Las i dwa - w rytmie natury

18/08/2026

🌿Las i dwa odkrywają: żółciak siarkowy

ALEŻ OKAZ! Żółciak siarkowy w wersji XXL!

Spójrzcie na to zdjęcie! 💛🍄 Na jednym drzewie żółciak siarkowy stworzył kilka ogromnych skupisk owocników – wyglądają trochę jak żółte, pomarańczowe półeczki albo leśna wieża! 😍

To świetny przykład na to, że grzyby wcale nie muszą wyglądać tak, jak rysujemy je w książkach. Nie każdy ma kapelusz i nóżkę!

🍄 Ciekawostka 1: Dlaczego „siarkowy”?
Nazwa pochodzi od jego intensywnej, żółtej barwy przypominającej kolor siarki. Łacińskie sulphureus również oznacza „siarkowy”.

🌳 Ciekawostka 2: Żółciak mieszka na drzewach.
Najczęściej spotykamy go na drzewach liściastych. Jest grzybem, który rozkłada drewno, a więc pomaga w naturalnym obiegu materii w lesie. Możemy więc powiedzieć, że jest jednym z leśnych „recyklerów”. ♻️🌲

👀 Ciekawostka 3: To nie jeden wielki grzyb!
To, co widzimy na zdjęciu jako wielką żółtą konstrukcję, to wiele owocników wyrastających w skupiskach. Każdy z nich produkuje zarodniki, dzięki którym grzyb może się rozmnażać.

🎨 Ciekawostka 4: Żółciak zmienia się z wiekiem
Młode owocniki są zwykle soczyście żółte lub pomarańczowe, miękkie i mięsiste. Z czasem stają się bardziej suche, twarde i włókniste. Te ze zdjęcia są już dojrzałe, a część z nich starsza – dlatego nie jest to okaz, który zabieramy do kuchni. Zostawiamy go naturze!

🍗 Ciekawostka 5: „Kurczak z lasu”?
Młode owocniki żółciaka siarkowego są jadalne po odpowiednim przygotowaniu. Ich smak i konsystencja bywają porównywane do mięsa drobiowego – stąd angielska nazwa chicken of the woods, czyli „kurczak z lasu”. 😋. Próbowałam kilka razy i naprawdę jest pyszny!

Ale uwaga! 👉 Jadalne są młode, świeże i prawidłowo rozpoznane i przygotowane owocniki. Starsze robią się twarde i włókniste, mogą powodować zatrucie pokarmowe.

Takie spotkania przypominają nam, że las jest pełen niezwykłych historii. Czasem wystarczy spojrzeć na jedno drzewo trochę uważniej, żeby znaleźć na nim całe grzybowe miasto!

12/08/2026

28/07/2026

🌿 Las i dwa odkrywają:

🌼🔴Dziurawiec – żółty kwiatek z czerwoną tajemnicą!

Czy zastanawialiście się kiedyś, dlaczego dziurawiec ma taką nazwę? Weźcie listek i spójrzcie na niego pod światło. Zobaczycie mnóstwo malutkich kropeczek, które wyglądają jak dziurki. Ale to nie są prawdziwe dziury! To maleńkie zbiorniczki z olejkami eterycznymi. Światło przechodzi przez nie, dlatego wydają się przezroczyste. Olejki pomagają roślinie bronić się przed niektórymi owadami i chorobami. Właśnie od tych „dziurek” dziurawiec dostał swoją nazwę.

A teraz czas na prawdziwą przyrodniczą zagadkę! 🤔

Jak to możliwe, że żółty kwiatek może zabarwić palce na czerwono?

To nie czary! W płatkach dziurawca ukryty jest czerwony barwnik o nazwie hiperycyna. Kiedy delikatnie rozetrzemy kwiat między palcami, hiperycyna wydostaje się na zewnątrz i zostawia czerwony lub purpurowy ślad. Żółte płatki skrywają więc czerwoną niespodziankę!

🔍 Zadanie dla małych odkrywców
1️⃣ Obejrzyjcie listek dziurawca pod światło. Czy widzicie „dziurki”?
2️⃣ Policzcie, ile udało się znaleźć na jednym listku.
3️⃣ Delikatnie rozetrzyjcie kwiatek i sprawdźcie, czy pojawi się czerwony ślad.
4️⃣ Poszukajcie w domu lub ogrodzie innych roślin, które potrafią zostawić kolor na palcach lub zabarwić wodę.

