Studenckie Koło Naukowe Historii Prawa "Cezura"

Jak wam mijają te upalne wakacje? Na wypoczynku 🏖️czy w pocie czoła, zarabiając w wolnym czasie trochę gotówki?💲 Niezależnie od tego, mamy nadzieję że znajdziecie chwilę aby zapoznać się z naszą najnowszą pracą 😉

Podatki 💰😮 Fiskus 🏤😱 Słowa raczej nieprzyjemne dla ucha, ale jak unikano podatków 1500 lat temu,i jak powiązanie jest to z narodzinami Europy ❓ Przekonajmy się 🕵️‍♀️

„W życiu możemy być pewni tylko śmierci i podatków” to słynne słowa Benjamina Franklina. Nie dla każdego są jednak oczywiste, zarówno współcześnie, jak i w przeszłości. Dla przykładu, we współczesnej Polsce około 85% dochodów budżetu państwa stanowią podatki. 💵🇵🇱W różnych krajach na świecie procent ten jest różny; w państwach, gdzie obywatele cieszą się wysokim poziomem życia, zazwyczaj jest on wyższy. Wydaje się, że obowiązek ten jest czymś normalnym i oczywistym. Nie zawsze jednak tak było. Warto się pochylić nad pewnym zjawiskiem, które historycy zaobserwowali w czasach wydarzeń, które wpłynęły na tak zwany upadek Cesarstwa Rzymskiego na Zachodzie. 📜
Podatki istniały już w starożytności. Były płacone w Mezopotamii, Egipcie, Persji, państwie hetyckim oraz w Rzymie. Podatki w starożytności często miały charakter danin w naturze, a uboższa część starożytnych społeczeństw z powodu zbyt niskiego kapitału często była objęta czymś w rodzaju pańszczyzny na rzecz państwa.⛓️ Istotną kwestią był również obowiązek wojskowy. W wielu kręgach kulturowych wolni ludzie nie podlegali obowiązkowi podatkowemu w postaci pieniędzy, natury czy pańszczyzny, ale właśnie obowiązkowi wojskowemu.⚔️ Tak też było w plemionach germańskich, gdzie wolni ludzie mieli w zwyczaju nie podlegać podatkom. Szczególnie było to widoczne w okresie wielkich migracji, które przyczyniły się do upadku Cesarstwa Rzymskiego na Zachodzie. 🔥
Rzymianie, znani ze swojego pragmatyzmu, przyczynili się również do rozwoju tak istotnej dziedziny życia jak prawo. Rzymscy prawodawcy na przestrzeni epok normowali różne zjawiska społeczne, przyczyniając się do zakorzenienia w społeczeństwie powszechnego szacunku i potrzeby znajomości prawa. Rozwinęli i podzielili gałęzie prawa, normowali zarówno sprawy karne, cywilne, jak i te natury administracyjnej czy handlowej. Wszystko to wpływało na sukces tego mocarstwa.✌️ Swoją karierę z tamtego okresu zrobiły słynne paremie łacińskie. Dodatkowo nieunormowana sukcesja rzymskiego tronu w czasach pryncypatu jest przykładem tego, że brak przepisów regulujących dany obszar może prowadzić do upadku autorytetu państwa, co z kolei prowadzi do rozkładu społeczeństwa. Z drugiej strony ugruntowane rozwiązania prawne w Rzymie nie zawsze jednak miały korzystny wpływ na istnienie tego państwa.
Wielkie wędrówki ludów na przełomie epok starożytności i średniowiecza były czasami, które przyczyniły się do zmian społecznych. Okres ten w szczególny sposób wpłynął na powstanie Europy, którą znamy współcześnie. Ludy germańskie, zamieszkujące na początku I tysiąclecia Europę Środkową za liniami limesu, z czasem zaczęły podążać na południe z powodu ekspansji Hunów, zmian klimatycznych lub stosunkowo wysokiego wzrostu demograficznego. Rzymianie, którzy dopiero co wyszli z kryzysu III wieku, pod naporem plemion germańskich w IV i V wieku zmuszeni byli do współpracy. W zamian za możliwość osadnictwa w przygranicznych prowincjach (początkowo jeszcze poza granicami imperium), Augustowie w ramach umowy z germańskimi przywódcami (tytułowanych łacińskim Rex), nakładali obowiązek wojskowy na nowych mieszkańców. Status ten nazywany był "foederati". Termin ten tłumaczony jest jako sprzymierzeńcy. Dlatego formalnie, mimo rozkładu faktycznego administracji w sferze ceremonialnej i ideologicznej uniwersalizm imperium pozostawał nienaruszony.👑Często termin ten podlega komparastyce z statusem "socii" znanego z czasów Republiki Rzymskiej i tłumaczonego jako sojusznicy.
