Instytut Systematyki i Ewolucji Zwierząt Polskiej Akademii Nauk

🇵🇱 Publikuj z nami!
🇬🇧⬇️

Folia Biologica (Kraków) jest międzynarodowym, anglojęzycznym czasopismem naukowym wydawanym przez nasz 🦏 Instytut od 1953 roku. Publikuje oryginalne artykuły naukowe z zakresu ewolucji, ekologii, różnorodności genetycznej oraz zoologii eksperymentalnej.

Dlaczego warto publikować właśnie u nas:
🔹brak opłat za publikację
🔹artykuły w otwartym dostępie (CC BY 4.0)
🔹wszystkie artykuły są recenzowane
🔹indeksowanie m.in. w JCR i Scopus
🔹100 punktów w wykazie MNiSW

📩 Manuskrypty można zgłaszać przez Editorial System:
https://www.editorialsystem.com/fbiolkr

📖 Pełne teksty artykułów dostępne są na stronie czasopisma:
https://www.isez.pan.krakow.pl/pl/folia-biologica-krakow
oraz na platformie Ingenta Connect
https://www.ingentaconnect.com/content/isez/fb

🇬🇧 Publish with us!

Folia Biologica (Kraków) is an international, English-language scientific journal issued by our Institute since 1953. It publishes original research articles in the fields of evolution, ecology, genetic diversity and experimental zoology.

Publish with us in the Diamond Open Access standard:
🔹no publication fees
🔹Open Access (CC BY 4.0)
🔹peer-reviewed articles
🔹indexed in JCR and Scopus
🔹100 points in the Polish Ministry ranking of journals

📩 Manuscripts can be submitted via the Editorial System:
https://www.editorialsystem.com/fbiolkr

📖 Full-text articles are available on the journal website:
https://www.isez.pan.krakow.pl/pl/folia-biologica-krakow
and on the Ingenta Connect platform:
https://www.ingentaconnect.com/content/isez/fb

We warmly encourage you to submit your manuscripts and publish in Folia Biologica (Kraków)!

Co ma wspólnego kauczukowa piłeczka 🔵z popularyzacją badań?
Jak opowiadać o nauce grzybiarzom🍄🧺?
Czy możesz przekazać wiedzę w 10 sekund⏲?
Odpowiedzi na te i wiele innych pytań uzyskali uczestnicy warsztatów Akademii Kompetencji Popularnonaukowych, które odbyły się 8 czerwca w Katowicach. W tegorocznym wydarzeniu wzięły udział również edukatorki z Muzeum Przyrodnicze ISEZ PAN 🦏. Dziękujemy organizatorom za przygotowanie wydarzenia oraz prowadzącym: Marcie Jasek - logopedce i rehabilitantce głosu oraz dr Kat Phillips - matematyczce i popularyzatorce nauki za przekazaną wiedzę!

Instytut Systematyki i Ewolucji Zwierząt Polskiej Akademii Nauk uczestniczył wczoraj w inauguracji projektu expert PAN - nowej inicjatywy Polska Akademia Nauk wspierającej komunikację naukową Instytutów i Komitetów PAN.

