Zakład Biologii Antarktyki IBB PAN

22/09/2026

📢 Oferta pracy w European Polar Board!

European Polar Board (EPB) poszukuje osoby, która dołączy do Sekretariatu EPB w Umeå i będzie wspierać działania European Polar Coordination Office (EPCO) oraz realizację trzech projektów finansowanych przez Unię Europejską: POLARIN, SYNCHRONY i Beyond Arctic PASSION.

Stanowisko obejmuje m.in. wsparcie koordynacji projektów, współpracę ze środowiskiem naukowym oraz działania komunikacyjne i popularyzatorskie związane z europejskimi badaniami polarnymi.

📍 Umeå, Szwecja
💼 Pełny etat | umowa na 2 lata z możliwością przedłużenia o kolejny rok
📅 Termin składania aplikacji: 23 października 2026 r.

To interesująca propozycja dla osób, które chciałyby wspierać europejskie badania polarne oraz rozwijać współpracę między społecznościami naukowymi działającymi w Arktyce i Antarktyce.

👉 Szczegóły ogłoszenia i informacje dotyczące aplikowania znajdują się w udostępnionym poście.

—

📢 Job opportunity at the European Polar Board!

The European Polar Board (EPB) is looking for a new team member to join the EPB Secretariat in Umeå and support the European Polar Coordination Office (EPCO), as well as EPB’s activities in three EU-funded projects: POLARIN, SYNCHRONY and Beyond Arctic PASSION.

The position will involve project coordination, community engagement, communication and outreach supporting European polar research.

📍 Umeå, Sweden
💼 Full-time | two-year contract with a possible one-year extension
📅 Application deadline: 23 October 2026

This is an excellent opportunity for anyone interested in supporting European polar research and strengthening collaboration across the Arctic and Antarctic research communities.

👉 Full details and application information are available in the shared post.

European Polar Board
Polskie Konsorcjum Polarne / Polish Polar Consortium

📢 EPB is hiring!
The European Polar Board (EPB) is looking for an Officer to support the European Polar Coordination Office (EPCO) and EPB’s activities in three EU-funded polar research projects: POLARIN, SYNCHRONY, and Beyond Arctic PASSION.

Based within the EPB Secretariat in Umeå, Sweden, the position will contribute to coordination, community engagement and outreach across European polar research.

📍 Umeå, Sweden
💼 Full-time | 2-year contract + possible 1-year extension
📅 Application deadline: 23 October 2026

Interested in supporting European polar research and strengthening connections across the Arctic and Antarctic research communities?

👉 Read the full vacancy and application details: https://www.europeanpolarboard.org/news/join-the-epb-secretariat-officer-for-epco-and-eu-funded-polar-research-projects/

22/09/2026

Zapraszamy do Instytut Biochemii i Biofizyki PAN na Festiwal Nauki!

30. Festiwal Nauki w Warszawie trwa! Z okazji jubileuszowej edycji zapraszamy Was do wspólnego odkrywania fascynującego świata nauki – oczywiście również razem z IBB PAN!

W tym roku przygotowaliśmy dla Was aż 8 lekcji oraz 2 spotkania festiwalowe. Jesteśmy również współautorami zabawy terenowej https://festiwalnauki.edu.pl/zabawa-terenowa oraz wystawy z okazji 30-lecia Festiwalu Nauki w Warszawie w wersji internetowej https://festiwalnauki.edu.pl/wystawa-z-okazji-30-lecia-festiwalu-nauki oraz na ogrodzeniu Ogrodu Botanicznego UW.