Ludność germańska, która w dużych ilościach zaczęła zamieszkiwać prowincje rzymskie na mocy tego statusu, przestrzegała swojego prawa zwyczajowego. Nie podlegała rzymskiemu prawu, a więc nie płacili podatków. 😮Stanowili jednak w V wieku trzon armii rzymskiej, szczególnie na zachodzie. Dodatkowo administracja rzymska na mocy zmuszona była do utrzymywania tej grupy ludzi. Poza osadnictwem najemników subsydiowano za pomocą opłat w naturze albo pieniądzach.🪙 Liczne źródła dowodzą, że najemni germańscy żołnierze mieli być jednak wciąż tańsi w utrzymaniu od zawodowych żołnierzy rzymskich złożonych z obywateli. Był to więc argument za przyjmowaniem germańskich najemników, który prowadził do barbaryzacji armii, co z czasem powodowało barbaryzację licznych rzymskich prowincji. Kolejnym tego skutkiem była secesja licznych terytoriów. Ułatwiał to szczególnie fakt, że była to umowa przestrzegana do momentu śmierci jednego z władców, którzy zawarli obustronną umowę. W połączeniu z nadawaniem terytoriów w ramach umowy miało to opłakane skutki. W taki sposób oddzieliły się od cesarstwa między innymi prowincje położone na południu współczesnej Francji i Półwyspu Iberyjskiego, należące wówczas do Wizygotów w połowie V wieku.
Królowie germańscy mieli świadomość różnic kulturowych występujących między Rzymianami a Germanami. Wielu z nich, jak król Ostrogotów Teodoryk, prowadziło politykę, której celem była asymilacja ludności germańskiej z rzymską. Nakazał tolerancję religijną, ⛪aby uspokoić napięcia między mieszkańcami Italii, którzy byli w większości ortodoksyjnymi chrześcijanami, a Ostrogotami, którzy wyznawali ariańskie chrześcijaństwo. Naprawił szkody wyrządzone przez wojny, ustanowił swój dwór w Rawennie oraz ogłosił się królem Italii. Choć rządził niczym Augustowie, panował na swoim terytorium uznając zwierzchnictwo Konstantynopola. Co istotne jednak, wydał on prawdopodobnie edykt, którym zrównał w prawach Rzymian i Ostrogotów. Zerwał więc z zasadą osobowości prawa, co stanowi niebywały wyjątek we wczesnośredniowiecznym prawie. Wszyscy jego poddani byli uważani za równych wobec prawa, a jego polityka podatkowa obowiązywała wszystkich jego poddanych, zarówno tych germańskich, jak i rzymskich. 🤴
Śladami Ostrogotów z czasem mieli pójść inni germańscy władcy. Utrzymywanie aparatu państwowego wzorowanego na tym z czasów sprzed 476 roku na zachodzie w ich państwach powodowało, że asymilacja była konieczna. Do stopniowej asymilacji ludności miało dojść z czasem w państwach Wizygotów, Burgundów i Franków. Dokonywali oni recepcji prawa rzymskiego do prawa obowiązującego germańskich mieszkańców. Inaczej było w germańskim państwie Wandalów znajdującym się w północnej Afryce. Wandalowie nie przejmowali się asymilacją, długo prowadzili politykę, której celem była separacja Wandalów od Rzymian.😠
W taki sposób kształtował się zalążek średniowiecznej Europy, która powstała na skutek migracji, wpływów kultury rzymskiej oraz chrześcijańskiej. Nastanie średniowiecza to okres specyficznych zasad panujących w prawodawstwie, którego szczególną zasadą była osobowość prawa. Umacniało to odrębność pewnych grup społecznych, które podlegały innym normom prawnym. 🏰
Subskrybuj stronę Studenckie Koło Naukowe Historii Prawa "Cezura" , aby dowiedzieć się więcej ciekawych faktów o historii stanowienia oraz egzekwowania prawa!

Autor posta: Szymon Mackiewicz

Bibliografia:

Herrin J., Rawenna. Stolica imperium, tygiel Europy, Rebis, Poznań 2021.
Heather P., Imperia i barbarzyńcy, Rebis, Poznań 2010.
Heather P., Upadek cesarstwa rzymskiego, Rebis, Poznań 2006.
Strony internetowe:
Encyklopedia historii świata, https://www.worldhistory.org/ (dostęp: 04.07.20)

Kryminalna historia brody 🧔🧔‍♂️🧔‍♀️

Męski zarost.