A Wy znaliście już sekret dziurawca?

14/07/2026

Kosmos to chyba jeden z tych tematów, który nigdy się dzieciom nie nudzi. 🌍✨

Planety, gwiazdy, rakiety, meteoryty, czarne dziury... Wystarczy zacząć rozmowę o Wszechświecie, a pytań pojawia się tyle, że moglibyśmy rozmawiać godzinami. To jeden z tych tematów, który rozbudza dziecięcą wyobraźnię i ciekawość świata właściwie za każdym razem.

Jeśli szukacie kosmicznych atrakcji w naszej okolicy, bardzo polecam planetarium w Liceum im. Tadeusza Kościuszki w Pruszkowie oraz Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne w Grodzisku Mazowieckim, gdzie podczas specjalnych pokazów można bezpiecznie obserwować Słońce i zobaczyć plamy na jego powierzchni. To świetne miejsca, żeby podsycać dziecięcą fascynację Wszechświatem. 🔭☀️

A skoro już o kosmosie mowa... Ostatnio słuchałam niezwykle ciekawego wywiadu z Arturem Bartłomiejem Chmielewskim (synem Papcia Chmiela) - inżynierem NASA. Z ogromną pasją opowiadał o projektach związanych z budową elektrowni jądrowej na Księżycu, eksploracją Jowisza i jego księżyców oraz planami badań księżyców Saturna. Słuchałam z otwartymi ustami, bo miałam wrażenie, że mówi o rzeczach, które jeszcze niedawno wydawały się możliwe tylko w filmach science fiction. A jednak to dzieje się naprawdę.

Bardzo polecam posłuchać jego wywiadów lub sięgnąć po jego książki. To nie tylko fascynująca opowieść o kosmosie, ale też o tym, dokąd może zaprowadzić dziecięca ciekawość świata.

A ja? Chyba nigdy z tej fascynacji nie wyrosłam. Nadal z zachwytem patrzę w nocne niebo i z wypiekami na twarzy słucham o kolejnych misjach kosmicznych. I po cichu liczę, że w sierpniu uda mi się wybrać w miejsce, z którego będzie można zobaczyć całkowite zaćmienie Słońca. To jedno z tych zjawisk, które chciałabym przeżyć choć raz w życiu. 🌘✨

12/07/2026

Czy drzewa mają swoje tajemnicze wejścia?

Podczas jednej z naszych leśnych wędrówek dzieci zwróciły uwagę na niezwykłe ślady po odłamanych gałęziach na pniach drzew. Zaczęliśmy się zastanawiać – co to właściwie jest? Dlaczego drzewa wyglądają właśnie tak?

To dziecięce zaciekawienie poprowadziło nas do kolejnych zajęć. Wysłuchaliśmy fragmentu wspaniałego podcastu przyrodniczego Anety Chmielińskiej Dzikoprzygody, w którym takie ślady zostają porównane do... portali prowadzących do świata drzew.

Ta opowieść poruszyła wyobraźnię naszych małych odkrywców. Z gliny, patyków, kory, liści i innych naturalnych skarbów stworzyli własne wejścia do drzewnego świata. Każde było inne, wyjątkowe i pełne magii.

Uwielbiamy takie momenty, kiedy uważna obserwacja przyrody zamienia się w pytania, opowieści i twórcze działanie. Bo czasem wystarczy zatrzymać się przy jednym pniu, by odkryć zupełnie nowy świat.

A Wy? Gdybyście znaleźli taki portal w lesie, dokąd by Was zaprowadził? 🌳✨

10/07/2026

Łąka to świat pełen życia! Podczas zajęć dzieci poznawały jej niezwykłych mieszkańców i dowiedziały się, czym jest bioróżnorodność – czyli dlaczego tak ważne jest, aby na łące było miejsce dla wielu różnych roślin, owadów i innych zwierząt. Każdy z nich ma swoją wyjątkową rolę i wspólnie tworzą piękną, naturalną równowagę.

