Maria Montessori była prekursorką nowoczesnej pedagogiki „przenikniętej duchem miłości, humanitaryzmu i tolerancji”, w której najważniejsze miejsce zajmuje dziecko, doświadczające przez cały czas podmiotowości. Podstawową formą aktywności jest tu zabawa i indywidualne zdobywanie doświadczeń przez dziecko. Opiera się na tym, co interesuje dziecko, pobudza jego ciekawość, sprzyja jego uniesieniom i sprawia mu satysfakcję, a tym samym prowadzi do poczucia sukcesu i buduje pozytywny obraz siebie samego. Maria Montessori wysuwała postulat wychowania naturalnego, co znaczy, że w wychowaniu należy uwzględniać naturalne prawa rozwoju, naturalne reakcje i naturalne tendencje występujące w zachowaniu wszelkich istot żywych. Była przekonana, że poznawanie i opanowywanie rzeczywistości otaczającej człowieka dokonuje się nie tylko przez intelekt, ale także przez emocje oraz instynkty. Jeżeli wychowanie będzie dostosowane do naturalnego rozwoju dziecka, wtedy poczuje ono potrzebę zdobywania wiedzy. Metodyka Montessori podlega aktualnie stałemu monitorowaniu i ocenom wyników kształcenia. Dzieje się to zwłaszcza w USA, gdzie prężnie działa AMS (American Montessori Society) i gdzie regularnie publikuje się wyniki badań nad tym alternatywnym wobec tradycyjnego systemem edukacji
Wnioski generalnie są więcej niż zachęcające- dzieci podążające ścieżką Montessori do dowolnego etapu edukacji (jest to możliwe - i w USA, i w Europie i Polsce - aż do egzaminu dojrzałości) dobrze sobie radzą w standaryzowanych testach wiedzy i kompetencji, mimo że w ich edukacji nie przywiązywano do nich nadmiernej lub zgoła żadnej wagi. Wymagane umiejętności zdobywają w sposób ciekawszy i przyjemniejszy. Rzadkie są też problemy w momencie przechodzenia do tradycyjnego systemu szkolnictwa. Wydaje się, że im większy kapitał poczucia bezpieczeństwa, wiary we własne siły i solidniejszy fundament techniki efektywnego uczenia się oraz rozbudzona pasja poznawcza, tym większa odporność na nie zawsze sprzyjające warunki nauki w skostniałym systemie nastawionym na posłuszeństwo i odtwórcze prezentowanie wiedzy. W naszym przedszkolu łączymy pedagogikę Montessori ze współczesnym stanem wiedzy na temat rozwoju dzieci i sposobu w jaki się uczą. Zasady pedagogiki Montessori
Wolność wyboru i ponoszenie odpowiedzialności za swoje wybory
Niezależność i wewnętrzna motywacja
Rozwój charakteru i pozytywnego obrazu samego siebie
Wykorzystywanie faz wrażliwych w rozwoju dziecka (fazy naturalnego zainteresowania konkretnymi sferami życia - np symbolami i pisaniem)
Specjalnie opracowane pomoce rozwijające różne obszary kompetencji
Szacunek do życia w całej jego różnorodności
Współpraca i empatia
Grupa dzieci jest mieszana wiekowo. Opiekunowie promują i tworzą atmosferę współpracy, a nie rywalizacji. Dzieci są zachęcane do pomagania sobie oraz uczą się od siebie nawzajem. Podczas swobodnej pracy (tzw praca własna) dzieci mogą rozmawiać, poruszać się po salach, wybierać interesujące je zajęcia, pracować z daną pomocą dydaktyczną tyle, ile mają ochotę. Dziecko nabywa umiejętności samodyscypliny i dokonywania właściwych wyborów w sposób pośredni bez stosowania systemu kar i nagród (nagrody w postaci naklejek itp.). Pośredni sposób to działanie na co dzień w otoczeniu, które stwarza wiele możliwości do ćwiczenia takich cech, jak szacunek do siebie i innych, odpowiedzialność i samodzielność. Wolność dziecka i jego prawo do samostanowienia są traktowane bardzo poważnie. Dzieci uczą się poprzez samodzielne działanie z pomocami dydaktycznymi, przy wsparciu nauczyciela, a nie przez słuchanie instrukcji. Program proponowany dziecku jest dostosowany do jego potrzeb rozwojowych i uwzględnia indywidualne zainteresowania. Dzięki przygotowanej sali i zasadom w niej panującym możliwe jest, aby każde dziecko działało według własnego tempa nauki. Postępy nie są oceniane przez pryzmat średniego tempa grupy dzieci. W grupie panuje atmosfera szacunku i ciszy. Obserwujący przebieg zajęć rodzice często są zdziwieni, dlaczego dzieci są tak ciche. Nikt ich do tego nie zmusza, po prostu są zajęte swoimi czynnościami i wybierają ciszę. Przygotowane środowisko dla dzieci
Przedszkole posiada zestaw materiałów dydaktycznych spełniających kryteria, na podstawie których swoje pomoce dydaktyczne tworzyła Maria Montessori. Materiał ten swoimi wymiarami i przeznaczeniem jest dostosowany do ręki dziecka, pozwala na samodzielną manipulację oraz umożliwia dostrzeżenie przez dziecko popełnionego błędu. Poprzez pracę z materiałem dzieci uczą się samodzielności i nie potrzebują sprawdzania przez nauczyciela, czy coś wykonały prawidłowo. Otoczenie jest bardzo uporządkowane i estetyczne, charakteryzuje się prostotą. Nie ma w salach przeładowania jaskrawymi kolorami i rozpraszających ozdób. Dzieci mogą wybierać miejsce, gdzie będą pracować. Mają do dyspozycji małe dywaniki rozkładane na podłodze bądź stoliki. Nauczyciele-przewodnicy
Nauczyciel pełni rolę przewodnika, a dziecko jest w centrum pedagogiki. Nauczyciel pomaga w wyborach dziecka, ukierunkowuje jego działania, wspiera je, ale nie narzuca swoich preferencji i nie wymusza realizacji zewnętrznego ‚programu.’
Rodzice są włączani w proces edukacyjny i traktowani jako ważni partnerzy dla przedszkola. Rodzina i przedszkole mają współdziałać, ale jedynie dla dobra dziecka, a nie wygody którejkolwiek ze strony czy źle pojętej ‚solidarności dorosłych.’
Nauczyciel montessoriański jest aktywnym obserwatorem, prowadzi skrupulatne, metodyczne i zorganizowane obserwacje pozwalające poznać mu powierzone opiece dzieci.
