11/06/2026
Tłuszcz tłuszczowi nierówny.
Tłuszcze, czyli inaczej lipidy albo związki lipidowe, są bardzo ważne dla twojego organizmu.
Przede wszystkim są źródłem energii i pomagają ją magazynować.
Są potrzebne do budowy komórek.
Wspierają pracę układu nerwowego.
Pomagają wchłaniać witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, czyli A, D, E i K.
Są też potrzebne do produkcji części hormonów, między innymi estrogenów, progesteronu, testosteronu i kortyzolu.
Warto też wiedzieć, że spośród trzech głównych makroskładników to właśnie tłuszcze są najbardziej kaloryczne.
Dla porównania: jeden gram białka albo węglowodanów dostarcza około 4 kilokalorii energii, podczas gdy jeden gram tłuszczu dostarcza ich około 9.
Czyli ponad dwa razy więcej.
Dlatego tłuszcze są potrzebne, ale ich ilość ma znaczenie.
Jak możemy je uporządkować?
W dużym uproszczeniu lipidy dzielimy na proste, złożone i pozostałe związki lipidowe.
Lipidy proste to przede wszystkim tłuszcze właściwe, czyli trójglicerydy.
Trójglicerydy składają się z glicerolu i trzech kwasów tłuszczowych.
Lipidy złożone to między innymi fosfolipidy, które pomagają budować błony komórkowe.
A do pozostałych związków lipidowych należy między innymi cholesterol.
I teraz ważna rzecz.
Kiedy mówimy o tłuszczach w codziennej diecie, bardzo istotny jest rodzaj kwasów tłuszczowych.
Bo to właśnie kwasy tłuszczowe w dużej mierze decydują o tym, z jakim rodzajem tłuszczu mamy do czynienia.
Kwasy tłuszczowe dzielimy najprościej na nasycone, nienasycone i trans.
Kwasy tłuszczowe nienasycone to te, które zwykle warto wybierać częściej.
Należą do nich między innymi kwasy omega-3, omega-6 i omega-9.
Kwasy omega-3 znajdziesz między innymi w tłustych rybach, algach, siemieniu lnianym, nasionach chia, orzechach włoskich i oleju lnianym.
Są ważne dla układu nerwowego, serca i pomagają organizmowi wyciszać nadmierne reakcje zapalne.
Kwasy omega-6 również są potrzebne organizmowi.
Znajdziesz je między innymi w oleju słonecznikowym, pestkach, nasionach i wielu olejach roślinnych.
W praktyce zwykle łatwiej dostarczyć omega-6 niż omega-3.
Dlatego szczególnie warto pilnować źródeł omega-3.
Kwasy omega-9 znajdziesz między innymi w oliwie z oliwek, oleju rzepakowym, awokado i orzechach.
Oliwa z oliwek jest dobrym przykładem tłuszczu bogatego w kwasy jednonienasycone, głównie omega-9.
Druga grupa to kwasy tłuszczowe nasycone.
Znajdziesz je przede wszystkim w produktach pochodzenia zwierzęcego: tłustym mięsie, maśle, śmietanie, serach czy smalcu.
Są też obecne w niektórych tłuszczach roślinnych, szczególnie w oleju kokosowym i palmowym.
I trzecia grupa to tłuszcze trans.
To grupa, którą warto ograniczać najmocniej.
Chodzi przede wszystkim o przemysłowe tłuszcze trans, które w składzie produktu mogą kryć się pod nazwą: częściowo utwardzony tłuszcz roślinny albo częściowo uwodorniony olej roślinny.
Jeżeli widzisz takie określenie w składzie, potraktuj je jako czerwoną lampkę.
Tłuszcze trans znajdziesz przede wszystkim w części żywności wysoko przetworzonej: gotowych ciastkach, waflach, kremach, polewach, wyrobach cukierniczych, fast foodach i tłuszczach cukierniczych.
Dlaczego warto je ograniczać?
Bo mają niekorzystny wpływ na zdrowie układu krążenia.
Dlatego wybieraj tłuszcze świadomie.
Pamiętaj, że tłuszcze są potrzebne, pełnią ważne funkcje w organizmie, ale są też bardzo kaloryczne.
Znaczenie ma ich rodzaj, źródło i ilość.
Masło, oliwa, orzechy, tłusta ryba, olej palmowy w ciastkach i tłuszcz cukierniczy w gotowych słodyczach to zupełnie różne informacje dla twojego organizmu.