Co może mieć wspólnego ta ozdoba twarzy nawet 60% polskich mężczyzn z historią prawa? Otóż wbrew pozorom bardzo dużo... 😮⁉️

Jak Christopher Oldstone-Moore dowodzi w swojej świetnej książce “Historia brody. Niezwykłe dzieje męskiego zarostu”, do której przeczytania serdecznie Państwa zapraszamy, poświęconej temu fenomenowi kulturowemu, zwyczaj noszenia brody przez mężczyzn jest odbiciem bardzo ważnych pryncypiów moralnych przyjmowanych przez daną cywilizację. Z tego powodu regulacje prawne dotyczące jej noszenia obejmowały historycznie wiele przepisów prawa.

Starożytni Grecy 🇬🇷 uważali brodę za oznakę męskości i mądrości. Dlatego właśnie Zeus,⚡ Król Bogów był zawsze przedstawiany z bujną brodą. Bogobojny, pobożny Grek, naśladując władcę Olimpu nosił brodę, wiele z greckich polis golenie zarostu traktowało jako przestępstwo świętokradztwa i karało je śmiercią.😦☠️ Golono się tylko podczas żałoby, choć i w tym przypadku często po prostu nie przycinano brody. W Sparcie zgolenie brody było karą za tchórzostwo, zaś Rzymianie nie zwykli golić się do około 3 wieku przed naszą erą. W wiekach późniejszych, m. in. w średniowieczu broda u rycerza była znakiem męstwa i honoru, a pociągnięcie kogoś za brodę było poważnym przestępstwem, który rozstrzygano pojedynkiem. Karol Wielki, nazywany Ojcem Europy zawsze był przedstawiany w sztuce z bujną siwą brodą, mimo że historyczny Karol Wielki zadowalał się jedynie sumiastym wąsem. W tamtych czasach większość władców i ludzi szlachetnego urodzenia nosiła brody, natomiast kapłani w znacznej większości chodzili ogoleni na gładko, co symbolizowało czystość. Papież Innocenty III noszenie brody przez kapłana karał pozbawieniem całego majątku i ekskomuniką. ⛪ Istnieją zachowane relację średniowiecznych mnichów pouczających świeckich ludzi o boskim obowiązku noszenia brody, którzy gładkie oblicze rezerwowali jedynie dla tych którzy poświęcili doczesne życie w służbie Bogu. Z racji tego, że dany typ brody może być postrzegany jako pewnego rodzaju okazywanie poglądów politycznych w wielu krajach noszenie brody czy wąsów podlega kontroli. We współczesnej Rosji noszenie długiej brody naraża na prześladowania ze strony bojówek antyislamskich szowinistów, a także wpisanie przez policję na specjalną listę osób podejrzanych o antypaństwowe nastawienie. Wynika to z utożsamiania zarostu z wyznającymi islam imigrantami z krajów Azji Środkowej. W islamie, zarost jest bowiem rzeczą świętą.☪️W całym świecie muzułmańskim broda oznacza pobożność i zaangażowanie duchowe. Najważniejszymi relikwiami islamu są trzy włosy z brody Proroka, a spory między uczonymi w wierze o to jaki typ brody podoba się Allahowi często bywa niezwykle krwawy. Reżimy islamskie często kontrolują salony fryzjerskie w celu zapewnienia, że każdy dorosły mężczyzna stosuje się do prawa religijnego dotyczącego zarostu. Na kontrolowanych przez siebie terenach Państwo Islamskie prześladowało inne niż swoje postrzeganie nauk Allaha, rozpoznając “odstępców od wiary” na podstawie noszonego typu brody. 😔

W świecie zachodnim, mężczyzna pracujący na wysokim stanowisku, w korporacji czy izbie parlamentarnej w większości przypadków ma krótko obcięte fryzury i gładką twarz.👨‍💼 Jednak brak zarostu nie zawsze jest wyborem. Są sytuacje, w których ogolona twarz to obowiązek. W służbach mundurowych, broda i wąsy są sprawą powszechnie uregulowaną. 👨‍✈️Z regulaminów możemy dowiedzieć się jaki wygląd jest akceptowalny. Na przykład rozporządzenie MSWiA, z którego wynikało, że osoby posiadające brody, bokobrody, długie włosy i wąsy nie mogą brać udziału w działaniach ratowniczych prowadzonych wewnątrz budynków oraz w przypadkach, gdy padło stwierdzenie lub podejrzenie o obecności lotnych substancji toksycznych. Podczas takich akcji używano masek, które nie współgrały z brodami i długimi włosami i stwarzały zagrożenie. Jednak w rozporządzeniu MSWiA z 2008 roku dowiedzieć się można, że mężczyzna pracujący w straży pożarnej ma obowiązek utrzymać włosy i zarost w stanie, który umożliwia mu pracę w sprzęcie ochronnym dróg oddechowych. Jak głosi regulamin polski żołnierz musi mieć krótko ostrzyżone włosy i dokładnie ogoloną twarz. Co ciekawe ten sam regulamin nie zabrania, aby żołnierz mógł mieć krótko przystrzyżone wąsy.

