03/08/2026
Smaki i tradycje Galicji. Zapraszamy na niezwykłe pokazy podczas Jarmarku Starosądeckiego.
W dniach 22–23 sierpnia 2026 roku zabytkowy Rynek w Starym Sączu znów stanie się areną jednego z najważniejszych wydarzeń rzemieślniczych w regionie. Już po raz drugi na płycie starosądeckiego rynku zaprezentuje się również Rzemieślnicza Branżowa Szkoła I stopnia im. Świętego Józefa CRR w Nowym Sączu. Uczniowie, nauczyciele oraz współpracujący pracodawcy zapraszają na wyjątkowe, pełne wspomnień stoisko pod szyldem „Kuchnia galicyjska”. Motywem przewodnim tegorocznej prezentacji będzie „Wiejska zagroda pachnąca piernikiem”, która przeniesie odwiedzających w niezapomniany świat dawnych smaków i tradycji.
Kuchnia sercem domu i wehikułem czasu
Głównym celem naszego przedsięwzięcia jest przypomnienie bogatej tradycji i pokazanie, jak w dawnych czasach, w prosty sposób przyrządzano potrawy, które do dziś cieszą się popularnością. Podobnie jak rok temu, dołożyliśmy wszelkich starań, aby na naszym stoisku odtworzyć wygląd i klimat dawnej kuchni galicyjskiej.
Sercem takiej kuchni był w każdym domu monumentalny piec – pobielany wapnem w wiejskich chatach lub wyłożony zielonymi i brązowymi kaflami w miejskich kamienicach. Wnętrza mieniły się naturalnymi kolorami: na półkach stały gliniane dwojaki, makutry do ucierania mas oraz żeliwne moździerze. Pod surowym, drewnianym stropem wisiały warkocze czosnku, cebuli oraz pęczki suszonych ziół: mięty, lubczyku i dziurawca. To właśnie ten niepowtarzalny klimat postaramy się dla Państwa odtworzyć na starosądeckim rynku.
Odwiedzając nasze szkolne stoisko, poczują się Państwo jak w prawdziwym, tętniącym życiem skansenie. Nasi uczniowie z ogromnym zaangażowaniem pracowali nad odtworzeniem autentycznych detali i scenografii z epoki. Z bliska będzie można obejrzeć unikatowe, dawne narzędzia oraz gliniane garnki, maselnice, nosidła i wiele innych cennych etnograficznie przedmiotów. Zapachną zioła i bukiety z polnych kwiatów. Będą również herbatki sporządzone ze skarbów łąki, lasu i dawnych przydomowych ogrodów.
Na środku stanie mobilny, stylizowany piec z żeliwną płytą i fajerkami, przy którym pracować będą kucharze, a na surowym, drewnianym stole zagoszczą przepyszne potrawy. Będzie można skosztować wyjątkowych dań, które tradycyjnie nawiązują do tego, co dawniej jadali mieszkańcy Galicji.
Nasze jarmarkowe menu:
• Placki ziemniaczane ze śmietaną,
• Bigos starosądecki – z kiszonej „naszej” kapusty, przygotowywany na kuchni domowej,
• Żurek z domowego zakwasu z wkładką,
• Tradycyjny chleb ze smalcem,
• Ziemniaki opiekane na patelni z mlekiem lub kiszką,
• Ziemniaki w folii z masłem czosnkowym i kiszką z ognia,
• Regionalne proziaki z masłem czosnkowym,
• Fasolka z barszczem czerwonym,
• Zupa chrzanówka z ziemniakami na bazie serwatki i maślanki,
• Wieczorna atrakcja: kiełbaska z ognia na kiju, podawana z domowym pieczywem, ogórkiem i sosem pomidorowym.
„Wiejska Zagroda Pachnąca Piernikiem” i warsztaty dla najmłodszych
Kuchnię ożywią zapachy tradycyjnych potraw, ale zaprezentujemy również kulinarną tradycję w niezwykle słodkim wydaniu, którego symbolem staną się tradycyjne, piernikowe koguciki. W tym roku kluczowym elementem pokazu jest wypiek pierników.
Odwiedzający będą mogli zobaczyć na żywo widowiskowy proces formowania i wypieku tych korzennych smakołyków w naszym stylizowanym piecu. Zapach miodu, cynamonu i goździków z pewnością przyciągnie całe rodziny, a na najmłodszych czeka wyjątkowa niespodzianka. Dzieci będą mogły wcielić się w rolę dawnych czeladników i własnoręcznie ozdobić upieczone koguciki kolorowym lukrem oraz tradycyjnymi posypkami. To idealna okazja, aby poprzez słodką zabawę dotknąć żywej historii i zabrać ze sobą do domu jadalną pamiątkę z jarmarku.
