Wydział Leśny UR Kraków

24/09/2026

🌱 Zazieleniamy taras Wydziału Leśnego!

Zapraszamy pracowników, studentów i doktorantów na wspólne sadzenie roślin w poniedziałek 28 września 2026 r. o godz. 11.00. Spotykamy się na tarasie Wydziału Leśnego na I piętrze. Dołączcie do nas!

24/09/2026

🌻 XXIV Ogólnopolskie Dni Owada odbywające się pod hasłem „Ukryte piękno świata owadów”, organizowane przez Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie, otrzymały nominację do prestiżowej nagrody „Słoneczniki 2026” w kategorii Przyroda.

🌻 Podczas uroczystej gali, która odbyła się 13 września 2026 r. w siedzibie Radia Kraków, nominację odebrał dr hab. inż. Piotr Bilański, prof. URK, pracownik naszego Wydziału.

🌻 „Dni Owada” nominowane w plebiscycie „Słoneczniki 2026”!

Z radością informujemy, że XXIV Ogólnopolskie Dni Owada pod hasłem „Ukryte piękno świata owadów”, organizowane przez Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie, otrzymały nominację do prestiżowej nagrody „Słoneczniki 2026” w kategorii Przyroda.

🤝 W imieniu organizatorów nominację podczas uroczystej gali, która odbyła się 13 września 2026 r. w siedzibie Radia Kraków, odebrał dr hab. inż. Piotr Bilański, prof. URK.

Nominacja przyznawana przez Grupę Czas Dzieci to wyjątkowe wyróżnienie dla najbardziej wartościowych i rozwijających inicjatyw skierowanych do dzieci w wieku 0–14 lat.

📅 Tegoroczna edycja „Dni Owada” przyciągnęła tysiące odwiedzających. Na uczestników czekały liczne warsztaty, wykłady i wystawy, które pozwalały najmłodszym nie tylko poznawać fascynujący świat owadów, ale przede wszystkim doświadczać go poprzez zabawę i samodzielne odkrywanie.🔬

W programie znalazły się m.in.:

🦋 tworzenie obrazów ze skrzydeł motyli
🛖 budowanie domków dla owadów
🔶 warsztaty moduloart
🐜 terenowe poszukiwania owadów z wykorzystaniem ekshaustorów,
📺prezentacje filmów i poezji o tematyce przyrodniczej
☝️inspirujące wykłady i wyjątkowe wystawy.

Jak mówi profesor Piotr Bilański:

„ Zależy nam najbardziej na młodzieży i dzieciach, jest to sposób na promowanie Uniwersytetu, zaprezentowanie możliwości i umiejętności, które można nabyć studiując u nas. W ten sposób również popularyzuje się wiedzę, tłumacząc dlaczego, w domu czy ogrodzie - występują takie a nie inne zjawiska związane z owadami. Podczas Dni Owada jest sporo wydarzeń, które mają aktywizować dzieci i młodzież - warsztaty i prelekcje są dostosowane do wieku odbiorców a ekspozycje pozwalają na wyeksponowanie ożywionej część przyrody, ułatwiając zrozumieć układy w ekosystemach, co na co dzień często ludziom umyka.”

👏 Szczególne podziękowania kierujemy do Centrum Kultury i Kształcenia Ustawicznego URK, pod kierownictwem dyrektora dr inż. Michała Szanduły, które odegrało szczególną rolę w organizacji i koordynowaniu tego wyjątkowego edukacyjnego i kulturalnego wydarzenia.

👉 Dziękujemy także pomysłodawcy tego przedsięwzięcia prof. dr hab. inż. Kazimierzowi Wiechowi, a także całemu zespołowi miłośników owadów w tym, pracownikom i studentom Uniwersytetu Rolniczego za ogrom pracy, zaangażowanie i serce włożone w przygotowanie tegorocznych „Dni Owada”.