Sprawdźcie i dołączcie do nas! 👇

✅ LEKCJE FESTIWALOWE

🐧 Jak chroni się przyrodę w Antarktyce – pokaz, wykład, zwiedzanie pracowni, 2×120 min. (szkoła podstawowa)
📅 środa, 23 Września, 2026 - 09:00 do 11:00
📅 środa, 23 Września, 2026 - 12:00 do 14:00
🔗 https://festiwalnauki.edu.pl/lekcje/jak-chroni-sie-przyrode-w-antarktyce
dr Katarzyna Fudala
mgr Paweł Karaś

🐧 Pingwiny pod lupą – pokaz, wykład, 90 min. (szkoła podstawowa)
📅 piątek, 25 Września, 2026 - 10:00 do 11:30
🔗 https://festiwalnauki.edu.pl/lekcje/pingwiny-pod-lupa
dr inż. Małgorzata Korczak-Abshire

🐧 Jak naukowcy liczą zwierzęta w Antarktyce z powietrza – pokaz, wykład, zwiedzanie pracowni, 2×120 min. (szkoła podstawowa)
📅 czwartek, 24 Września, 2026 - 09:00 do 11:00
📅 czwartek, 24 Września, 2026 - 12:00 do 14:00
🔗 https://festiwalnauki.edu.pl/lekcje/jak-naukowcy-licza-zwierzeta-w-antarktyce-z-powietrza
prof. Robert Bialik
dr Katarzyna Fudala
mgr Paweł Karaś

🔎 Tajemnice Antarktyki – pokaz, wykład, 2×30 min. (szkoła podstawowa)
📅 czwartek, 24 Września, 2026 - 10:00 do 10:30
📅 piątek, 25 Września, 2026 - 10:00 do 10:30
🔗 https://festiwalnauki.edu.pl/lekcje/tajemnice-antarktyki
dr Joanna Plenzler

🍃 Zieleń to ściema! Odkrywamy prawdziwe kolory liści – warsztat, 180 min. (szkoła podstawowa)
📅 środa, 23 Września, 2026 - 10:00 do 13:00
🔗 https://festiwalnauki.edu.pl/lekcje/zielen-sciema-odkrywamy-prawdziwe-kolory-lisci
mgr Mariusz Radkiewicz
dr Jakub Karczmarski

💊 Dlaczego i w jaki sposób bakterie stają się oporne na antybiotyki? – warsztat, 90 min. (szkoła średnia)
📅 środa, 23 Września, 2026 - 10:00 do 11:30
🔗 https://festiwalnauki.edu.pl/lekcje/dlaczego-i-w-jaki-sposob-bakterie-staja-sie-oporne-na-antybiotyki-4
dr hab. Izabela Kern-Zdanowicz

🥛 Probiotyki, czyli tak naprawdę co? – pokaz, wykład, 90 min. (szkoła średnia)
📅 środa, 23 Września, 2026 - 12:00 do 13:30
🔗 https://festiwalnauki.edu.pl/lekcje/probiotyki-czyli-tak-naprawde-co-4
dr hab. Magdalena Kowalczyk

🔬 Trójwymiarowy świat białek – pokaz, warsztat, 3×90 min. (szkoła średnia) Organizator: Uniwersytet Warszawski
Współorganizator: Instytut Biochemii i Biofizyki PAN
📅 wtorek, 22 Września, 2026 - 09:00 do 10:30
📅 wtorek, 22 Września, 2026 - 10:45 do 12:15
📅 wtorek, 22 Września, 2026 - 12:30 do 14:00
🔗 https://festiwalnauki.edu.pl/lekcje/trojwymiarowy-swiat-bialek-0
dr Norbert Odolczyk
dr hab. Kamil Steczkiewicz
doktorant Damian Sztuczka

✅ SPOTKANIA WEEKENDOWE

🧪 Jak klonować gen? - od teorii do praktyki – warsztat, wykład, zwiedzanie laboratorium, 2×120 min.
📅 sobota, 26 Września, 2026 - 09:30 do 11:30
📅 sobota, 26 Września, 2026 - 12:00 do 14:00
🔗 https://festiwalnauki.edu.pl/spotkania/jak-klonowac-gen-od-teorii-do-praktyki
dr hab. Małgorzata Cieśla
dr Iwona Karkusiewicz

🧬 Mitochondria - komórkowe elektrownie z własnym genomem – warsztat, wykład, 330 min.
📅 sobota, 26 Września, 2026 - 10:00 do 15:30
🔗 https://festiwalnauki.edu.pl/spotkania/mitochondria-komorkowe-elektrownie-z-wlasnym-genomem-2
dr hab. Roman Szczęsny
dr hab. Elżbieta Speina
dr Łukasz Borowski
dr Angshumi Dutta
dr Anna Paszek
dr Przemysław Surowiecki
mgr Marta Dilling
mgr Giulia Santonoceto
Pani Samantha Pinkas
Pani Emilia Wójcik

Bądźcie z nami!

