01/09/2026
1 września 1939 roku: wybuch II wojny światowej.⚔️
Dziś mija kolejna rocznica napaści III Rzeszy na Polskę, czyli wydarzenia, które rozpoczęło II wojnę światową – najkrwawszy konflikt w dziejach ludzkości. Dla całego obszaru Europy Środkowo-Wschodniej był to początek tragicznego okresu podwójnej okupacji oraz całkowitej destabilizacji geopolitycznej.
Pierwsze godziny agresji przyniosły brutalne uderzenia w wielu miejscach naraz. O godzinie 4:40 niemieckie Luftwaffe przeprowadziło dywanowy nalot na Wieluń. Było to bezbronne miasto pozbawione obiektów wojskowych, a mimo to zniszczono ponad 75 procent jego zabudowy, w tym szpital Wszystkich Świętych. Liczba ofiar cywilnych wyniosła od 1200 do 2000 osób.
Zaledwie kilka minut później, o godzinie 4:45, niemiecki pancernik szkolny Schleswig-Holstein, przebywający w Gdańsku z rzekomą wizytą, otworzył ogień w stronę polskiej Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte. Załoga licząca 205 żołnierzy, pod dowództwem majora Henryka Sucharskiego i kapitana Franciszka Dąbrowskiego, miała bronić placówki przez 12 godzin, natomiast wytrzymała 7 dni. W tym samym czasie trwały walki o strategiczne mosty w Tczewie, gdzie o 4:34 niemieckie Stukasy próbowały uniemożliwić ich wysadzenie. Polscy saperzy zdołali jednak zniszczyć przeprawę około godziny 6:00, skutecznie paraliżując transport wojsk wroga z Pomorza do Prus Wschodnich.
Niemiecka agresja stanowiła bezpośrednią konsekwencję paktu Ribbentrop-Molotov z 23 sierpnia 1939 roku, którego tajny protokół zakładał rozbiór terytorium Polski. Dopełnieniem tego układu stał się bezprawny atak ZSRR na Polskę 17 września 1939 roku. Mimo znacznej przewagi wojsk niemieckich, starcia pod Mokrą, obrona Poczty Polskiej w Gdańsku, pozycje pod Wizną czy obrona Warszawy stanowiły kluczowe epizody polskiej wojny obronnej. Analiza przebiegu kampanii wrześniowej oraz jej skutków pozostaje jednym z fundamentów badania nowożytnej historii oraz stosunków międzynarodowych w Europie Środkowo-Wschodniej.