Archiwum - słowo, które wielu kojarzy się z przeszłością, oznacza miejsca w których przechowywane są dokumenty nie używane na bieżąco, nieaktualne, mające wartość historyczną 🦕. Dzięki dostępności cyfrowej coraz więcej materiałów archiwalnych możemy oglądać w swoich domach i … 🕵️‍♂ odkrywać ich różnorodność i niezwykłą wartość.
Dziś w Międzynarodowy Dzień Archiwów 🏣 chcielibyśmy zwrócić Waszą uwagę na ich bardzo ważna rolę - w szczególności tych archiwów, które gromadzą materiały naukowe. Dzięki ich pracy dostarczane są dowody podejmowanych działań badawczych, dokumentowane są historie pracy ludzi, wybitnych postaci świata kultury i nauki, a przez to służą one jako niezwykle cenne źródło informacji dla badań i o badaniach 📖. Najmniejsze takie jednostki, od których wszystko się zaczyna, to nasze archiwa zakładowe, które zbierają tego typu informacje i dokumenty i przekazują do większych jednostek. Taką rolę w przypadku naszego 🦏 Instytutu pełni Nauki PAN i PAU w Krakowie, które gromadzi akta polskich instytucji naukowych (w tym Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Umiejętności), dokumentację placówek PAN w Krakowie oraz bezcenne spuścizny czyli archiwa osobiste👥.
Są to chyba jedne z najbardziej zróżnicowanych i najciekawszych zbiorów, z jakimi możemy mieć styczność. Przechowywane w nich materiały ukazują nie tylko warsztat naukowy i działalność badawczą, ale także niezwykle barwne życie prywatne. Dokumenty archiwalne mogą obejmować bowiem rękopisy, w tym korespondencję naukową i osobistą, pamiętniki i dzienniki 📝, dokumenty prawne i finansowe, fotografie, mapy, plakaty, pocztówki, rysunki, przedmioty i artefakty 🖼️, eksponaty muzealne, filmy, nagrania dźwiękowe, dzieła literackie i media cyfrowe.
Archiwa to zatem unikatowe materiały, które zostały wytworzone przez osoby lub grupy osób oraz instytucje w trakcie ich życia lub pracy i są warte zachowania tej przeszłości dla naszej przyszłości📽️🎥.
Zdjęcia przedstawiają materiały archiwalne z zasobów Archiwum ISEZ PAN, fot. B. Babicz.

Dzisiaj 📆 przypada Światowy Dzień Ochrony Środowiska. Jego celem jest podniesienie świadomości społecznej ☝ dotyczącej ochrony gatunków i siedlisk, zmian klimatycznych oraz wzrostu zanieczyszczenia, spowodowanych rozwojem cywilizacji.
W tę ważną i aktualną tematykę wpisują się badania inwentaryzacyjno-monitoringowe motyla krasopani hera (Euplagia quadripunctaria), które od wielu lat prowadzi i koordynuje na poziomie krajowym dr hab. Łukasz Przybyłowicz z naszego🦏 Instytutu.
Niedźwiedziówka krasopani hera jest motylem dość ciepłolubnym. Jej zasięg w większości zawiera się w terytorium Unii Europejskiej, dlatego też jako jeden z nielicznych traktowany jest tu priorytetowo. We wszystkich krajach członkowskich prowadzi się skoordynowany monitoring gatunku, aby wiedzieć jak zmienia się w czasie jego zasięg.
W Polsce, ze względu na swoje wymagania termiczne, gatunek zasiedla jedynie południowo-wschodnią część kraju. Jest gatunkiem, który ewidentnie korzysta z postępującego ocieplenia, powoli lecz stale rozszerzając swój zasięg ku północy i badania koordynowane przez dra Przybyłowicza potwierdzają ten trend. W ostatnich latach nowe stanowiska pojawiły się nieopodal Krakowa. Co intrygujące, również w Beskidzie Żywieckim, a nawet w Sudetach obserwowane są osobniki wskazujące na stałą kolonizację tych przygranicznych obszarów z populacji czeskich i słowackich.
Wymagania siedliskowe i ekologiczne krasopani sprawiają, że motyl ten bardzo łatwo adaptuje się do warunków stworzonych przez człowieka, a w szczególności przez gospodarkę leśną. Gąsienice żerują na wielu gatunkach roślin i preferują siedliska przejściowe (ekotonowe) pomiędzy lasem a przestrzenią otwartą. Z kolei dorosłe motyle preferują sadźca konopiastego jako rośliną żywicielską. Kombinacja tych czynników sprawia, że lokalne populacje chętnie powstają w pobliżu obrzeży dróg leśnych, parkingów, czy na zaniedbanych zrębach.
Zachęcamy do poszukiwania krasopani i zgłaszania swoich obserwacji również na adres [email protected]

