27/01/2020
Marian Turski dziś w Auschwitz - do NAS wszystkich:
"Auschwitz nie spadł nagle z nieba. Auschwitz tuptał, dreptał małymi kroczkami, zbliżał się... Aż stało się to, co stało się tutaj".
"Primo Levi użył kiedyś takiego sformułowania: To się wydarzyło, to znaczy, że się może wydarzyć, to znaczy, że się może wydarzyć wszędzie".
"Miałem zaszczyt brać udział w marszu razem z Martinem Lutherem Kingiem z Selmy do Montgomery. I wtedy ludzie, którzy dowiadywali się, że byłem w Auschwitz, pytali mnie: Jak myślisz, czy tylko w Niemczech coś takiego mogło być, czy mogłoby też być gdzieś indziej?
I ja im wtedy mówiłem: Może być u was. U was może być... Jeżeli się łamie prawa obywatelskie. Jeżeli się nie docenia praw mniejszości, jeżeli się je likwiduje. Jeżeli nagina się prawo, tak jak to czyniono w Selmie [w 1965 r. policja brutalnie spacyfikowała pokojowy marsz na rzecz równych praw dla wszystkich Amerykanów], wtedy się może zdarzyć. Co zrobić? Jedyne wyjście to wy sami. Jeżeli potraficie obronić waszą konstytucję, obronić wasze prawa, obronić wasz porządek demokratyczny, który polega na tym, żeby chronić prawa mniejszości... Wtedy potraficie to pokonać.
My w Europie w większości wywodzimy się z tradycji judeochrześcijańskiej. Zarówno ludzie wierzący, ale i niewierzący przyjmują jako swój kanon cywilizacyjny dziesięcioro przykazań. Mój najbliższy przyjaciel Roman Kent wymyślił jedenaste przykazanie, które jest doświadczeniem Shoah, doświadczeniem Holokaustu, doświadczeniem tej strasznej epoki pogardy... Brzmi ono: Nie bądź obojętny.
I to chciałbym powiedzieć mojej córce, moim wnukom, rówieśnikom mojej córki i moich wnuków, gdziekolwiek mieszkają:
Nie bądźcie obojętni, kiedy widzicie kłamstwa historyczne.
Nie bądźcie obojętni, kiedy widzicie, że przeszłość jest naciągana do potrzeb aktualnej polityki.
Nie bądźcie obojętni, kiedy jakakolwiek mniejszość jest dyskryminowana, ponieważ istotą demokracji jest to, że większość rządzi, ale demokracja i na tym polega, że prawa mniejszości muszą być chronione jednocześnie.
Nie bądźcie obojętni, kiedy jakakolwiek władza narusza przyjęte umowy społeczne, już istniejące.
Bądźcie wierni jedenastemu przykazaniu: Nie bądź obojętny.
Bo jeżeli nie..., to się nawet nie obejrzycie, jak na was, jak na waszych potomków jakiś Auschwitz nagle spadnie z nieba".
