Towarzystwo Muzyczne w Krakowie

23 czerwca 1894 zmarł ks. Władysław Czartoryski – założyciel Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie, protektor Towarzystwa Muzycznego. Księcia w roku 1892 sportretował Teodor Axentowicz.

Jego ojcem był ks. Adam Czartoryski, a po jego śmierci ks. Władysław stał się faktycznym przywódcą ugrupowania Hôtel Lambert. Matką była natomiast Anna Zofia Sapieżanka – jej właśnie Fryderyk Chopin dedykował swoje „Rondo á la Krakowiak”. Choć znaczną część życia ks. Władysław spędził na emigracji, już w roku 1877 został członkiem wspierającym Towarzystwo Muzyczne w Krakowie. Prezesem stowarzyszenia był wówczas jego kuzyn, ks. Aleksander Czartoryski. Po jego śmierci od 1887 roku ks. Władysław pozostawał protektorem Towarzystwa Muzycznego.

Spoczął w krypcie Czartoryskich w Sieniawie, gdzie dekadę wcześniej pochowano ks. Aleksandra Czartoryskiego.

Program koncertu uczniowskiego Konserwatorium z 13 czerwca 1927 roku.

W koncercie wzięli udział uczniowie z klasy fortepianu Stanisława Czernego (ojca Haliny Czerny-Stefańskiej, późniejszej absolwentki krakowskiej PWSM). Stanisław Czerny zajęcia w Konserwatorium prowadził w latach 1921-1929.

Wystąpili też uczniowie Leopolda Bobilewicza, który najwyższy kurs gry na skrzypcach prowadził w latach 1921-1932, a wcześniej był absolwentem Konserwatorium w klasie Wincentego Singera. Wreszcie w koncercie udział wzięli wiolonczeliści z klasy Karola Skarżyńskiego, który zajęcia w Konserwatorium prowadził w latach 1898-1929 (jednym z jego uczniów był późniejszy profesor krakowskiej PWSM Józef Mikulski).

W dniu dzisiejszym odbył się coroczny koncert uczniowski Szkół Towarzystwa Muzycznego. Wszystkim wykonawcom, ich gościom, a przede wszystkim gronu nauczycielskiemu raz jeszcze dziękujemy za udział w tym wydarzeniu!

11 czerwca 1906 r. urodził się wybitny pianista Jan Hoffman - absolwent i profesor Konserwatorium, w okresie powojennym rektor krakowskiej PWSM.

Na afiszu z roku 1927 wymieniony jest wśród uczestników koncertu uczniów Konserwatorium. Rok później ukończył krakowską uczelnię w klasie Wiktora Łabuńskiego. Dalsze studia kontynuował u Egona Petriego w berlińskiej Hochschule für Musik. Gdy w roku 1928 Egon Petri objął funkcję profesora Konserwatorium, Jan Hoffman został jego asystentem. W latach 1931-33 sam Jan Hoffman również prowadził w Konserwatorium klasę fortepianu.

3 czerwca 1943 r. zmarł w Krakowie wybitny architekt Tadeusz Stryjeński.

Na kolorowej pocztówce z roku 1911 widoczny jest budynek Starego Teatru, którego przebudowę ukończono pięć lat wcześniej. Projekt przebudowy na zlecenie zarządu Towarzystwa Muzycznego wykonał Tadeusz Stryjeński, którego w przygotowaniu projektu wspomagał Franciszek Mączyński. Przebudowa trwała w latach 1903-1906.

Na drugim piętrze budynku znajdowało się Towarzystwo Muzyczne oraz 15 sal szkolnych Konserwatorium. W latach 30. Konserwatorium zajmowało również pokoje na III piętrze, gdzie znajdowała się ponadto sala prób. Sala koncertowa po dwóch latach oddana została w dzierżawę Dyrekcji Koncertów Krakowskich. Przyległa mniejsza sala nazywana była jednak dalej salą kameralną Towarzystwa Muzycznego.

Wspomnijmy na koniec, że Alfred Biasion, którego zakład optyczny również znajdował się w budynku, był królem kurkowym.

5 czerwca 1894 r. zmarła w Krakowie wybitna pianistka ks. Marcelina Czartoryska.

Naukę gry na fortepianie poznawała najpierw pod okiem Carla Czernego, a później kontynuowała ją u Fryderyka Chopina. Z genialnym kompozytorem łączyła ją również przyjaźń, co zresztą wynika z pozostawionych przez niego listów. W 1848 roku ks. Aleksander Czartoryski wraz z ks. Marceliną i ich synem Marcelim odwiedzili Chopina w szkockim Glasgow, co kompozytor wspominał w jednym z listów: "Marcelek mały, który ślicznie rośnie, kompozycje moje umie śpiewać i dośpiewuje, kiedy nie tak, jak trzeba, grają".

