09/07/2026
Z początkiem lipca, na wniosek Rady Naukowej, JM Rektor KUL ks. prof. Mirosław Kalinowski powołał prof. Pawła Krasa na drugą kadencję na stanowisku dyrektora Centrum Studiów Mediewistycznych.
Z tej okazji zapraszamy do lektury wywiadu opublikowanego w całości na naszej stronie internetowej. Dyrektor Centrum opowiada w nim o kulisach powstania CSM, specyfice jego funkcjonowania, współpracy między ośrodkami naukowymi oraz inicjatywach międzynarodowych.
To także okazja do refleksji nad przyszłością polskiej mediewistyki, rolą nowych technologii w badaniach humanistycznych oraz możliwościami budowania trwałych sieci współpracy w Europie Środkowej. Prof. Kras dzieli się również osobistymi doświadczeniami związanymi z tworzeniem i zarządzaniem dynamicznie rozwijającą się instytucją naukową.
Fragment wywiadu:
➡ Patrząc w przyszłość – jakie są strategiczne cele Centrum Studiów Mediewistycznych na najbliższe 5–10 lat?
🔷 Trudno mieć dalekosiężne cele strategiczne, funkcjonując w oparciu o środki kilkuletniej dotacji, które kończą się w przyszłym roku. Bardzo zależy mi, a także osobom związanym z CSM, aby ten ośrodek nie okazał się efemerydą. Mamy co robić i chcemy się rozwijać, ale do tego potrzebne są środki na dalszą działalność. Z jednej strony zamierzamy zabiegać o kolejną dotację i jeszcze w tym roku podejmiemy działania w tym kierunku. Z drugiej strony myślimy o zapewnieniu Centrum możliwości funkcjonowania w oparciu o inne źródła finansowania. Jak wspomniałem, dotacja ma swoje liczne zalety, ale ma też ograniczenia. Najważniejszym ograniczeniem jest kwestia stabilności zatrudnienia. Trudno jest pozyskać do Centrum nowych pracowników lub utrzymać obecną kadrę, która de facto jest zatrudniana w systemie krótkoterminowych kontraktów. Jeżeli Centrum ma się rozwijać, to musi mieć stały zespół pracowników etatowych o różnych kompetencjach. Nie chodzi tylko o pracowników naukowych, ale także o pracowników administracyjnych, naukowo-technicznych, analityków i informatyków, którzy współtworzą i obsługują nasze narzędzia cyfrowe. Obecnie w CSM działa dobrze zintegrowany zespół i bardzo mi zależy, aby miał on możliwość dalszej pracy. Planując starania o kolejną dotację, jestem nastawiony optymistycznie, bo wierzę, że mamy mocne argumenty, a niemal cztery lata naszej pracy najlepiej świadczą, ile udało nam się osiągnąć. W dłuższej perspektywie warto zastanowić się nad możliwością przekształcenia CSM w ogólnopolskie konsorcjum kilku, a może nawet kilkunastu ośrodków mediewistycznych. Wydaje się, że taka struktura byłaby w stanie zapewnić rozwijanie fundamentalnych projektów badawczych, zarówno tych prowadzonych obecnie w CSM, jak i nowych, a zarazem utrzymanie infrastruktury niezbędnej do prowadzenia prac cyfrowych, a także podejmowania inicjatyw publikacyjnych i szkoleniowych. Przed nami są szerokie, środowiskowe konsultacje na ten temat, przy okazji których niezbędne będzie określenie długofalowych celów strategicznych dla takiego ogólnopolskiego ośrodka mediewistycznego. Kluczowe jest pytanie, czy Centrum Studiów Mediewistycznych jest nam potrzebne, a jeżeli tak, to jakie powinny być jego priorytety.
➡ Jakie są dziś największe wyzwania instytucjonalne i finansowe, z którymi mierzy się Centrum?
🔷 Banałem jest stwierdzenie, że rozwój nauki wymaga środków finansowych. CSM jest niewielkim ośrodkiem, a jego powstanie i funkcjonowanie jest możliwe dzięki dotacji Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Bez zabezpieczenia środków finansowych Centrum nie będzie mogło realizować żadnego z obecnych projektów, a nasze zespoły się rozproszą. W mojej ocenie byłaby to ogromna strata i dlatego razem z najbliższymi współpracownikami rozważam różne opcje na przyszłość. Dużą rolę ma do odegrania nasza Rada Naukowa, do której należy strategia rozwoju CSM. Możemy kontynuować obecne projekty i inicjować nowe, licząc, że uda nam się pozyskać środki finansowe na dalszą działalność. Możliwości jest bardzo wiele. Dobrze mieć plany i marzenia, a jeszcze lepiej móc je spełniać!
