Instytut Psychologii UJ

At the Psychology of Bilingualism Lab at Jagiellonian University, we are excited to be part of the Erasmus Mundus Joint Master’s programme MultiDiverse.

Prospective students will spend the programme studying across three European universities, each offering a different disciplinary perspective on multilingualism and cultural diversity:

🇩🇪 University of Konstanz — foundations in linguistics, multilingualism, and experimental methods

🇬🇷 Aristotle University of Thessaloniki — multilingual education, quantitative methods, and digital approaches to language learning

🇵🇱 Jagiellonian University — psychology, migration studies, bilingualism, and cultural diversity

The programme also offers:
🔬 Research and professional internships
☀️ A summer school in Greece bringing together students and researchers from different disciplines
🤝 Collaboration with NGOs, schools, hospitals, and research institutions working with multilingual and migrant communities
💡Scholarships available to support students throughout the programme

📅 Application deadline: May 15

More information in the link below 👇

https://www.multidiverse.eu/programme

Uniwersytet Jagielloński Universität Konstanz Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Masz czasem wrażenie, że dana chwila już się wydarzyła? Albo nagle przypomina Ci się coś sprzed lat – zupełnie bez powodu?

Najnowsze badania pokazują, że takie doświadczenia jak déjà vu czy spontaniczne wspomnienia są naturalnym efektem pracy naszego umysłu. To wynik tego, że mózg nieustannie „monitoruje” rzeczywistość – nawet wtedy, gdy robimy coś prostego i rutynowego.

Naukowcy z Polski i Francji przyjrzeli się temu bliżej i potwierdzili: pamięć jest cały czas aktywna. Wystarczy drobny bodziec (zapach, obraz, fragment rozmowy) by uruchomić ślady pamięciowe.

Dlatego:
• nagle przypominasz sobie dawne wydarzenie, choć wcale nie próbujesz
• masz wrażenie, że już gdzieś byłeś (déjà vu)
• czujesz, że znasz słowo, ale nie możesz go wydobyć („na końcu języka”)
• albo… odpływasz myślami podczas prostych czynności

To wszystko to tzw. spontaniczne doświadczenia poznawcze i są one całkowicie normalne. W eksperymencie z udziałem 96 osób najczęściej pojawiały się mimowolne wspomnienia. Déjà vu było rzadsze, ale regularne. Jeszcze rzadziej występowały m.in. jamais vu (uczucie obcości wobec znanego) czy „zoning out”.

Co ciekawe: Im bardziej jesteś podatny na jedno z tych zjawisk, tym częściej doświadczasz też innych. Znajome obrazy częściej wywołują wspomnienia i déjà vu. Nielogiczne lub dziwne bodźce mogą powodować uczucie „dziwności” (np. jamais vu)

Kluczowy wniosek? Różnica między déjà vu a wspomnieniem może sprowadzać się do… siły aktywacji pamięci. Gdy jest wystarczająco silna – pojawia się konkretne wspomnienie. Gdy słabsza – tylko poczucie znajomości. To badanie pokazuje też coś jeszcze: nawet tak ulotne i trudne do uchwycenia zjawiska można badać naukowo.

Projekt jest częścią większych badań nad pamięcią i spontanicznymi procesami myślowymi – więc to dopiero początek ciekawych odkryć. Więcej o badaniach zespołu prof. Krystiana Barzykowskiego (UJ) i prof. Chrisa Moulina przeczytasz na stronie: https://memorylab.phils.uj.edu.pl/msca

Obraz: René Magritte, La calcomanía

Wspólnie z Zespołem Behaviour in Crisis Lab zapraszamy do udziału w sesji posterowej podczas konferencji „Solidarity as a Social Response to an Era of Crisis” (19 czerwca 2026).

To świetna okazja, by zaprezentować swoje badania, wymienić się doświadczeniami i włączyć w dyskusję na temat roli solidarności w obliczu współczesnych kryzysów. Do udziału zachęcamy wszystkich badaczy zajmujących się tematyką solidarności i kryzysu – niezależnie od etapu kariery.

Wydarzenie odbędzie się w języku angielskim. Udział nie wymaga opłat. Zgłoszenia można wysyłać do 17 maja!

Szczegóły znajdziecie tutaj: https://becrilab.id.uj.edu.pl/wydarzenia/-/journal_content/56_INSTANCE_AgVODXuzeR81/152105656/160679526