Uniwersytet Jagielloński

🧠 Co dzieje się w mózgu, kiedy nasze myśli zaczynają błądzić i przestajemy koncentrować się na tym, co dzieje się wokół nas?

🧩 Badania prowadzone przez naukowców z naszego uniwersytetu i Uniwersytetu w Bonn, pod kierownictwem dr. hab. Marcina Leszczyńskiego, prof. UJ z Katedry Kognitywistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, pokazują, że gdy nasze myśli zaczynają błądzić, hipokamp nie staje się po prostu mniej aktywny, lecz zmienia sposób organizacji swojej aktywności.

💭 Szczególną rolę odgrywają tu fale ripple, związane z utrwalaniem wspomnień. Gdy uwaga odrywa się od wykonywanego zadania, pojawiają się rzadziej, ale są znacznie precyzyjniej zsynchronizowane z wolniejszymi rytmami hipokampu i kory śródwęchowej.

🔬 Wyniki sugerują, że chwilowe odwrócenie uwagi od otoczenia może wiązać się z przejściem od przetwarzania bieżących informacji do procesów związanych z wcześniejszym doświadczeniem. To jedno z pierwszych badań pokazujących te zmiany bezpośrednio w ludzkim hipokampie.
Wyniki opublikowano w „Current Biology”. Badania zostały sfinansowane przez Narodowe Centrum Nauki.
Link do artykułu znajdziecie w komentarzu.

🍽️ Maczanka krakowska, kasza z warzywami i kaczką, śliwki w marcepanie, czekolada i wina z uniwersyteckiej winnicy - 12 września dziedziniec Collegium Maius wypełnią smaki, zapachy i opowieści.

👨‍🍳Wszystko za sprawą pierwszej edycji nowego cyklu popularyzatorskiego „Sensoryczny UJ”. Jego inauguracja poświęcona będzie smakowi, a centralnym punktem programu stanie się całodzienny pokaz kulinarny połączony z opowieścią o kulinarnych tradycjach Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz specjalną rywalizacją społeczności akademickiej w formule inspirowanej programem „MasterChef”.

✨ „Sensoryczny UJ” to nowy cykl wydarzeń, którego ideą jest odkrywanie Uniwersytetu Jagiellońskiego poprzez zmysły oraz pokazanie, jak nauka, kultura, sztuka i codzienne doświadczenia przenikają się i od wieków towarzyszą życiu akademickiemu. Każda kolejna odsłona ma koncentrować się na innym sposobie doświadczania świata.

📅 Pierwsza edycja odbędzie się w sobotę 12 września w Collegium Maius i zostanie poświęcona smakowi. Do udziału zaproszeni są członkowie społeczności akademickiej, absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego, mieszkańcy Krakowa, rodziny z dziećmi oraz osoby odwiedzające miasto.

🚀 Mamy swoich przedstawicieli w pierwszej edycji programu LIDER UP! To nowa odsłona prestiżowej inicjatywy Narodowe Centrum Badań i Rozwoju wspierającej przyszłych liderów nauki i innowacji.

🏆 Do I fazy programu zakwalifikowano jedynie 100 osób spośród ponad 700 zgłoszeń. W tym gronie znaleźli się:

- dr Elżbieta Wątor-Wilk z Małopolskie Centrum Biotechnologii, która będzie rozwijać projekt dotyczący białka MEK2 i chorób rzadkich,
- dr Piotr Put z Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej UJ, pracujący nad kwantowym sensorem chemicznym opartym na rezonansie magnetycznym bez magnesów.

📚 Teraz przed nimi cykl specjalistycznych szkoleń i indywidualny mentoring, które pomogą w rozwijaniu projektów o potencjale wdrożeniowym oraz we współpracy nauki z biznesem.

👏 Serdecznie gratulujemy i trzymamy kciuki za kolejne etapy programu!

🌒Kto obserwował wczorajsze zaćmienie? Czekamy na Wasze zdjęcia! Pokażcie najbardziej niezwykłe ujęcia wczorajszego nieba 🌅.

📸 Fot. Maria Olejko

🏆 17 badaczek i badaczy wróci do Polski, aby rozwijać swoje projekty naukowe na krajowych uczelniach i w instytutach badawczych. Wśród laureatów programu Polskie Powroty NAWA Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej znalazło się dwoje naukowców związanych z naszą uczelnią.

➡️ Dr Izabela Biało i dr Alan Kania będą prowadzić badania na Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej UJ oraz Wydział Biologii UJ.

🔬 Dr Izabela Biało wraca z Uniwersytetu w Zurychu i będzie badać perowskity chromianowe - materiały o nietypowych właściwościach magnetycznych i przewodzących.