22/09/2026

📣 Polecamy wydarzenie ❄️🐧

W najbliższy czwartek wraz z Centrum Studiów Polarnych – Centre for Polar Studies serdecznie zapraszamy do udziału w seminarium naukowym! 🔬🌍

👉 „Europejska Rada Polarna – Platforma dla rozwoju nowoczesnych nauk polarnych”

Będzie to doskonała okazja do dyskusji o kierunkach rozwoju badań polarnych, międzynarodowej współpracy oraz roli, jaką odgrywa European Polar Board w kształtowaniu współczesnej nauki. 🧭✨

Szczegóły wydarzenia:
🗓 Kiedy: Czwartek, 24 września 2026 r., godz. 10:30

📍 Gdzie: Instytut Nauk o Ziemi, Wydział Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego, ul. Będzińska 60, Sosnowiec

Gorąco zachęcamy do udziału wszystkich pasjonatów i badaczy obszarów polarnych! 🤝🧊

Uniwersytet Śląski w Katowicach
Centrum Studiów Polarnych - Centre for Polar Studies
European Polar Board

21/09/2026

✨ Już dziś! ❄️📚

Zapraszamy na wyjątkowe spotkanie w ramach 30. Festiwalu Nauki w Warszawie! 🏛️🔍

👉 „Nie tylko Antarktyka. Nieznane życie pierwszego polarnika. O powstawaniu biografii Arctowskiego”

Kim był Henryk Arctowski (1871-1958) poza lodowymi krajobrazami Antarktyki? 🧊 Wybitny polarnik, geofizyk, a także dyplomata naukowy – o kulisach powstawania jego pierwszej pełnej biografii opowiedzą same autorki, laureatki prestiżowej nagrody Złota Róża 2025! 🌹🏆

Szczegóły spotkania:
🗓 Kiedy: Dziś, poniedziałek, 21 września 2026 r., godz. 18:00

📍 Gdzie: Stara Biblioteka UW, s. 106 (ul. Krakowskie Przedmieście 26/28, Warszawa)

🎙 Prowadzące: Katarzyna Dąbkowska & Dagmara Bożek

To obowiązkowy punkt programu dla każdego miłośnika historii badań polarnych i fascynujących biografii naukowych.

Wstęp wolny.



Daga Bożek
Katarzyna Dąbkowska
Henryk Arctowski. W świecie myśli
Arctowski Polish Antarctic Station
Festiwal Nauki

21/09/2026

💧 Woda pod obserwacją 💧🔬

18 września obchodziliśmy Światowy Dzień Monitoringu Wody. Z tej okazji zaglądamy na Polską Stację Antarktyczną im. Henryka Arctowskiego, gdzie wśród realizowanych badań znalazły się również obserwacje hydrologiczne i morskie. Zakres tych prac zmieniał się w kolejnych sezonach i zależał od prowadzonych projektów badawczych.

Wraz z cofaniem się lodowców powstają nowe potoki i zmieniają się drogi odpływu wód roztopowych. Prowadzone w ich korytach badania obejmowały m.in. pomiary natężenia przepływu i poziomu wody oraz ocenę ilości i uziarnienia transportowanego materiału. Rumowisko niesione przez wody ablacyjne przechwytywanie za pomocą specjalnych „łapaczy”. Takie badania pozwalają wnioskować o tym jak kształtuje i zmienia się krajobraz świeżo odsłonięty przez lodowiec.