Wąsy są bowiem w klasycznej kulturze europejskiej przymiotem każdego żołnierza.🪖🫡 Do dzisiaj amerykańscy amisze, pamiętając prześladowania ze strony wojskowych, na znak swojego pacyfizmu golą wąsy, zostawiając jednak brodę, której zakaz golenia zawierają wersety Starego Testamentu.✝️W Hiszpanii noszenie wąsów przez cywili było surowo zakazane prawem aż do lat 70. XIX wieku! Książe Albert, przybywając z Niemiec, gdzie noszenie wąsów było wśród arystokracji czymś standardowym, do Anglii, aby zdobyć serce królowej Wiktorii, budził powszechne zgorszenie swoimi kawaleryjskimi wąsami. Prasa brytyjska nie zostawiała suchej nitki na młodzieńcu, który, mimo że nigdy nie wziął udziału w walkach ani nie doświadczył koszarowego moresu miał tupet zapuścić wąsy niczym stary wiarus! 💂Obowiązek regulaminowy noszenia wąsów przez brytyjskich żołnierzy próbowano siłą egzekwować jeszcze na froncie I wojny światowej. Wąsy bowiem postrzegano jako symbol przynależności do wielkiego bractwa żołnierzy, swoisty esprit de corps armii. Car i ojciec Rosji mocarstwowej, Piotr I Wielki, pomimo wprowadzenia przez siebie zakazu noszenia tradycyjnych, prawosławnych bród, które utożsamiał z zacofaniem i niechlujstwem nigdy nie odważył się naruszyć tej ozdoby prawdziwego wojaka. Car sam ostatecznie nosił eleganckiego, dużego wąsa na znak solidarności z swoimi żołnierzami z którymi preferował spędzanie czasu.

Łamanie praw człowieka kojarzy się najczęściej z czymś bardzo poważnym, dotkliwym. Tymczasem może nim być także zakaz noszenia brody który obowiązywał w jednym z litewskich zakładów karnych. 🇱🇹W historycznej już sprawie skarżący, Rimantas Biržietis, podlegał wewnętrznemu regulaminowi więzienia, który bezwarunkowo zabraniał zapuszczania brody. Mężczyzna dwukrotnie występował o zgodę na odstępstwo od tej zasady, wskazując, że ze względu na przebyte leczenie polegające na naświetlaniu golenie zarostu podrażniało jego skórę. Jego prośby były odrzucane, więc Biržietis skierował sprawę do sądu. W pierwszej instancji uznano naruszenie jego praw, jednak naczelny sąd administracyjny Litwy doszedł do wniosku, że jego żądania nie mają zdrowotnego, religijnego lub innego poważnego uzasadnienia. W skardze do trybunału w Strasburgu 🇪🇺 Litwin zarzucił władzom złamanie art. 8 konwencji, gwarantującego prawo do prywatności, wskazując, że ograniczenie, któremu podlegał, powodowało u niego poczucie poniżenia i stresu. W wyroku z 14 czerwca br. ETPC uznał, że całkowity zakaz zapuszczania i noszenia zarostu w zakładzie karnym, nieuwarunkowany względami higienicznymi, estetycznymi bądź podobnymi, jest nieproporcjonalny do celu, któremu ma służyć. Trybunał podkreślił również, że zakaz, któremu podlegał Biržietis, miał nie dotyczyć np. wąsów, co wskazywać może na arbitralność takiego ograniczenia praw i wolności skarżącego. Uwzględniając powyższą argumentację, trybunał orzekł, iż rząd Litwy nie dowiódł zasadności ustanowienia spornego zakazu, a ponieważ rozwiązanie to miało wpływ na prawo Biržietisa do wyrażania osobowości i tożsamości, które są elementami prawa do prywatności, doszło do naruszenia art. 8 konwencji.

Do wyroku dołączone zostało zdanie odrębne sędziego Krzysztofa Wojtyczka. 🇵🇱Polski sędzia podniósł m.in., że w przeszłości wobec o wiele bardziej restrykcyjnych i dolegliwych zakazów, takich jak zakaz noszenia burek w miejscach publicznych, trybunał nie orzekał złamania konwencji. Jego zdaniem tego rodzaju zakaz można postrzegać jako problematyczny, jeśli w grę wchodziłyby względy religijne czy zdrowotne.

