25/10/2025
🎃 👻 Koniec października i jak co roku dyskusje - czy wypada katolikowi świętować. A dlaczego nie? Przecież to święto wprowadzono przez Watykan, niektóre tylko tradycje i rytuały mają korzenie w tradycjach pogańskich, tak jak zresztą Wielkanoc 🐣 i Boże Narodzenie 🌲, które zrobiły większą karierę.
Poniżej bardzo luźne i bardzo skrócone tłumaczenie publikacji dominikanina, o. Augustin Thompson OP
Profesora historii i teologii Uniwersytetu Kalifornijskiego, członka Amerykańskiego Towarzystwa Historycznego, Amerykańskiego Towarzystwa Historii Kościoła i Medieval Academy of America. Źródło: https://christianheritagecentre.com/media/the-catholic-origins-of-halloween/
🗓️🎃👻 Halloween przypada 31 października z powodu decyzji papieża, a związane z nim zwyczaje są owocem średniowiecznej katolickiej pobożności.
Rzeczywiście, starożytni Celtowie w Irlandii i Brytanii obchodzili drobne święto 31 października, tak jak ostatniego dnia każdego miesiąca.
Jednak Halloween przypada na ostatni dzień października dlatego, że 1 listopada obchodzimy uroczystość Wszystkich Świętych – „All Hallows”. 31 października - to inaczej "Wigilia Wszystkich świętych", po angielsku "All Hallows' Eve", co zostało skrócone do "Halloween" 👻 🎃
Papież Grzegorz III (741 r.) przeniósł je na 1 listopada – w dzień poświęcenia kaplicy Wszystkich Świętych w Bazylice św. Piotra w Rzymie.
Później, w IX wieku, papież Grzegorz IV wprowadził jego powszechne obchodzenie w całym Kościele.
W ten sposób święto dotarło także do Irlandii.
🗓️ W przeddzień obchodzono czuwanie – „All Hallows’ Eve”, czyli „wigilię Wszystkich Świętych”.
W tamtym czasie samo Halloween nie miało większego znaczenia ani dla chrześcijan, ani dla dawno wymarłych Celtów.
W 998 roku św. Odylon, opat potężnego klasztoru w Cluny na południu Francji, ustanowił dzień modlitwy za dusze wszystkich zmarłych – Dzień Zaduszny (2 listopada).
Święto to szybko rozprzestrzeniło się po całej Europie.
Kościół w ten sposób ustanowił dni poświęcone wszystkim w niebie i wszystkim w czyśćcu.
Ale co z tymi, którzy są gdzie indziej?
🧑🌾👩🌾 Irlandzcy katoliccy chłopi wierzyli, że dusze potępionych mogą być niezadowolone, gdy czci się tylko zbawionych i czyśćcowych.
Dlatego w przeddzień Wszystkich Świętych stukali garnkami i patelniami, żeby przypomnieć potępionym, że o nich też pamiętają.
🧛🧙♀️ Zwyczaj przebierania się narodził się dopiero we Francji na przełomie XIV i XV wieku.
Europa końca średniowiecza przeżywała kolejne fale zarazy – „czarnej śmierci” – która zabiła połowę ludności. Nie dziwi więc, że katolicy zaczęli więcej myśleć o życiu wiecznym.
⛪🛐 W Dzień Zaduszny odprawiano więcej Mszy, a w sztuce pojawiły się motywy przypominające o śmierci – „danse macabre”, czyli „taniec śmierci”.
Przedstawiano na nich diabła prowadzącego do grobu procesję ludzi z różnych stanów: papieży, królów, rycerzy, mnichów, chłopów i trędowatych.
Czasem ten taniec wykonywano naprawdę – w Dzień Zaduszny, w maskach symbolizujących różne grupy społeczne.
🇫🇷Francuzi więc przebierali się w Dzień Zaduszny, a 🇮🇪 Irlandczycy mieli Halloween – ale nie łączyli tych tradycji.
🇺🇸🗽 Dopiero w XVIII wieku, w północnoamerykańskich koloniach brytyjskich, irlandzcy i francuscy katolicy zaczęli się ze sobą żenić – i obyczaje się połączyły. Irlandzkie wyobrażenia o piekle nadały francuskim maskaradom mroczniejszy klimat.
🍭🍬 A co ze słodyczami?
To, że dziś dzieci chodzą po domach z okrzykiem „trick or treat!”, to amerykańskie rozwinięcie starego angielskiego zwyczaju katolickiego.
W XVI–XVIII w. w Anglii katolicy byli prześladowani: nie mogli sprawować urzędów, płacili wysokie podatki, a za odprawienie Mszy groziła śmierć.
Niektórzy buntowali się – najbardziej znanym przypadkiem był spisek prochowy z 1605 r., gdy Guy Fawkes próbował wysadzić protestancki parlament i króla Jakuba I.
Po jego wykryciu 5 listopada ustanowiono Dzień Guya Fawkesa – święto, podczas którego tłumy w maskach wędrowały nocą, domagając się piwa i jedzenia, krzycząc: „trick or treat!”.
🗽🚢 Zwyczaj ten przywieźli do Ameryki pierwsi angielscy koloniści.
Z czasem zapomniano o samym Fawkesie, ale zabawa w chodzenie po słodycze przetrwała – i przeniosła się na 31 października, dzień irlandzko-francuskiej maskarady.
🔰Tak właśnie, w XIX wieku, w Stanach Zjednoczonych narodziło się Halloween w dzisiejszej formie.
🎃Z kolei tzw. „lampion z dyni” to późniejszy pomysł folklorystów, którzy błędnie uważali, że zwyczaj ten sięga czasów druidów.
W rzeczywistości w Europie wydrążano nie dynie, a rzepy – a motyw ten dodano dopiero w amerykańskiej wersji święta.
Więc gdy ktoś powie Ci, że Halloween to diabelski spisek, by wciągnąć dzieci w pogaństwo,
opowiedz mu o jego prawdziwych, chrześcijańskich korzeniach.
uCatholic is dedicated to providing traditional Catholic information in the modern world.
