18/06/2024
💬 Komunikacja funkcjonalna dzieci z ASD
🗣️ Komunikowanie się w sposób funkcjonalny daje możliwość wyrażania własnych potrzeb i emocji, a jednocześnie wpływa na relacje z innymi ludźmi, umożliwiając przez to aktywne uczestnictwo w życiu społecznym.
👄 Komunikacja funkcjonalna traktuje język jako zachowanie sprawcze, warunkowane w sposób instrumentalny- rozumie się przez to nie tylko mowę, ale także wszystkie formy jej komunikacji.
👥 Proces wymiany informacji jest wzajemnym oddziaływaniem minimum dwóch osób, a samo źródło komunikatu może objawiać się zarówno werbalnie, jak i niewerbalnie.
👉 Ważną rolą słuchacza jest adekwatne reagowanie na zachowania osoby mówiącej, kierując przy tym w jej stronę wzmocnienia (np. przedmiot, aktywność).
👉 Przykładem metody realizującej założenia komunikacji funkcjonalnej jest metoda komunikacji alternatywnej i wspomagającej PECS.
🗣️ W funkcjonalnej komunikacji wyróżnia się dwie główne funkcje. Pierwsza dotyczy wyrażania prośby, natomiast druga odnosi się do komentowania
👉 Etapy komunikacji funkcjonalnej:
a. Komunikacja bazowa - po prawidłowej diagnozie umiejętności komunikacyjnych dziecka, ważne jest wzbudzenie motywacji u dziecka do podejmowania kontaktu oraz współpracy z drugą osobą
b. Upominanie się o przedmioty - przedmioty należy stawiać w zasięgu wzroku dziecka, ale poza zasięgiem jego rąk. Prośbę kształtujemy na odpowiednim do możliwości dziecka poziomie, ze stopniowaniem podpowiedzi
c. Dokonywanie wyboru - umożliwienie wyboru spośród dwóch elementów
d. Komentowanie - warto wykorzystać zabawę polegającą na wspólnym, naprzemiennym wyjmowaniu różnych rzeczy z worka czy pudełka. Z czasem dziecko z ASD może chcieć naśladować czynność i zacząć spontaniczne wyrażać swoje emocje i określać przedmioty czy akcje.
e. Odpowiadanie na pytania
f. Odmawianie i potwierdzania - stosowanie pytań zamkniętych
g. Zadawanie pytań - warunkowane jest nabyciem wcześniejszej umiejętności odpowiadania na pytania. Na początku warto wykorzystywać w tym celu podpowiedzi graficzne.
💬 Założenie stosowania komunikacji funkcjonalnej dotyczy redukowania zachowań kontekstowo niepoprawnych, które do tej pory pełniły funkcję komunikacyjną i zastąpienie ich zachowaniem akceptowanym społecznie
📖 Bibliografia:
Sławek J. (2019). Rozwijanie komunikacji funkcjonalnej w terapii dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza, 26(46), 254-268.
Szumiło-Jackowska J. (2021). Funkcjonalna edukacja i funkcjonalna komunikacja w terapii dziecka z zaburzeniami ze spektrum autyzmu. W: Ramik-Mażewska I. (red.). Pedagogika specjalna- poszukiwania. Poznań: Wydawnictwo Rys, s. 83-96.