Obserwuj stronę Studenckiego Koła Naukowego Historii Prawa „CEZURA”, aby dowiedzieć się więcej na temat ewolucji i trendów w historii stanowienia oraz egzekwowania prawa! ☺️

Autor postu: Igor Rapicki

Żródła:

Ch. Oldstone-Moore, Historia brody. Niezwykłe dzieje męskiego zarostu. Kraków 2017.

https://cyrulicy.pl/prawo-do-zarostu-czyli-kto-nie-moze-nosic-brody/ [dostęp:04.07.2024]

https://prawo.gazetaprawna.pl/artykuly/953533,zakaz-noszenia-brody-naruszeniem-prawa-do-prywatnosci.html [dostęp:04.07.2024]

https://euroislam.pl/muzulmanska-broda-wrozy-klopoty/ [dostęp:04.07.2024]

https://www.angrybeards.pl/blog/rzut-oka-na-historie-brody-i-brodaczy/ [dostęp:04.07.2024]

https://kielban.pl/2012/05/zarosnieta-historia-polski/ [dostęp:04.07.2024]

Wszak nie sama historia student żyje 😉
Serdecznie zachęcamy do wzięcia udziału w wydarzeniu organizowanym przez zaprzyjaźnione Studenckie Koło Naukowe Kryminologii "Vestigium" UWM!

Szanowni Państwo!
W imieniu Studenckiego Koła Naukowego Kryminologii „Vestigium”, działającego przy Katedrze Kryminologii i Kryminalistyki UWM w Olsztynie mamy przyjemność zaprosić wszystkich zainteresowanych do wzięcia udziału w pierwszej edycji Studenckiej Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej pt. „Nowe perspektywy w kryminologii i naukach penalnych”, która odbędzie się 17 sierpnia 2024 roku online na platformie Google Meet.
Celem konferencji jest prezentacja najnowszych wyników badań z zakresu kryminologii i nauk penalnych oraz przedyskutowanie wraz z przybliżeniem problematyki dalszych perspektyw i znaczenia ww. dyscyplin w kontekście XXI wieku. Chcemy zachęcić młodych badaczy (doktorantów i studentów) do prezentacji obszarów dociekań badawczych i interdyscyplinarnej dyskusji w zakresie badań nad przestępczością. Obszarem zainteresowania organizowanej sesji staną się więc nowe teorie kryminologiczne i penalne, dążące do odpowiedzenia na pytanie dlaczego człowiek popełnia przestępstwa oraz jaka powinna być prawidłowa reakcja społeczeństwa na czyny przestępne.

Najważniejsze informacje:

Zagadnienia jakie zostaną poddane analizie to: nowe teorie kryminologiczne i penalne, prewencja kryminalna, psychologia sądowa, zmiany w strukturze przestępczości, nowe trendy w przestępczości i jej zwalczaniu.

Termin przyjmowania abstraktów: Propozycje wystąpień (formularz zgłoszeniowy z abstraktem) należy składać do dnia 9 sierpnia 2024 r. na adres mailowy: [email protected] lub poprzez formularz zgłoszeniowy: https://forms.office.com/Pages/ResponsePage.aspx?id=eteLJbt720SFXQgzq4E8G9oCn0jcsINDvIowSo-MivFUNzk5NjFNRTZKNUFRTjVZWldUV1Q1Rjc0VS4u

Brak opłaty konferencyjnej, opłata tylko w przypadku chęci wysłania pocztą certyfikatu papierowego (według aktualnych cen poczty polskiej).

Propozycje tematów wystąpień i zagadnień:
• Współczesne teorie kryminologiczne a przestępczość w XXI wieku
• Przyczyny przestępczości w dobie globalizacji i cyfryzacji
• Cyberprzestępczość: nowe zagrożenia i metody ścigania
• Prewencja przestępczości: nowe metody i strategie
• Oszustwa internetowe – fenomenologia, etiologia i prewencja.
• Reakcja społeczna na przestępstwa w teorii i praktyce
• Nowe podejścia do resocjalizacji skazanych
• Skuteczność programów resocjalizacyjnych w perspektywie prawno-porównawczej
• Przestępczość nieletnich: przyczyny, skutki i prewencja
• Analiza najnowszych trendów w przestępczości gospodarczej
• Mechanizmy wykrywania i przeciwdziałania przestępczości korporacyjnej
• Modus operandi białych kołnierzyków w I dekadzie XXI w.
• Przestępstwa podatkowe i przeciwko obrotowi gospodarczemu.
• Przestępstwa przeciwko konsumentom i czyny nieuczciwej konkurencji