W badaniach wykorzystywano min, rejestratory typu diver – precyzyjne urządzenia umożliwiające automatyczne rejestrowanie poziomu wody oraz jej temperatury i przewodności elektrolitycznej, która pośrednio informuje o mineralizacji wody. Ważnym tłem dla interpretacji wyników są także obserwacje meteorologiczne prowadzone na Stacji.

We współpracy z Politechniką Gdańską i Uniwersytetem Gdańskim prowadzono również regularne pomiary składu chemicznego wody w strumieniach i jeziorach między innymi pod kątem obecności zanieczyszczeń wprowadzonych przez człowieka.

Badania środowiska morskiego obejmowały natomiast pomiar właściwości fizykochemicznych wody morskiej (temperatura, zasolenie, odczyn, mętność) od powierzchni do głębokości do 100 m), pobieranie próbek wody z różnych głębokości oraz prób osadów z dna. Pozwala to lepiej zrozumieć, w jaki sposób wody spływające z lądu transportują materiał do Zatoki Admiralicji i wpływają na jej strefę przybrzeżną.

🦠Dlaczego jest to ważne również dla biologów? 🐧🌱

W Antarktyce woda łączy lodowce, ekosystemy lądowe i ocean. Potoki powstające po ustąpieniu lodu tworzą nowe siedliska, które mogą być stopniowo zasiedlane przez mikroorganizmy, glony i bezkręgowce. Z kolei ilość słodkiej wody i osadów docierających do zatoki może wpływać m.in. na zasolenie, przejrzystość wody, dostępność światła oraz warunki życia organizmów związanych z dnem morskim.

Obserwacje hydrologiczne i morskie dostarczają więc ważnego kontekstu dla badań biologicznych. Pomagają zrozumieć nie tylko fizyczne przemiany polarnego środowiska, ale również ich konsekwencje dla funkcjonowania całych ekosystemów. 🌊🧊

💧Water Under Observation💧🔬

On September 18th, we celebrated World Water Monitoring Day. On this occasion, we take a closer look at the Henryk Arctowski Polish Antarctic Station, where research activities have also included hydrological and marine observations. The scope of this work has evolved over successive seasons depending on ongoing research projects.

As glaciers retreat, new streams emerge and meltwater drainage routes shift. Studies conducted within stream channels have included flow rate and water level measurements, as well as assessments of the volume and grain size of transported sediment. Fluvial sediment carried by ablation waters was captured using specialized traps. Such investigations provide insights into how newly deglaciated landscapes are shaped and transformed.

The research utilized, among other equipment, "diver"-type dataloggers - precise instruments that automatically record water level, temperature, and electrical conductivity (which serves as an indirect indicator of water mineralization). Meteorological observations conducted continuously at the Station provide an essential background for interpreting these results.

In cooperation with Gdańsk University of Technology and the University of Gdańsk, regular measurements of the chemical composition of water in local streams and lakes were also carried out, with a particular focus on the presence of anthropogenic pollutants.

Marine environmental research encompassed measuring the physicochemical properties of seawater (temperature, salinity, pH, turbidity) from the surface down to depths of 100 m, collecting water samples at various depths, and taking benthic sediment cores. This provides a clearer understanding of how terrestrial runoff delivers material into Admiralty Bay and affects its coastal zone.

🦠 Why does this matter to biologists? 🐧🌱

In Antarctica, water connects glaciers, terrestrial ecosystems, and the ocean. Streams formed as ice retreats create brand-new habitats that are gradually colonized by microorganisms, algae, and invertebrates. In turn, the volume of freshwater and sediment discharged into the bay directly impacts salinity, water clarity, light pe*******on, and the living conditions of benthic organisms.

Hydrological and marine monitoring therefore provides vital context for biological research. It helps us understand not only the physical shifts occurring in the polar environment, but also their profound consequences for the functioning of entire ecosystems.

🌊🧊

Instytut Biochemii i Biofizyki PAN
Arctowski Polish Antarctic Station
Polskie Konsorcjum Polarne / Polish Polar Consortium
Uniwersytet Gdański Politechnika Gdańska

19/09/2026

🎬 Nie widzieliście jeszcze „Polarniczek”? Już jutro będzie okazja, aby obejrzeć ten wyjątkowy dokument na dużym ekranie, a podczas wydarzenia spotkać także Dagmarę Bożek – polarniczkę, narratorkę i konsultantkę merytoryczną filmu!