Dziękujemy organizatorom plebiscytu - Grupie Czas Dzieci za dostrzeżenie i docenienie już po raz kolejny naszej działalności na rzecz edukacji przyrodniczej oraz rozwoju dzieci.💚

To dla nas ogromna radość i motywacja do dalszego działania!

21/09/2026

🇭🇷 W ubiegłym tygodniu troje pracowników Katedry Ekologii i Hodowli Lasu naszego Wydziału odwiedziło Chorwację, aby wziąć udział w 15. Kongresie Chorwackiego Towarzystwa Gleboznawczego „Soil Management and Interdisciplinary Approaches to Global Challenges”.

Podczas kongresu nasi pracownicy zaprezentowali wyniki swoich badań z zakresu gleboznawstwa leśnego:

🌱 dr inż. Karolina Staszel-Szlachta – „The impact of simulated drought on litter decomposition in stands” (Wpływ symulowanej suszy na rozkład ściółki w drzewostanach);

🌲 dr inż. Dawid Kupka – „Model-based assessment of soil chemical controls on early growth of Scots pine (Pinus sylvestris L.) seedlings under contrasting nursery production systems” (Modelowanie wpływu właściwości chemicznych gleby na wczesny wzrost sadzonek sosny zwyczajnej wyprodukowanych w różnych systemach szkółkarskich);

🧪 mgr inż. Andrzej Szlachta – poster „Influence of Histosol dehydration on soil enzymatic activity and stoichiometry” (Wpływ odwodnienia gleb torfowych (Histosoli) na aktywność enzymatyczną i stechiometrię gleby).

Kongres był również okazją do rozmów i wymiany doświadczeń dotyczących współczesnych wyzwań środowiskowych oraz roli gleby w funkcjonowaniu ekosystemów.

Nie zabrakło także części terenowej. Uczestnicy mieli okazję poznać gleby Dalmacji oraz odwiedzić Park Narodowy Krka.

20/09/2026

🌲🌲Jak radzą sobie mamutowce na naszym kampusie?

Dwa charakterystyczne drzewa rosnące przed budynkiem naszego Wydziału, od strony akademików, ponownie zostały poddane szczegółowym pomiarom. Badania prowadzi dr hab. inż. Piotr Wężyk, prof. URK, wykorzystując nowoczesne technologie skanowania przestrzennego.

Tegoroczne pomiary pozwoliły określić aktualne parametry obu mamutowców oraz porównać je z wynikami uzyskanymi w poprzednich latach.

📐 Mamutowiec zachodni, rosnący od strony akademików, osiągnął wysokość 25,10 m. W ciągu ostatniego roku jego wysokość zwiększyła się o około 0,75 m.

🌳 Mamutowiec wschodni, znajdujący się bliżej budynku Wydziału, ma obecnie 21,27 m. Drzewo kilka lat temu utraciło wierzchołek, dlatego jego przyrost wysokości jest znacznie mniejszy i wyniósł około 0,27 m.

Różnice widoczne są również w budowie koron. Niższy mamutowiec ma koronę szerszą o około 0,70 m, osiągając szerokość 7,20 m.

Takie pomiary pozwalają nie tylko określać wysokość drzew, ale również śledzić ich wzrost i zmiany architektury koron w czasie. Dzięki zastosowaniu skanowania 3D możemy bardzo szczegółowo dokumentować rozwój tych wyjątkowych drzew znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie naszego Wydziału.

🌲 25,10 m – tyle mierzy dziś wyższy z naszych mamutowców. Jaką wysokość osiągnie za rok?