Komitet naukowy:
• dr hab. Monika Kotowska, prof. UWM
• dr Maciej Duda
• mgr Natalia Dąbkowska

Komitet organizacyjny
• lic. Michał Arsoba
• lic. Karina Zimna

Instytut Wymiaru Sprawiedliwości🤓

15 maja 2024 r. część członków naszego Koła miała przyjemność odwiedzić Instytut Wymiaru Sprawiedliwości, którego celem są działania na rzecz harmonizacji prawa polskiego z międzynarodowymi standardami prawnymi, w tym zwłaszcza z wymogami normatywnymi Unii Europejskiej.😎

Wyjazd ten odbył się we współpracy z Studenckie Koło Naukowe Kryminologii "Vestigium" UWM za co serdecznie dziękujemy!

A poniżej kilka zdjęć z wyjazdu ⤵️

Kolejna konferencja 👀

Z przyjemnością pragniemy ogłosić, że członek naszego Koła - Andrzej Dominik Bogórski 10 maja 2024 r. uczestniczył w I Studencko-Doktoranckim Kongresie Dydaktyki Historii, gdzie wygłosił referat pt. „Obraz praw człowieka we współczesnych podręcznikach historii oraz historii i teraźniejszości”. Serdecznie gratulujemy i życzymy dalszych sukcesów! 🤩

„CEZURA” w Białymstoku!🤩

W dniach 24-25 maja 2024 r. na Wydziale Prawa Uniwersytetu w Białymstoku odbyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „Kodyfikacje XX wieku. 60-lecie Kodeksu cywilnego”. 🤓

👉Wydarzenie to obfitowało w wiele ciekawych wystąpień, a wśród nich znalazły się także prelekcje członków naszego Koła. Reprezentowały nas następujące osoby:
• Kacper Kostrzewa
• Igor Rapicki
• Mateusz Dąbrowski
• Szymon Mackiewicz
• Jakub Kowalski

Po wystąpieniach mieliśmy także możliwość odbyć krótką rozmowę z dr hab. Piotrem Fiedorczykiem, prof. UwB specjalistą od historii prawa i prawa rodzinnego 😎

Gratulujemy organizacji tak świetnego wydarzenia dla Studenckie Koło Historii Prawa !👏

Byliśmy, wróciliśmy i trochę... rozliczyliśmy historię 👀

W dniach 1-2 marca 2024 r. członkowie naszego Koła mieli zaszczyt wziąć udział w V Ogólnopolskim Zjeździe Kół Historyczno -prawnych, którego tematem przewodnim tym razem było "Rozliczenia z przeszłością. Perspektywa historyczno -prawna" ⏳

Mieliśmy zaszczyt wygłosić następujące referaty:

🟥 Michał Arsoba - "Rozliczenie burżuazyjnej idei prawa, czyli przemiany prawne na ziemiach rosyjskich w latach 1917-1922"

🇷🇺 Szymon Mackiewicz - "Krytyczna ocena polityki rozliczeń w Rosji po komunizmie: okres prezydentury Jelcyna"

🇩🇪 Mateusz Dąbrowski - 'Mauerschutzenprozesse - czyli rozliczenie reżimu NRD"

🇰🇭 Igor Rapicki - "Udział społeczeństwa Kambodży w zbrodniach upadłego reżimu jako przyczyna nierozliczenia czerwonych Khmerów"

⚔️ Karina Zimna - "Wpływ rozliczeń politycznych po powstaniu listopadowym na prawo karne w Królestwie Polskim"

Organizatorem całego wydarzenia było Koło Naukowe Historii Prawa "Iustitas Vestras Iudicabo". Gratulujemy organizacji tak świetnego wydarzenia i mamy nadzieję, że będziemy mieli szansę aby w przyszłości poraz kolejny wziąć udział w takiej konferencji! 👏

Pierwszy znany traktat pokojowy w dziejach świata 🕊️

Jak wiadomo bliski wschód uchodzi za kolebkę cywilizacji. Określenie to nie jest bez przyczyny nadane temu obszarowi świata, które przykuwa uwagę wielu badaczy. Wiele dokumentów zapisanych przez naszych przodków pozwala na poznanie świata epoki brązu. Choć historia prawa może nam się kojarzyć ze starożytnością oraz dziedzictwem Grecji i Rzymu, to wojna Egipcjan z Hetytami w XIII wieku przed naszą erą nie przeszła bez echa w historii świata. Dobrze udokumentowane zmagania pozwalają nam na poznanie pierwszego w dziejach traktatu pokojowego kończącego tę wojnę. Warto więc się przyjrzeć jego powstaniu. 👀