Strefa małego rzemieślnika, czyli konkursy dla dzieci
Dekorowanie pierników to dopiero wstęp do prawdziwej przygody. Najmłodsi uczestnicy jarmarku z pewnością zatrzymają się przy naszym stoisku na dłużej! Przygotowaliśmy dla nich wyjątkową strefę dawnych zabaw, w której nuda po prostu nie istnieje. W programie przewidzieliśmy następujące konkurencje:
• Wielkie obieranie ziemniaków na czas – widowiskowy konkurs zręcznościowy z nagrodami. Gwarantujemy świetną zabawę, bezpieczne narzędzia dopasowane do wieku oraz upominki dla najszybszych małych kucharzy!
• Łuskanie fasoli „Jasiek” na czas – nasz region słynie z uprawy tej wybornej fasoli, dlatego przygotowaliśmy drugie wyzwanie sprawnościowe ze strąkami w roli głównej. To doskonały trening cierpliwości i zręczności, a dla dzieci okazja, by zobaczyć, jak ta roślina wygląda przed trafieniem do garnka. Dla mistrzów szybkiego łuskania przewidzieliśmy drobne nagrody!
• Dawne miary, czyli ważenie na wadze dziesiętnej – jak dawniej ważono ciężkie worki ze zbożem i mąką bez użycia elektroniki? Pokażemy działanie zabytkowej wagi dziesiętnej! Ta atrakcja w zeszłym roku cieszyła się ogromnym zainteresowaniem najmłodszych, którzy chętnie sprawdzali jej mechanizm.
Zakasaj rękawy! Wyzwania dawnych rzemieślników
Dawna kuchnia i codzienne życie w galicyjskich gospodarstwach wymagały ogromnego kunsztu, cierpliwości i siły ludzkich rąk. Na naszym stoisku udowodnimy, że tradycyjne metody wytwarzania żywności to sztuka, która zachwyca do dziś. Co ważne, tę żywą historię będzie można współtworzyć razem z nami! Przygotowaliśmy program tak, aby nie tylko dzieci mogły wziąć aktywny udział w zabawie – bogaty zestaw angażujących wyzwań i rzemieślniczych zadań czeka również na dorosłych gości jarmarku.
Oto warsztaty i pokazy, w których warto wziąć udział:
Tradycyjne kiszenie kapusty – to coś więcej niż kulinarna tradycja, to był rytuał, który jednoczył całe rodziny. Pokażemy, jak dawniej przygotowywano kapustę do beczek, jakich używano przypraw i ziół, aby zachowała chrupkość przez całą zimę.
Mielenie zboża i mąka na pamiątkę – na żywo zaprezentujemy proces mielenia ziaren pszenicy oraz żyta przy użyciu tradycyjnych żaren. Każdy, kto podejmie wyzwanie i zmiele porcję ziarna, otrzyma od nas wyjątkową pamiątkę. Świeżo uzyskaną mąkę zapakujemy do ekologicznego, małego woreczka z logo naszej szkoły, który będzie można zabrać do domu.
Robienie swojskiego masła – jak powstaje prawdziwe masło bez użycia maszyn i ulepszaczy? Wykorzystując tradycyjne kanki i maselnice (kierzanki), zaprezentujemy proces zbijania śmietany. Zobaczysz, ile wysiłku wymagało uzyskanie złocistej kostki i jak smakuje prawdziwa maślanka.
Warsztat robienia sera – Galicja słynęła z doskonałych wyrobów mleczarskich. Pokażemy krok po kroku, jak z podgrzanego mleka i serwatki formuje się tradycyjny biały ser. To idealna lekcja chemii naturalnej i kulinarnych sekretów naszych babć.
Prasowanie żelazkiem na duszę – dawne rzemiosło to także dbanie o dom. Zaprezentujemy, jak wyglądały codzienne obowiązki bez dostępu do prądu. Chętni będą mogli wypróbować, jak ciężkie było tradycyjne żelazko i ile wprawy wymagało idealne wygładzenie materiału za pomocą rozgrzanego wkładu.
Noszenie wody na jarzmie (szuńdach) – praca w dawnym gospodarstwie wymagała nie lada krzepy. Przekonają się o tym wszyscy, którzy spróbują unieść i przenieść wiadra z wodą zawieszone na drewnianym jarzmie nakładanym na ramiona.
Od ziarenka do bochenka: młocka cepami, robienie powróseł i stawianie kopy – przeniesiemy Was prosto na galicyjskie pole w czasie żniw! Zaprezentujemy zapomnianą już sztukę kręcenia powróseł ze słomy, którymi związywano snopki, oraz prawidłowe układanie ich w stabilną kopę. Kulminacją pokazów będzie tradycyjna młocka cepami – widowisko pełne rytmu i siły, w którym możecie sami spróbować swoich sił.
Nasze interaktywne stoisko znów tętnić będzie życiem. Odwiedźcie Rynek w Starym Sączu, znajdźcie nasze stoisko i poczujcie zapach prawdziwej historii. Czekamy na Was z tradycyjnymi smakami, pasją i masą pozytywnej energii!
https://szkola.cechnowysacz.pl/smaki-i-tradycje-galicji-zapraszamy-na-niezwykle-pokazy-podczas-jarmarku-starosadeckiego/