18/09/2026

Staż naukowy doktorantki z Pragi na Wydziale Leśnym URK

W dniach 27 sierpnia - 25 września 2026 r. w Katedrze Ochrony Ekosystemów Leśnych naszego Wydziału miesięczny staż naukowy odbywa mgr Ivana Henzlová, doktorantka Czeskiego Uniwersytetu Przyrodniczego w Pradze (Czech University of Life Sciences Prague).
Opiekę naukową nad doktorantką podczas stażu w Krakowie sprawuje dr inż. Magdalena Kacprzyk, natomiast jej promotorką na macierzystej uczelni w Pradze jest doc. Mgr. Karolina Resnerová, Ph.D.
Głównym obszarem badań realizowanych podczas stażu jest ocena wpływu obcego gatunku owada fitofagicznego Phyllonorycter issikii na kondycję zdrowotną lip. Badania obejmują ocenę intensywności zasiedlenia drzew oraz pomiary parametrów fizjologicznych liści, w tym zawartości chlorofilu, barwników związanych ze stresem oraz wskaźników gospodarki azotowej. Doktorantka uczestniczy również w badaniach terenowych i laboratoryjnych dotyczących innych obcych gatunków owadów związanych z zielenią miejską Krakowa.
Realizację badań wspiera Zarząd Zieleni Miejskiej w Krakowie, który udzielił zgody na prowadzenie prac terenowych oraz udostępnił aplikację wspomagającą wybór powierzchni badawczych.
Prowadzone badania mają istotne znaczenie dla ochrony fitosanitarnej i bezpieczeństwa biologicznego (biosecurity) lasów miejskich. Ich wyniki mogą przyczynić się do lepszego rozpoznania zagrożeń związanych z występowaniem obcych gatunków owadów oraz doskonalenia metod monitorowania kondycji zdrowotnej drzew.
Staż stanowi również okazję do wymiany doświadczeń, zacieśnienia współpracy naukowej między uczelniami oraz zgromadzenia materiału badawczego, który posłuży do dalszych analiz i może stanowić podstawę przygotowania wspólnej publikacji naukowej.

11/09/2026

🌳 Wcześniejsza wiosna nie gwarantuje dłuższego sezonu wegetacyjnego lasów.

Ocieplenie klimatu sprzyja wcześniejszemu rozpoczęciu sezonu wegetacyjnego. Czy oznacza to, że lasy pozostają zielone coraz dłużej? Nowe badania zespołu Katedry Zarządzania Zasobami Leśnymi naszego Wydziału pokazują, jak wiele zależy od warunków pod koniec sezonu.Nowe wyniki badań !

W czasopiśmie „Agricultural and Forest Meteorology” ukazał się artykuł Vahida Nasiri, Luizy Tymińskiej-Czabańskiej, Pawła Hawryło i Jarosława Sochy pt. „When warming stops lengthening the growing season: Insights from two decades of forest phenology in Central Europe”.

🛰️ Autorzy połączyli obserwacje satelitarne z danymi klimatycznymi, analizując sezonowość koron lasów Polski, Czech i Słowacji w latach 2003–2024. Badania objęły około 10,8 mln hektarów lasów.

Wykazano, że wcześniejszemu rozpoczęciu sezonu towarzyszyło również jego wcześniejsze zakończenie. Średnie tempo tych zmian wynosiło odpowiednio 2,4 i 2,2 dnia na dekadę, dlatego długość sezonu zwiększała się jedynie o 0,2 dnia na dekadę.

💧 Analizy ujawniły odmienne uwarunkowania wiosennych i jesiennych zmian. Początek sezonu był związany przede wszystkim z temperaturą poprzedzającą rozwój koron. Dla jego zakończenia kluczowa okazała się suchość powietrza, opisywana deficytem ciśnienia pary wodnej - VPD. Był on dominującym spośród badanych czynników klimatycznych wyjaśniających trendy końca sezonu na 75,6% analizowanego obszaru.

Wyniki wskazują, że wcześniejszy początek sezonu nie musi przekładać się na jego wydłużenie. To istotna wskazówka dla badań nad reakcją lasów na zmianę klimatu oraz modelowania ich funkcjonowania w warunkach narastającego stresu wodnego.

Badania sfinansowano ze środków Narodowego Centrum Nauki w ramach konkursu OPUS w programie Weave, projekt nr 2023/51/I/NZ9/01109.