Słynny władca Egiptu, Ramzes II prowadził politykę umacniania strefy wpływów Egiptu na terenie współczesnej Syrii i Palestyny. Nie inaczej było z władcą indoeuropejskich Hetytów. Muawatallis II rządzący z Hattusy, potem Tarhuntassy, rozciągał swoją władzę w Azji mniejszej i za górami Ta**us w północnej Syrii. Najazdy Hetytów doskwierały Egiptowi przez prawie jego cały okres Nowego Państwa (XVI-XI wiek przed naszą erą). Władca Egiptu, chcący odbudować państwo po nieudanej reformie faraona Echnatona, który prowadził politykę izolacjonizmu, wyruszył na kilka wypraw wymierzonym w Hetytów, którzy z impetem rozbudowywali swoje pierwsze indoeuropejskie imperium w dziejach.⚔️

Kulminacją starć była walna bitwa pod Kadesz mająca miejsce w zachodniej Syrii nad rzeką Orontes około 1275 roku przed naszą erą. Wiele wspomnień historiografów pozwala nam na odtworzenie tego starcia. Była to bitwa, w której brała udział jak na tamte lata duża ilość piechoty i rydwanów, oraz pierwsza taka, której znamy przebieg. Imponujące starcie prawdopodobnie jednak nie przyniosło żadnego rozstrzygnięcia dla żadnej ze stron. Rożne źródła pozwalają jedynie przyjąć, że Egipcjanie nie rozgromili armii Hetytów i nie umocnili swojego panowania w Syrii, zaś Hetyci nie mieli powodów by uznać się za zwycięzców. 🗡️🤛

Po kilku latach od bitwy, która osłabiła obie strony, wzrost znaczenia innego mocarstwa - Asyrii zmusił obie zwaśnione strony do poszukiwania innego rozwiązania konfliktu. Ramzes II razem z następcą Muawatallisa II, Hattusilisą III zgodził się na umowę, która w naszym współczesnym rozumieniu była pierwszym traktatem pokojowym. ✍️

Przedmiotem tego doniosłego aktu, który wszedł w życie około połowy XIII wieku przed naszą erą były regulacje wzajemnych relacji obu mocarstw. Wśród postanowień tego traktatu znalazły się zapisy dotyczące: wolnego handlu pomiędzy Egiptem i imperium Hetytów, ochrony rodzimego „przemysłu”, warunków wymiany więźniów politycznych i jeńców wojennych (jeden z punktów traktatu mówi o ich dobrym traktowaniu), ekstradycji przestępców oraz wzajemnych gwarancjach sukcesji władzy. W końcowej części traktatu znajdują się roty przysięgi oraz wezwania do bogów Egiptu, żeby ukarali Hetytów w razie, gdyby ci nie dotrzymali traktatu oraz analogiczne wezwanie do bogów Hetytów, aby ukarali Egipt, gdyby ten złamał jego postanowienia. Obok władców sygnatariuszami traktatu byli następcy tronu obu państw. Kopia wersji akadyjskiej tego traktatu (na glinianej tablicy – oryginał był spisany na srebrnej) jest przechowywana w westybulu budynku Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych w Nowym Jorku.📜

Obserwuj stronę Studenckiego Koła Naukowego Historii Prawa „CEZURA”, aby dowiedzieć się więcej na temat ewolucji i trendów w historii stanowienia oraz egzekwowania prawa!

📸Zdjęcie przedsawia replikę tego traktatu znajdującą się w siedzibie ONZ w Nowym jorku.

Autor postu: Szymon Mackiewicz

Źródła:
1. Philipp Vandenberg, Nefertiti, Warszawa 2002
2. https://wielkahistoria.pl/bitwa-pod-kadesz-jedna-z-najbardziej-przelomowych-batalii-epoki-starozytnej/ (dostęp: 17.02.2024)
3. https://www.rp.pl/historia/art16362051-pokoj-z-hetytami (17.02.2024)

Ostatnia egzekucja francuską gilotyną🇫🇷

Rok 1977-w Ameryce premierę ma pierwsza część kultowej pierwotnej trylogii Gwiezdnych Wojen George Lucas’a, zostaje także wydana decyzja prezydenta Jima Cartera o amnestii dla licznych obywateli uchylających się od obowiązkowej służby wojskowej w czasach wojny wietnamskiej. W najpotężniejszym państwie na świecie to także niestety niechlubny czas powrotu do wykonywania kary śmierci po wcześniejszym nieformalnym zniesieniu tej najwyższej z kar w roku 1967 roku. W Hiszpanii odbywają się pierwsze, demokratyczne wybory parlamentarne po ustanowieniu w tym kraju dyktatury generała Franco. W Chinach kontynentalnych po dekadach chaosu terroru Mao Zedonga do władzy w końcu dochodzą reformatorzy Deng Xiaopinga, a we Francji szykują po raz ostatni gilotynę…👀

