Akademia Odkrywców

Jak zawsze gramy z WOŚP a wy?

Susumu Kitagawa z Uniwersytetu Kyoto, Richard Robson z Uniwersytetu w Melbourne i Omar M. Yaghi z Uniwersytetu w Kalifornii to laureaci tegorocznej nagrody Nobla z chemii. Otrzymali ją za badania dotyczące tak zwanych MOFów, czyli szkieletów metaloorganicznych.

Szkielety metaloorganiczne (MOFs) zostały po raz pierwszy opisane w 1999 r., stanowią stosunkowo nową dziedzinę chemii materiałowej. To porowate polimery koordynacyjne, które charakteryzują się jednocześnie porowatością i krystalicznością. Szkielety metaloorganiczne stosowane są m.in. w transporcie leków, magazynowaniu gazów oraz rozdziale mieszanin.

Chińscy naukowcy opracowali gumę termoelektryczną.

Zespół badaczy z Uniwersytetu Pekińskiego stworzył pierwszy na świecie materiał zdolny do konwersji ciepła ludzkiego ciała na energię elektryczną dzięki opracowaniu hybrydowej struktury łączącej półprzewodnikowe polimery z elastyczną gumą.
Materiał wykorzystuje różnicę temperatur między ciałem człowieka (około 37°C) a otoczeniem do generowania prądu.
Guma może się rozciągać do ponad 850% swojej pierwotnej długości, co czyni ją niezwykle elastyczną. Najbardziej oczywistym zastosowaniem wydają się samoładujące się smartwatche i inne urządzenia noszone. Jednak możliwości sięgają znacznie dalej – w medycynie mogłoby to oznaczać czujniki monitorujące pacjentów bez konieczności wymiany baterii.
Więcej znajdziecie tutaj: nature.com

Czy pies ma sny? Co śni się psu? Zastanawialiście się ?
Badania naukowe pokazują, że psy przechodzą przez etapy snu podobne do ludzkich, w tym etap RE, który jest związany z marzeniami sennymi. W fazie REM wejście w stan głębokiego snu zajmuje czworonogom jakieś 10 do 20 minut.
Podobnie jak ludzie, psy mogą mieć najróżniejsze sny. Niektóre mogą być przyjemne, inne mogą być niepokojące.
Mogą też mieć koszmary. Jeśli faktycznie śnił się psu koszmar, gdy nagle go przebudzimy, może myśleć, że to my jesteśmy tym potworem z koszmaru, który chce go zaatakować. Psie sny najczęściej dotyczą tego, co zwierzaki robiły w ciągu dnia. Nie budźmy śpiącego psa, pies potrzebuje tego czasu do regeneracji i nabrania energii na kolejny, pełen przygód dzień.

Międzynarodowy zespół naukowców z Arizona State University, Lehigh University, Louisiana State University i amerykańskiego Laboratorium Badawczego Armii opracował nowy stop miedzi, który wykazuje wyjątkowe właściwości mechaniczne i termiczne. W badaniu opublikowanym na łamach czasopisma Science, uczeni przedstawili nanokrystaliczny stop Cu-3Ta-0,5Li, który pozostaje strukturalnie stabilny nawet w temperaturach sięgających 800 C – i to przez ponad 10 tysięcy godzin.

Więcej znajdziesz tutaj: focus.pl

Z najnowszych badań przeprowadzonych przez naukowców z Harvard T.H. Chan School of Public Health wynika, że spożywanie gorzkiej czekolady może być dobrym i smacznym sposobem na obniżenie ryzyka rozwoju cukrzycy typu 2.
W porównaniu z gorzką, mleczna czekolada nie daje tych samych korzyści, powoduje jedynie przybieranie na wadze.

Więcej znajdziesz tutaj: hsph.harvard.edu/

Królewska Szwedzka Akademia Nauk ogłosiła zwycięzców w dziedzinie chemii za rok 2024, przyznając połowę Davidowi Bakerowi „za obliczeniowe projektowanie białek”, a drugą połowę wspólnie Demisowi Hassabisowi i Johnowi M. Jumperowi „za przewidywanie struktury białek”.

David Baker dokonał niemal niemożliwego wyczynu zbudowania zupełnie nowych rodzajów białek. Demis Hassabis i John Jumper opracowali model sztucznej inteligencji do rozwiązania 50-letniego problemu: przewidywania złożonych struktur białek. Te odkrycia mają ogromny potencjał.

Białka kontrolują i napędzają wszystkie reakcje chemiczne, które stanowią podstawę życia. Białka pełnią również funkcję hormonów, substancji sygnałowych, przeciwciał i budulca różnych tkanek.