„Polarniczki” w reżyserii Kuby Witka przybliżają mało znane historie polskich pionierek badań Arktyki i Antarktyki. To opowieść o badaczkach, kierowniczkach wypraw i uczestniczkach zimowań, które pracowały w wymagających warunkach, przełamywały bariery i udowadniały, że polarne wyprawy nie mają płci.

Film opowiada o nauce, odwadze, ambicjach i uporze w realizowaniu marzeń, a także o badaniach, które pomagają nam lepiej rozumieć zmiany klimatu i kondycję całej planety. ❄️🌍

📅 Niedziela, 20 września 2026 r.
⏰ 18:00–20:00
📍 Kino Atlantic, ul. Chmielna 33 w Warszawie
🎟️ Bilety: 10 zł

🎫 Rezerwacja i zakup biletów:
https://www.novekino.pl/kina/atlantic/film.php?id=20290

ℹ️ Więcej informacji:
https://festiwalnauki.edu.pl/seanse/polarniczki-rez-kuba-witek-2023

Kto wybiera się na seans? Serdecznie polecamy! 😊

Daga Bożek
Kuba Witek
Polarniczki
Festiwal Nauki
Atlantic Kino
Arctowski Polish Antarctic Station
Instytut Biochemii i Biofizyki PAN

17/09/2026

Antarctic Peninsula region and location of Arctowski station A on the coast of Admiralty Bay on King George Island and Mendel B station on the north coast of James Ross Islan. Source: https://doi.org/10.1007/s00382-026-08302-0

16/09/2026

🇦🇶 Międzynarodowa współpraca naukowa stanowi jeden z fundamentów badań antarktycznych.

W ostatnich miesiącach pracownicy Zakładu Biologii Antarktyki aktywnie uczestniczyli w najważniejszych międzynarodowych konferencjach naukowych. Była to doskonała okazja do prezentacji wyników naszych badań, wymiany doświadczeń z naukowcami z całego świata oraz nawiązania nowych kontaktów i współpracy naukowej.

Przedstawiciele naszej Katedry uczestniczyli w:
𝐒𝐂𝐀𝐑 𝐎𝐩𝐞𝐧 𝐒𝐜𝐢𝐞𝐧𝐜𝐞 𝐂𝐨𝐧𝐟𝐞𝐫𝐞𝐧𝐜𝐞 – jednym z najważniejszych wydarzeń poświęconych badaniom Antarktyki;
𝐈𝐂𝐎𝐏𝐀 (𝐈𝐧𝐭𝐞𝐫𝐧𝐚𝐭𝐢𝐨𝐧𝐚𝐥 𝐂𝐨𝐧𝐠𝐫𝐞𝐬𝐬 𝐨𝐟 𝐏𝐚𝐫𝐚𝐬𝐢𝐭𝐨𝐥𝐨𝐠𝐲) – światowym kongresie poświęconym parazytologii;
𝐈𝐧𝐭𝐞𝐫𝐧𝐚𝐭𝐢𝐨𝐧𝐚𝐥 𝐏𝐞𝐧𝐠𝐮𝐢𝐧 𝐂𝐨𝐧𝐟𝐞𝐫𝐞𝐧𝐜𝐞 – konferencji poświęconej biologii, ekologii i ochronie pingwinów.

Nauka rozwija się dzięki współpracy, a my z dumą dokładamy swoją cegiełkę do tego globalnego wysiłku.

🇬🇧 International scientific collaboration is one of the cornerstones of Antarctic research.

Over the past months, members of the Department of Antarctic Biology have participated in several major international scientific conferences. These events provided an excellent opportunity to present our research, exchange knowledge with colleagues from around the world, and establish new scientific collaborations.