W marsylskim więzieniu V Republiki Francuskiej, 10 września 1977 roku dokonano ostatniej w tym kraju egzekucji przy pomocy gilotyny, kończąc trwającą niemal 200 lat tradycję wykorzystywania tego urządzenia do pozbawiania życia najcięższych skazańców. Ukaranym śmiercią był tunezyjski imigrant, Hamid Djandoubi skazany za porwanie i brutalne zamordowanie młodej Francuzki, Elisabeth Bousquet. Mimo jego błagania o litość prezydent Republiki Valeri Giscard d’Eistaing (znany powszechnie z lobbowania integracji Grecji ze strukturami europejskimi) odrzucił wniosek o amnestię i wyrok wykonano. W cztery lata później nowy prezydent Francois Mitterand (zwany "wujaszkiem) doprowadził do przegłosowania przeważającą większości głosów francuskiego parlamentu zniesienia kary śmierci jako ostatniego z państw Europy Zachodniej. 👮

O przyczynach tak długiego utrzymywania się w praktyce francuskiego wymiaru sprawiedliwości tak anachronicznej metody egzekucji jak zgilotynowanie utrzymuje się kilka opinii. Przeważają głosy wskazujące na bardzo wysoki wbrew pozorom poziom konserwatyzmu narodu francuskiego (ustrój V Republiki do dzisiaj bywa określany mianem republikańskiego monarchizmu) a także silną pozycją elit politycznych zahartowanych walkami II wojny światowej i wojen kolonialnych schyłkowej fazy istnienia francuskiego imperium kolonialnego, niechętnych humanitarnym innowacjom promowanych w reszcie świata zachodniego w drugiej połowie XX.wieku. 🕵

Kara śmierci była w wiekach wcześniejszych normalnym elementem wymiaru sprawiedliwości tak różnych odsłon państwa francuskiego i wszystkich innych państw Europy. Przed epoką rewolucyjną podział klasowy na szlachtę i pospólstwo odnajdywał odzwierciedlenie nawet w takich sferach jak egzekucje. Zbrodniarzy z klasy uprzywilejowanej dla zachowania honoru przynależnego ich urodzeniu ścinano, resztę czekał jeszcze brutalniejszy koniec- średniowieczne kodeksy karne wymieniają, w zależności od rodzaju przewinienia takie metody zakończenia żywota skazańca, jak palenie żywcem, oskórowanie czy łamanie kołem. Najpopularniejszą z metod egzekucji pozostawała jednak szubienica. 🧐

Aby ukrócić niepotrzebne cierpienie skazanych doktorowie Joseph Guillotin oraz Charles Sanson zaprojektowali gilotynę- pierwsze nowożytne narzędzia dokonywania cywilnych egzekucji (w późniejszej praktyce prawa francuskiego przyjęto używać gilotyny jedynie w sprawach z zakresu egzekucji cywilnych, oskarżonych o zdradę czy dezercję tradycyjnie rozstrzeliwano). Mimo więc jej kojarzenia z terrorem i masowymi egzekucjami terroru jakobinów, gilotyna stanowiła istotną innowację ku ścieżce ku bardziej ludzkiemu wykonywaniu wyroków śmierci. 🤯

Obserwuj stronę Studenckiego Koła Naukowego Historii Prawa „CEZURA”, aby dowiedzieć się więcej na temat ewolucji i trendów w historii stanowienia oraz egzekwowania prawa!

Autor postu: Igor Rapicki

Źródła:
1. J.Baszkiewicz, Historia Francji, Warszawa1978
2. https://www.newsweek.pl/historia/gilotyna-historia-narzedzia-do-scinania-glow-we-francji/9dl4hd6 (dostęp: 05.01.2024)
3. https://www.krotkiehistorie.pl/2021/07/ostatnia-egzekucja-na-gilotynie.html (dostęp: 05.01.2024)

Z okazji zbliżających się Świąt Bożego Narodzenia Studenckie Koło Naukowe Historii Prawa "CEZURA" życzy Wszystkim pogodnych, radosnych, pełnych miłości Świąt, spędzonych w gronie najbliższych oraz wszelkiej pomyślności w Nowym Roku. 🎅🎄