Księżycowa woda

Chińska misja Chang'e-5, która odbyła się w 2020 roku, była pierwszym przypadkiem pobrania próbek księżycowych przez ludzi od 44 lat. Naukowcy z Chińskiej Akademii Nauk odkryli wówczas, że minerały w gruncie księżycowym zawierają duże ilości wodoru, który po podgrzaniu do bardzo wysokiej temperatury reaguje z innymi składnikami gruntu, wytwarzając parę wodną.
Dzięki tej metodzie będzie można wyprodukować około 51-76 kilogramów wody, co odpowiada ponad stu półlitrowym butelkom wody lub dziennemu spożyciu wody pitnej przez 50 osób oraz wystarczy do hodowli warzyw.
Odkrycie to może mieć ważne znaczenie dla realizowanego od dziesięcioleci chińskiego projektu budowy stałej placówki księżycowej w trakcie wyścigu USA i Chin o znalezienie i wydobycie zasobów Księżyca.

Więcej o misji znajdziecie tutaj: https://www.planetary.org/space-missions/change-5

Nowy gatunek chrząszcza w Polsce !!

Brak mroźnych, długich zim, coraz dłuży okres wegetacyjny, sprzyja rozprzestrzenianiu się chrząszcza, który nazywa się Dumek jałowcowy(Lamprodila festival) - przedstawiciel rodziny bogatkowatych.
Jego ciało ma metalicznie błyszczącą, zieloną barwę. Wygląda jak szmaragd wysadzany brylantami.
Pierwszy raz został znaleziony w Polsce w 2019 r (jeden osobnik). W tym roku zaobserwowano dziesiątki chrząszczy! Przywędrował do nas z południa Europy.
Jego larwy rozwijają się w korze i drewnie roślin z rodziny cyprysowatych a więc tuj, cypryśników i jałowców. Krzewy mogą zamierać z powodu poważnych uszkodzeń wywołanych przez larwy.

Więcej znajdziecie tutaj: lasy.gov.pl

Koziułka - czy to tata komar?

Często spotykamy w naszych domach i mieszkaniach “komara giganta”.
To rodzina owadów z rzędu muchówek, do której zaliczamy około 4000 gatunków - koziułki, bo o nich mówimy mają duże i średnie rozmiary - wcale nie są komarami. Mają ubarwienie najczęściej szare lub szarobrązowe, choć są też gatunki jaskrawo ubarwione. Odnóża bardzo długie i delikatne. Długie są też czułki. Skrzydła, na których czasem są ciemne plamki, w spoczynku są rozłożone na boki.
Nic nam z ich strony nie grozi. W przypadku niektórych gatunków dorosłe osobniki (a więc te wyglądające jak komary) w ogóle nie mają aparatu gębowego, a u innych jest on przystosowany tylko do pobierania roślinnego pokarmu, i to płynnego.
Nie ma potrzeby zabijania tych owadów. Warto wiedzieć, że koziułki w dorosłej postaci żyją zaledwie kilka dni, dlatego zróbmy wszystko aby czuły się dobrze w naszym otoczeniu.

Stężenie drobinek plastiku w ludzkich ciałach z każdym rokiem rośnie.
Maleńkie drobinki tworzyw sztucznych są wszędzie. Zanieczyszczają lądy i oceany, znajdują się na szczytach ośmiotysięczników, są obecne w kosmetykach oraz naszej żywności, a co za tym idzie, także w nas samych. Znalezione je w ludzkich płucach, sercach, łożyskach czy w mózgach.
Ogólnie przyjmuje się, że mikroplastiki to cząstki o średnicy mniejszej niż pięć milimetrów. Plastikowe odpady zanieczyszczają naszą planetę na niewyobrażalną skalę. Uczeni alarmują, że jest to coraz bardziej niepokojące, szczególnie że wpływ na nasze zdrowie jeszcze nie jest dokładnie znany. W badaniach z 2022 roku uczeni wykazali, że tygodniowo spożywamy nawet 5 gramów mikroplastiku.
Niektóre badania sugerują, że mikro- i nanoplastiki mogą nasilać stres oksydacyjny, który z kolei może prowadzić do uszkodzenia komórek i stanu zapalnego. Mogą też prowadzić także do chorób układu krążenia. W badaniach na zwierzętach uczeni powiązali mikroplstiki z problemami z płodnością, różnymi nowotworami, zaburzeniami układu hormonalnego i odpornościowego oraz upośledzeniem zdolności poznawczych oraz pamięci.
Badacze odnaleźli w ludzkim ciele w sumie 12 rodzajów drobin z tworzyw sztucznych. To głównie polipropylen, który używany jest głównie do produkcji plastikowych opakowań oraz PET, z którego tworzy się butelki.

Więcek znajdziedzie tutaj: https://www.national-geographic.pl

Czy to siedem Słońc zauważono w Chinach?

18 sierpnia 2024 mieszkańcy Chengdu w Chinach byli świadkami niezwykłego zjawiska optycznego. Aż siedem Słońc w różnej odległości od siebie pojawiło się na niebie.

Jak to możliwe?
W tym przypadku światło padające na granicę szyby załamało się, a siedem różnych, widocznych Słońc może oznaczać, że szyba miała kilka warstw i światło od każdej z nich odbiło się w innym kierunku.

Zjawisko to było widoczne przez ok. minutę. Aby doszło do refrakcji, światło musi padać na obiekt pod określonym kątem. Kiedy Słońce przesunęło się w stronę horyzontu, zjawisko zanikło.

Więcej znajdziecie tu: polskieradio.pl