📄 Link do pełnej wersji artykułu w komentarzu.



Ryc. Długookresowe trendy fenologii powierzchni lądowej lasów (LSP) w Europie Środkowej w latach 2003–2024. Panele (a–c) przedstawiają oszacowane metodą Theila–Sena nachylenia trendów dla poszczególnych pikseli: początku sezonu wegetacyjnego (SOS), końca sezonu wegetacyjnego (EOS) oraz długości sezonu wegetacyjnego (LOS). Panele (d–f) pokazują przestrzenny rozkład odpowiadających im klas trendów, wyznaczonych za pomocą zmodyfikowanego testu Manna–Kendalla, natomiast panel (g) przedstawia udział badanego obszaru przypisany do poszczególnych kategorii trendu.

28/08/2026

Dwustuletnie jodły, niemal 50 metrów wysokości, ponad metr pierśnicy i gęste korony, przez które z trudem przebija się światło. Gdzie jesteśmy? Oczywiście w uroczysku Mrokowiec, w lasach Leśny Zakład Doświadczalny Krynica Zdrój.

Nasz zespół szczegółowej hodowli lasu prowadzi tutaj właśnie kontrolny pomiar cech drzewostanu. Poprzedni wykonano 10 lat temu, ale historia badań Mrokowca sięga znacznie dalej - aż do lat 80. XX wieku.

Mrokowiec to jednak nie tylko miejsce badań. To również żywe laboratorium dydaktyczne, w którym od lat nasi studenci poznają w praktyce tajniki prowadzenia lasu przerębowego i uczą się, jak obserwować złożone drzewostany o strukturze wielopiętrowej.

Macie wspomnienia z ćwiczeń terenowych z hodowli lasu w Mrokowcu? Podzielcie się nimi w komentarzach! 👇

27/08/2026

Jak susza zmienia rozkład martwego drewna i funkcjonowanie gleby?
W czasopiśmie Soil Biology and Biochemistry ukazał się artykuł pt. „Drought – a key factor for life and decomposition processes in deadwood and soil in temperate forests”, poświęcony wpływowi suszy na procesy zachodzące w układzie martwe drewno–gleba.
Martwe drewno jest ważnym magazynem węgla i środowiskiem życia mikroorganizmów uczestniczących w rozkładzie materii organicznej. Jednym ze sposobów oceny intensywności tych procesów jest pomiar uwalniania CO₂. Powstaje ono między innymi w wyniku oddychania organizmów rozkładających drewno i materię organiczną gleby, dlatego jego emisja może być pośrednią miarą aktywności biologicznej i tempa dekompozycji badanego układu.
W ramach eksperymentu analizowano układy złożone z gleby i martwego drewna sześciu gatunków drzew: buka, dębu, topoli, sosny, świerka i jodły. Badano wpływ ograniczonej dostępności wody na uwalnianie CO₂, wilgotność, temperaturę oraz aktywność enzymów uczestniczących w obiegu węgla i składników pokarmowych.
Wyniki wykazały, że susza silnie ograniczała funkcjonowanie układu martwe drewno–gleba. Uwalnianie CO₂ spadło we wszystkich badanych wariantach, a aktywność wszystkich analizowanych enzymów była niższa przy ograniczonej dostępności wody. Oznacza to, że susza może wyraźnie spowalniać procesy rozkładu materii organicznej. Jednocześnie stwierdzono, że gatunek drzewa modyfikował skalę odpowiedzi niektórych procesów na niedobór wody.
Wyniki mają znaczenie dla zrozumienia funkcjonowania lasów w warunkach zmian klimatu. Częstsze i dłuższe okresy suszy mogą wpływać nie tylko na żywe drzewa, lecz również na tempo rozkładu martwego drewna, obieg składników pokarmowych oraz przepływ węgla między drewnem, glebą i atmosferą.
Publikacja ukazała się w jednym z wiodących międzynarodowych czasopism poświęconych biologii i biochemii gleby — Soil Biology and Biochemistry (IF 12.2).
Autorami artykułu są Adam Górski, Jarosław Lasota, Andrzej Szlachta i Ewa Błońska z Katedry Ekologii i Hodowli Lasu Uniwersytetu Rolniczego im. Hugona Kołłątaja w Krakowie oraz Kamila Szwarc z Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krakowie.
Artykuł został opublikowany w formule Open Access. Link do pełnego tekstu znajduje się w komentarzu pod postem.
Badania zostały sfinansowane przez Narodowe Centrum Nauki w ramach projektu nr DEC-2021/43/O/NZ9/00066.