Ilustracje: krasopani hera na kwiatach sadźca konopiastego, oraz jej preferowane siedlisko. Fot. Ł. Przybyłowicz

Czy wiecie, że 31 milionów lat temu ⏳ nad dzisiejszą Polska latały 🛩️ kolibry?
Eurotrochilus noniewiczi to niezwykły kopalny gatunek kolibra z wczesnego oligocenu, około 3️⃣1️⃣ milionów lat temu. Jego skamieniałość odkryto we fliszu karpackim na wschód od Jasła i okaz znajduje się dziś w kolekcji ISEZ PAN w Krakowie. To właśnie pracownicy 🦏 Instytutu – 🕵️ Zygmunt i Zbigniew Bocheńscy – opisali ten gatunek w 2008 roku, nadając mu nazwę upamiętniającą odkrywcę skamieniałości, Edwarda Noniewicza. Okaz ten składa się z resztek sfosylizowanych kości i ich odcisków zachowanych na dwóch płytkach. Mniejsza płytka zmieściłaby się w pudełku po zapałkach.
Chociaż wszystkie współczesne kolibry występują na terenie Nowego Świata, ich paleogeńskie szczątki znane są wyłącznie z Europy. Pierwszy gatunek – Eurotrochilus inexpectatus sprzed około 32 milionów lat – został opisany z Niemiec przez Geralda Mayra w 2004 roku; w 2007 roku badacz ten opisał dwa inne okazy należące do tego gatunku.
Kolejne znalezisko 🪏, niemal kompletny szkielet z zachowanymi odciskami piór, odkryto we Francji i opisano w 2008 roku. Francuski okaz również przypisano do rodzaju Eurotrochilus. Wszystkie ptaki z rodzaju Eurotrochilus były bardzo małe, miały długie dzioby, cechy skrzydeł wskazujące na zdolność do lotu w zawisie i prawdopodobnie żywiły się nektarem kwiatów,🥀 podobnie jak ich dzisiejsi krewni z Ameryki. To jedne z najstarszych znanych ptaków nektarożernych na świecie, a ich odkrycie pokazuje, że koewolucja roślin i ptaków zapylających rozpoczęła się znacznie wcześniej, niż przypuszczano. Choć przypominały współczesne kolibry, nie należały jeszcze do ich grupy koronnej. Stanowiły wymarłą europejską linię ewolucyjną blisko spokrewnioną z dzisiejszymi Trochilidae.
Te fascynujące odkrycia pokazują, że miliony lat temu europejskie lasy 🌳rozbrzmiewały nie tylko śpiewem pradawnych ptaków, ale także brzęczeniem skrzydeł maleńkich „europejskich kolibrów”🎵.

Zdjęcia przedstawiają okazy Eurotrochilus noniewiczi z kolekcji Zbiorów ISEZ PAN. Fot.Jakub Sternalski

Dziękujemy za współpracę! Cieszymy się, że klimat Muzeum Przyrodnicze ISEZ PAN idealnie wpisał się w scenariusz Waszej gry miejskiej🧩 i nadał jej wyjątkowego charakteru. Gratulujemy doskonałej organizacji wydarzenia i zapraszamy ponownie!

W ubiegłą sobotę spotkaliśmy się w Muzeum Przyrodnicze ISEZ PAN na kolejnym wykładzie z cyklu „Wielkie Wyprawy - śladami krakowskich Przyrodników”✈. Dr hab. Łukasz Przybyłowicz opowiedział o swojej podróży do Ugandy 🇺🇬. Dziękujemy wszystkim przybyłym za czas spędzony z egzotyczną przyrodą 🪲 i nauką. Wykład będzie dostępny na naszym kanale na You Tube.

Fot. N. Sawka-Gądek

Z przyczyn technicznych transmisja dzisiejszego wykładu z cyklu Wielkie Wyprawy będzie dostępna w późniejszym terminie w formie nagrania na kanale ISEZ PAN w serwisie YouTube.

Juz za godzinę zaczynamy🦋🌍! Do zobaczenia!