Our Department was represented at:
𝐒𝐂𝐀𝐑 𝐎𝐩𝐞𝐧 𝐒𝐜𝐢𝐞𝐧𝐜𝐞 𝐂𝐨𝐧𝐟𝐞𝐫𝐞𝐧𝐜𝐞 – one of the leading international conferences dedicated to Antarctic research;
𝐈𝐂𝐎𝐏𝐀 (𝐈𝐧𝐭𝐞𝐫𝐧𝐚𝐭𝐢𝐨𝐧𝐚𝐥 𝐂𝐨𝐧𝐠𝐫𝐞𝐬𝐬 𝐨𝐟 𝐏𝐚𝐫𝐚𝐬𝐢𝐭𝐨𝐥𝐨𝐠𝐲) – the world's leading congress in parasitology; and
𝐈𝐧𝐭𝐞𝐫𝐧𝐚𝐭𝐢𝐨𝐧𝐚𝐥 𝐏𝐞𝐧𝐠𝐮𝐢𝐧 𝐂𝐨𝐧𝐟𝐞𝐫𝐞𝐧𝐜𝐞 – a conference focusing on advances in penguin biology, ecology and conservation..

Science advances through collaboration, and we are proud that the Department of Antarctic Biology contributes to this global effort.

11/09/2026

W dniach 27–28 sierpnia nasz pracownik Stanisław Cukier odwiedził Stację Badawczą Muzeum i Instytutu Zoologii PAN w Łomnej, gdzie miał okazję zapoznać się z niezwykle cennymi zbiorami zoologicznymi.

Szczególnie interesujący był magazyn zbiorów mokrych, a w nim kolekcja ryb antarktycznych przechowywanych w formalinie. Wiele z tych okazów zostało zebranych podczas pierwszych polskich wypraw antarktycznych, m.in. przez znanego polskiego ichtiologa i polarnika Jana Macieja Rembiszewskiego, wieloletniego dyrektora warszawskiego ZOO.

Wśród okazów znalazły się m.in. Nototeniowate (Nototheniidae) – grupa niezwykle charakterystyczna dla ichtiofauny Antarktyki – oraz
bielankowate (Channichthyidae), znane z braku hemoglobiny we krwi. Utrata hemoglobiny mogła utrwalić się w wyjątkowo zimnych i dobrze natlenionych wodach Oceanu Południowego, gdzie rozpuszczalność tlenu jest wysoka.

Duże wrażenie zrobiły również niezwykłe ryby głębinowe. W zbiorach można było zobaczyć m.in. denniki (Liparidae, ang. snailfish) przypominające pokrojem kijanki, a także przedstawicieli wężorowatych (Stomiidae) – smukłe, głębinowe drapieżniki o ogromnych otworach gębowych i imponującym uzębieniu. U wielu przedstawicieli tej rodziny występują również narządy świetlne, związane z życiem w ciemnościach głębin oceanicznych.

Po zbiorach oprowadzała dr Dominika Mierzwa-Szymkowiak, której
serdecznie dziękujemy za możliwość zapoznania się z kolekcją i
przeglądania tak cennych okazów.

Na zdjęciach pokazujemy część tych niezwykłych mieszkańców wód
Antarktyki i Oceanu Południowego.

Muzeum i Instytut Zoologii PAN
Arctowski Polish Antarctic Station
Warszawskie ZOO
Instytut Biochemii i Biofizyki PAN

01/09/2026

Henryk Arctowski jest dla nas kimś więcej niż postacią z kart historii, jego nazwisko towarzyszy naszej codziennej pracy i badaniom prowadzonym w Antarktyce. 🇵🇱🇦🇶

Dlatego z ogromną przyjemnością ponownie wracamy do uroczystości odsłonięcia poświęconej mu tablicy, która odbyła się 17 sierpnia przy Krakowskim Przedmieściu 16/18 w Warszawie. Cieszymy się, że przedstawiciele Zakładu Biologii Antarktyki IBB PAN mogli uczestniczyć w tym wyjątkowym wydarzeniu.

Zapraszamy do obejrzenia relacji, a już niedługo także na kolejne, wrześniowe wydarzenia związane z Henrykiem Arctowskim!