21/11/2025
Kocher trzyma Kochera (dzięki uprzejmości ejaj, oryginalne zdjęcie w komentarzu)
Dla większości z nas Kocher to po prostu Pean z ząbkiem 😊 (narzędzie chirurgiczne). Tak jak większość narzędzi nazwę bierze od nazwiska swojego twórcy, którym był Emil Theodor Kocher.
Kocher był pierwszym chirurgiem nagrodzonym nagrodą Nobla, więc jak się domyślacie musiał wyciąć coś ważnego.
Nagrodę przyznano „za pracę nad fizjologią, patologią i chirurgią tarczycy”, ale w tym przypadku kolejność była dokładnie odwrotna i to jest największa ciekawostka tej historii. Kocher jak na chirurga przystało najpierw ciął, potem brał na klatę konsekwencje swoich zabiegów a dopiero na koniec wyciągał wnioski 😊
Emil był szwajcarem, a Szwajcaria była krajem, w którym niedobór jodu w diecie doprowadził do epidemii endemicznego wola tarczycy i kretynizmu. Teraz wiemy, że jod jest pierwiastkiem niezbędnym do produkcji hormonów tarczycy. Bez niego po prostu nie ma z czego produkować tyroksyny. A wole? Powstaje, bo praca tarczycy jest sterowana z góry przez przysadkę mózgową. Jeśli hormonów nie ma to przysadka wysyła sygnał „weź się do roboty!” w postaci TSH. Skutek jest taki, że tarczyca zwiększa swoją objętość, ale i tak nie robi swojej roboty. I to nie że troszkę zwiększa objętość! Czasami na szyjach rosły kule wielkości głowy pacjenta! (fotki też w komentarzach)
Wole było trudne do przeoczenia, ale pojawiały się też zmiany psychoruchowe u pacjentów: ospałość, apatia, trudności w koncentracji, osłabiona pamięć, spowolniona mowa i moje ulubione historyczne określenie „tępota uczuciowa”.
Były to czasy, w których chirurgia rozwijała się coraz śmielej (końcówka XIX wieku), więc pomysł usunięcia tarczycy wydawał się całkiem naturalny. Szybko okazało się jednak, że śmiertelność przy tym zabiegu była skrajnie wysoka, wg niektórych źródeł nawet 75%! Tarczyca jest bardzo ukrwiona, a w zalanym krwią polu operacyjnym łatwo uszkodzić nerwy krtaniowe. Można też z rozmachu usunąć przytarczyce nawet o tym nie wiedząc i doprowadzić do ich ostrej niedoczynności. Wisienką na torcie były oczywiście śmiertelne infekcje ran (aseptyka ciągle była stosowana raczej nieśmiało)
Tutaj pojawia się Kocher ze swoimi kleszczykami naczyniowymi. Technik chirurgicznych uczył się od najlepszych ówczesnych chirurgów Europy, a z czasem wymyślał własne patenty. Za to aseptyki od samego jej twórcy, czyli Listera. Przy pierwszych 101 zabiegach udało mu się zmniejszyć śmiertelność do 12,8%, a z następnych 600 zmarł tylko 1. Tak! Facet zoperował 700 tarczyc jeszcze przed 1900 rokiem! Początkowo Kocher podejmował się radykalnej resekcji tarczycy, z zaoszczędzeniem nerwu krtaniowego wstecznego oraz pozostawieniem przytarczyc. Robił to nadal nie wiedząc jaka właściwie jest funkcja tych narządów! Wtedy zakładano, że tarczyca reguluje przepływ krwi do mózgu (dlatego jest taka ukrwiona i dlatego przy jej przeroście pojawiają się zmiany w zachowaniu).
Dzięki małej śmiertelności pacjentów Kocher mógł się przekonać jak straszny skutek miały jego zabiegi w dłuższej perspektywie. Pod jego kliniką ustawiała się coraz dłuższa kolejka ludzi pozbawionych energii i woli życia. Czuli się jeszcze gorzej niż przed zabiegiem. Mieli obrzęknięte twarze, suchą, zimną, rogowaciejącą cerę i zmieniony głos. Na początku załamał się, że okaleczył tak ogromną ilość ludzi, ale potem zaczął szukać odpowiedzi.
W 1893 roku opisał w jednej z prac, że spożycie surowej owczej tarczycy zmniejsza lub nawet likwiduje objawy wynikające z jej usunięcia. Zmodyfikował też swoją technikę na tylko częściową tyreoidektomię. Dalszy rozwój badań nad tarczycą doprowadził do wyizolowania tyroksyny w 1914 roku przez Kendalla i jej syntezy przez Harringtona w roku 1926, oraz do wprowadzenia jodowanej soli po roku 1920.
Zabieg całkowitej tyreoidektomii został ponownie wprowadzony do użycia w latach osiemdziesiątych XX wieku (po zabiegu przyjmuje się leki) i praktycznie w niezmienionej postaci jest stosowany do dzisiaj.
18/11/2025
06/11/2025
06/11/2025
16/10/2025
18/09/2025
17/09/2025
29/05/2025
29/05/2025