny Kobus-Cisowskiej (Wydział Nauk o Żywności i Żywieniu, ukazał się w pierwszym numerze bieżącego roku czasopisma ZDR.
W ostatnich latach w rolnictwie i ekologii coraz częściej docenia się wartość dzikich, rodzimych roślin. Wprowadzanie krzewów liściastych – dereni, głogów i irg – do zadrzewień śródpolnych oraz systemów rolno-leśnych przynosi realne korzyści dla zdrowia, przyrody i klimatu.
Korzyści z zastosowania tych krzewów:
- Bioróżnorodność – kwiaty przyciągają owady zapylające, owoce są pożywieniem dla ptaków i małych ssaków.
- Ekologia – krzewy zatrzymują wodę w glebie, chronią ją przed erozją i stabilizują lokalny ekosystem.
- Krajobraz – kwiaty i owoce poprawiają estetykę terenów wiejskich.
- Zdrowie i kuchnia – owoce i liście zawierają liczne związki prozdrowotne.
Dereń – skarb w sadzie i kuchni
Dereń świdwa (Cornus sanguinea) – krzew o czerwonych pędach zimą; jego czarne owoce są chętnie zjadane przez ptaki. Drewno derenia jest wyjątkowo twarde, dawniej wykorzystywano je m.in. do wyrobu lasek.
Dereń jadalny (Cornus mas) – znany od starożytności, wykorzystywany w przetworach, sokach i winach. Kiszone owoce wpisano na listę polskich produktów tradycyjnych. Zawierają witaminę C i antyoksydanty.
Głóg – strażnik serca i krajobrazu
Głóg jednoszyjkowy i dwuszyjkowy (Crataegus monogyna, C. laevigata) – krzewy o białych kwiatach i czerwonych owocach, od wieków stosowane w ziołolecznictwie w celu wsparcia układu krążenia.
W przeszłości sadzono je jako żywopłoty i naturalne zasieki, dzięki gęstym kolcom skutecznie chroniły posesje.
Irga – odporna i wszechstronna
Gatunki takie jak irga zwyczajna, czarna i kutnerowata (Cotoneaster) są wykorzystywane do umacniania skarp, tworzenia pasów zieleni i nasadzeń ozdobnych.
Jej owoce są istotnym źródłem pożywienia dla ptaków, zwiększając bioróżnorodność.
Znaczenie dla środowiska i rolnictwa:
Sadzenie tych krzewów w Polsce wspiera globalne trendy – wykorzystanie dzikich roślin w medycynie i przemyśle spożywczym, ochronę środowiska oraz adaptację rolnictwa do zmian klimatycznych. To nie tylko rośliny ozdobne, ale też naturalna apteka, spiżarnia i ekologiczna bariera ochronna w jednym.
💬 A Wy? Czy w Waszych ogrodach lub gospodarstwach pojawiają się derenie, głogi lub irgi? Podzielcie się zdjęciami i pomysłami na ich wykorzystanie.
📷 Foto: Marlena Baranowska
🔗 Link do czasopisma znajduje się w komentarzu.