Po solidnej dawce przyrodniczej wiedzy przyszedł czas na twórczą zabawę. Z krążków drewna i kreatywnych drucików powstały przepiękne owady – kolorowe biedronki, pszczółki, motyle... 🪵🎨

A ponieważ dziecięca wyobraźnia nie zna granic, na naszej łące pojawiły się również... stwory z przestrzeni kosmicznej! 👽🚀 Wygląda na to, że nawet kosmici chcieli zamieszkać w tak bioróżnorodnym i ciekawym miejscu. 😄

P. S. Przyszło mi dziś do głowy wspomnienie filmu „Mikrokosmos” – pamiętacie go? Jako dziecko byłam nim zachwycona. Ciekawa jestem, czy dzisiejszym dzieciom również spodobałaby się ta niezwykła podróż do świata owadów i innych małych mieszkańców łąki.

08/07/2026

🌿 Las i Dwa odkrywają:

-proste eksperymenty i doświadczenia, które pomagają dzieciom uważniej patrzeć na przyrodę, zachęcają do dociekań i pokazują, że najlepsza nauka zaczyna się od pytania: „A co się stanie, jeśli…?”

🌸🫧Mydlnica lekarska – roślina, która robi pianę!

Niepozorna, a potrafi zaskoczyć! Mydlnica lekarska to roślina, którą można spotkać w całej Polsce. Rośnie na łąkach, przy drogach, nad rzekami, na skrajach lasów i nieużytkach. Jej delikatne, różowe kwiaty łatwo przeoczyć, ale skrywa niezwykłą właściwość.

Swoją nazwę zawdzięcza saponinom – naturalnym związkom, które po połączeniu z wodą tworzą pianę. To właśnie dlatego dawniej wywar z korzeni mydlnicy wykorzystywano zamiast mydła do prania i mycia, zwłaszcza delikatnych tkanin, takich jak wełna czy jedwab.

🧪 Eksperyment

Do doświadczenia potrzebujesz korzeni mydlnicy.

- Dokładnie umyj korzenie.
- Pokrój je na mniejsze kawałki.
- Zalej wodą i gotuj około 10 minut.
- Odstaw wywar na 15 minut.
- Przecedź płyn.
- Energicznie potrząśnij lub spień wywar – pojawi się piana!

Teraz czas na mały eksperyment. Posyp powierzchnię wody pieprzem, a następnie dodaj odrobinę wywaru z mydlnicy. Zobacz, jak pieprz błyskawicznie „ucieka” na boki.

Dlaczego tak się dzieje? Saponiny obniżają napięcie powierzchniowe wody. To właśnie dzięki temu cząsteczki na powierzchni zachowują się inaczej, a pieprz zostaje gwałtownie odepchnięty. Na tej samej zasadzie działa zwykłe mydło – ono również zmniejsza napięcie powierzchniowe wody, dlatego taki efekt można zaobserwować także po dodaniu kropli mydła lub płynu do naczyń.

Ciekawostka – saponiny znajdują się również w kwiatach i liściach mydlnicy, jednak jest ich tam znacznie mniej niż w korzeniach, dlatego uzyskana z nich piana będzie zdecydowanie słabsza.

🌱 Do czego można wykorzystać mydlnicę?

Wywar z korzeni może służyć jako naturalny środek myjący (szampon, płyn do prania). Od wieków wykorzystywano go do prania delikatnych tkanin, czyszczenia koronek, jedwabiu czy wełny. Dziś jest także składnikiem niektórych naturalnych kosmetyków i łagodnych środków czyszczących.

To świetny sposób na to, by rozpocząć rozmowę o tym, jak dawniej wykorzystywano rośliny w codziennym życiu.

Znaliście tę niezwykłą właściwość mydlnicy? A może znacie inne rośliny, które potrafią zaskoczyć?

15/09/2025

Kocham ten dziecięcy zachwyt i ciekawość świata! 🐛💚
Wiele takich tematów wypływa podczas lekcji w terenie. A ile hipotez do zweryfikowania!

07/09/2025

🌑🌒🌓🌔Dziś całkowite zaćmienie Księżyca. Może trochę się niebo przejaśni i umożliwi obserwację. Polecam spróbować.

06/09/2025

🏫🌲🌳Jak dobrze, że szkołę można zacząć nie od liter i cyfr, a od relacji i przygody!!!

Witaj pierwsza klaso!😍👍

Mamy już zalążek szałasu, znaleźliśmy stołówkę wiewiórek 🐿️, mnóstwo kory, patyki i badylki, był test drzewa do wspinaczki, i dużo śmiechu, zabawy, i budowania relacji.