W roku 1876 ks. Aleksander Czartoryski został w Krakowie prezesem Towarzystwa Muzycznego, podczas gdy ks. Marcelina objęła je protekcją, przyczyniając się dzięki swym arystokratycznym wpływom do powstania Konserwatorium. Natomiast ks. Marceli Czartoryski po śmierci ojca obejmował Towarzystwo protekcją już od roku 1887, na liście protektorów pozostając z krótką przerwą do roku 1908.

Gdy w 1925 roku Bolesław Wallek-Walewski objął funkcję dyrektora artystycznego Towarzystwa Muzycznego, stworzył chór mieszany, który szybko zyskał miano czołowego zespołu tego typu w kraju.

Na fotografii chór Towarzystwa widoczny jest wraz z chórem "Echo" podczas próby przed koncertem Filharmonii Krakowskiej w sali Starego Teatru. Przygotowywano się wtedy do wykonania oratorium "Apokalipsa" skomponowanego przez Bolesława Wallka-Walewskiego. Znamienna jest data powstania zdjęcia — grudzień roku 1935, a więc ledwie cztery lata przed wybuchem II wojny światowej, kiedy to "w tłoczni Bożego gniewu", jak mówi autor Apokalipsy, dokonać się miały wyroki nad światem. Dwuczęściowe oratorium, które Bolesław Wallek-Walewski uważał za swój najważniejszy utwór, wykonane było podczas koncertu 15 grudnia tamtego roku (wcześniej wykonywane było w tej sali również w roku 1933).

29 maja 1862 r. zmarł Franciszek Mirecki.

Artykuł w "Tygodniku Ilustrowanym" z grudnia tamtego roku przytacza życiorys wybitnego kompozytora. Autor ubolewa, że "z grona jego uczniów żaden [...] nie odznaczył się szczególniejszymi, porywającymi zdolnościami". Trudno byłoby czynić autorowi z tego powodu wyrzuty — Władysław Żeleński, który kilka lat wcześniej pobierał naukę kompozycji u Franciszka Mireckiego, w roku 1862 kończył dopiero studia w Pradze.

Dziadkiem Franciszka Mireckiego był Dominik Gorączkiewicz — organista katedry na Wawelu. Gdy więc w roku 1838 wybitny kompozytor powrócił do Krakowa, wspólnie ze swym wujem Wincentym Gorączkiewiczem powołał do życia Szkołę i Bursę Muzyczną przy Instytucie Technicznym. Wincenty Gorączkiewicz pozostawał wtedy jeszcze dyrektorem Towarzystwa Przyjaciół Muzyki oraz seniorem bursy, w których siedzibie szkoła Mireckiego przez pierwsze lata prowadziła zajęcia.

26 maja 1896 r. urodziła się wybitna pianistka Olga Martusiewicz-Maresch. W dniu wczorajszym minęła 130. rocznica jej urodzin.

W maju roku 1923 znalazła się wśród uczestników koncertu w Starym Teatrze, z którego dochód przeznaczono na budowę pomnika Fryderyka Chopina w Warszawie (słynny pomnik odsłonięto trzy lata później). W koncercie wzięła też udział absolwentka Konserwatorium Klara Czop-Umlauf, a także ówczesny kierownik sekcji fortepianu na tej uczelni Wiktor Łabuński.

Olga Martusiewicz w roku 1918 ukończyła Konserwatorium ze srebrnym medalem. Na uczelni tej była uczennicą, a później asystentką Seweryna Eisenbergera. W roku 1926 objęła najwyższy kurs klasy fortepianu. Prof. Martusiewicz prywatnie była małżonką Władysława Marescha — w okresie międzywojennym sekretarza Towarzystwa oraz Konserwatorium, który w roku 1957 ponownie objął stanowisko sekretarza Towarzystwa Muzycznego.

Afisz koncertu Towarzystwa Muzycznego z dnia 21 maja 1894 roku.

W koncercie tym swój debiut miała wybitna pianistka Klara Czop-Umlauf. Dwa lata później ukończyła ze srebrnym medalem Konserwatorium w klasie Bolesława Domaniewskiego, a wcześniej pobierała też lekcje u ks. Marceliny Czartoryskiej. Tamtego dnia w polonezie Liszta towarzyszyła jej orkiestra pod kierunkiem Jana Nepomucena Hocka, który był wieloletnim członkiem honorowym Towarzystwa.

Jak już wspominaliśmy, tego właśnie roku stanowisko prezesa naszego stowarzyszenia objął dr Henryk Jordan, który już wcześniej pełnił funkcję delegata administracyjnego. Dr Jordan prezesem Towarzystwa Muzycznego pozostawał do roku 1898.