Komentarz pod postem

24/08/2026

W minioną sobotę mieliśmy okazję świętować wspólnie z Ojcowski Park Narodowy jego 70-lecie! 🌿🌳

Podczas wydarzenia „70 lat dla natury – piknik edukacyjny Ojcowskiego Parku Narodowego” przygotowaliśmy stoisko Wydziału Leśnego, na którym zapraszaliśmy odwiedzających do poznania fascynującego świata wędrówek roślin i zwierząt. Pokazywaliśmy, w jaki sposób nasiona i owoce roślin przemieszczają się dzięki wiatrowi, wodzie czy zwierzętom, a także opowiadaliśmy o wędrówkach ptaków – ich trasach, niezwykłych przystosowaniach i wyzwaniach, jakie napotykają podczas migracji. 🌱🪽
Dziękujemy Ojcowskiemu Parkowi Narodowemu za zaproszenie i możliwość spotkania z tak liczną grupą miłośników przyrody.
Z okazji 70-lecia życzymy OPN kolejnych dziesięcioleci skutecznej ochrony niezwykłej przyrody Doliny Prądnika. Niech Park nadal pozostaje bezpiecznym miejscem dla bogactwa roślin, zwierząt i grzybów, przestrzenią dla naturalnych procesów przyrodniczych oraz miejscem, w którym kolejne pokolenia będą mogły poznawać, badać i zachwycać się przyrodą 🌿🦇🌳

My dziękujemy też gorąco prowadzącym stoisko: dr inż. Małgorzacie Bujoczek i dr inż. Leszkowi Bujoczkowi za popularyzację wiedzy przyrodniczej i fotorelację! 💚

21/08/2026

🌲 50 lat badań nad dynamiką lasu

Choć ostatnio bywa tu nieco ciszej, na naszym Wydziale zdecydowanie nie zwalniamy tempa! Sierpień to dla naszych naukowców czas badań terenowych. W tym tygodniu zespół szczegółowej hodowli lasu w składzie: dr hab. inż. Maciej Pach, prof. URK; dr inż. Karolina Staszel-Szlachta; dr inż. Dawid Kupka oraz dr inż. Stanisław Łyszczarz, wraz ze studentami, prowadził pomiary na stałych powierzchniach badawczych w lasach regla dolnego Babiogórskiego Parku Narodowego.

Powierzchnie te mają wyjątkową historię. Zostały założone w 1976 roku z inicjatywy prof. dr. hab. inż. Andrzeja Jaworskiego i należą do najstarszych tego typu powierzchni badawczych naszego Wydziału. Zlokalizowane są w drzewostanach wyłączonych z użytkowania, a prowadzone na nich co 10 lat pomiary pozwalają już od pół wieku obserwować zmiany zachodzące w lesie.

Tak długa seria obserwacji to cenne źródło wiedzy o naturalnej dynamice ekosystemów leśnych. Pozwala śledzić zmiany struktury drzewostanów, procesy odnowienia oraz rozwój kolejnych pokoleń drzew.

Wyniki tych badań mają znaczenie nie tylko dla nauki. Stanowią również ważną podstawę do doskonalenia współczesnych zasad hodowli lasu i rozwijania podejścia opartego na naturalnych procesach zachodzących w ekosystemach leśnych.🌳📐