🧠 Dr Alan Kania, po doświadczeniach zdobytych m.in. w Niemczech, będzie analizował wpływ oksytocyny na obwody mózgowe leżące u podstaw zachowania i wzbudzenia.

✨ Powrót badaczek i badaczy z czołowych światowych ośrodków oznacza m.in. transfer nowoczesnych metod badawczych, międzynarodowych kontaktów i doświadczenia zdobytego za granicą. Cieszymy się, że część tego potencjału trafi właśnie do społeczności naszego uniwersytetu 💙.

🌘 Już 12 sierpnia 2026 roku nad Polską będzie można obserwować jedno z najciekawszych zjawisk astronomicznych ostatnich dekad - bardzo głębokie częściowe zaćmienie Słońca.

🌇 Po raz pierwszy od słynnego zaćmienia z 1999 roku pas całkowitego zaćmienia ponownie przetnie kontynentalną Europę. W Polsce zobaczymy jego bardzo głęboką fazę częściową tuż przed zachodem Słońca. W Krakowie maksimum zjawiska nastąpi około 19.56. Księżyc zasłoni wtedy około 70% tarczy słonecznej.

🔭 Dr Elżbieta Kuligowska z Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytetu Jagiellońskiego wyjaśnia, skąd biorą się zaćmienia, dlaczego nie występują przy każdym nowiu, gdzie w Polsce warunki do obserwacji będą najlepsze oraz jak oglądać zjawisko bezpiecznie dla wzroku.

👀 Czy planujecie obserwować zaćmienie? Koniecznie dajcie znać!

Link do rozmowy z dr Kuligowską znajdziecie w komentarzu.

🏖️ Jak wygląda Wasz sierpień? Góry, jezioro, morze czy też lato w mieście? Dajcie znać w komentarzach! ☀️

🏆 Nasz uniwersytet właśnie stał się liderem Polskiej Mapy Infrastruktury Badawczej wśród wszystkich krajowych uczelni!

🔬 Zaktualizowana przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego Mapa Infrastruktury Badawczej obejmuje 165 strategicznych przedsięwzięć o kluczowym znaczeniu dla rozwoju nauki i innowacyjności w Polsce.

🎯 Aż 13 z nich zgłosił nasz uniwersytet. To najwięcej spośród wszystkich polskich uczelni i instytucji!

📈 To ogromny wzrost. Dotychczas na mapie znajdowało się 5 przedsięwzięć UJ. Co więcej, jesteśmy także partnerem 8 kolejnych przedsięwzięć wpisanych na PMIB.

💡 To doskonale potwierdzenie potencjału naszych naukowczyń i naukowców, laboratoriów i infrastruktury oraz ich znaczenia dla rozwoju polskiej nauki.

📋 Pełną listę nowych i już obecnych inicjatyw wpisanych na PMIB znajdziecie w komentarzu. 👇

🔬Naukowcy z Uniwersytet Jagielloński - Collegium Medicum sprawdzą, czy fluorescencyjne mapowanie układu chłonnego pomoże chirurgom jeszcze precyzyjniej operować pacjentów z rakiem jelita grubego. Projekt MAP-CRC Trial, którym kieruje prof. Michał Pędziwiatr, otrzymał niemal 12 mln zł dofinansowania z Agencji Badań Medycznych.

🏥Rak jelita grubego jest jednym z najczęściej diagnozowanych nowotworów złośliwych w Polsce, a liczba zachorowań stale rośnie. O powodzeniu leczenia w dużej mierze decyduje jakość zabiegu chirurgicznego, w tym dokładne usunięcie węzłów chłonnych.

🟢 W badaniu wykorzystana zostanie zieleń indocyjaninowa (ICG) i obrazowanie w bliskiej podczerwieni. Dzięki temu chirurg będzie mógł podczas operacji, w czasie rzeczywistym, dokładniej zidentyfikować struktury układu chłonnego, także te położone poza standardowym obszarem resekcji.

👩‍⚕️👨‍⚕️ Badanie obejmie 260 pacjentów leczonych w sześciu wyspecjalizowanych ośrodkach chirurgii kolorektalnej w Polsce. Ośrodkiem wiodącym będzie jednak Szpital Uniwersytecki w Krakowie.

📈 Jeśli wyniki okażą się korzystne, technologia może stać się nowym standardem chirurgii onkologicznej raka jelita grubego w Polsce i przyczynić się do poprawy długoterminowych wyników leczenia pacjentów.

📸 Fot. Maria Włodkowska/archiwum SU