Katedra Performatyki, Uniwersytet Jagielloński

Mateusz Borowski Katedry!

Dzień 2. Która postać z literatury, filmu, serialu etc. najlepiej ucieleśnia według Ciebie alternatywne wobec zachodniej akademii sposoby poznawania i dlaczego? W jaki sposób mogłyby wyglądać prowadzone przez nią zajęcia na performatyce? (kilka zdań)

Cesarzowa z queerowego tarota byłaby dumna z Ponyo, tytułowej bohaterki animowanego filmu Hayao Miyazakiego. Dziewczynkorybka, córka magika i władczyni oceanu ucieka z podwodnego królestwa, żeby zaprzyjaźnić się z pięcioletnim Sōsuke i lekceważąc szkolne metody nauczania, zabiera swojego towarzysza w podróż po morskich głębinach. Tam pokazuje mu, że wiele bytów i relacji nie mieści się w zachodnich naukowych kategoryzacjach i że czasem trzeba odrzucić to, co (wydaje nam się, że) wiemy w imię troski o innych. Zasadniczo animacja Miyazakiego to fabularna wersja potencjalnego sylabusa w programie Performatyki. Poddaję ten pomysł pod rozwagę Kierunkowemu Zespołowi do spraw Jakości Kształcenia.

W tym tygodniu nasze media społecznościowe przejmuje kierownik kierunku Performatyka prof. Mateusz Borowski.

Dzień 1. Przyjrzyj się uważnie tej karcie tarota i zastanów się, w jaki sposób można z jej pomocą odpowiedzieć na pytanie: Na co warto zwrócić szczególną uwagę w tym tygodniu?

Cesarzowa, w kwiecistej sukience i praktycznych klapkach, w plastikowym diademie i z mikrofonem do karaoke zamiast berła, jeszcze nie zdążyła się przebrać w oficjalne szaty po powrocie z obchodów Międzynarodowego Dnia Przeciw Homofobii, Bifobii i Transfobii, hucznie świętowanego wczoraj, 17 maja. Zaprosili ją, bo to władczyni trójek, niechętna wszelkim binarnym typologiom. Dlatego na jej tarczy, na której zazwyczaj znajduje się orzeł, symbolizujący jasną wizję przyszłości, teraz widnieje emblemat wspólnoty transgender. Cesarzowa podpowiada prostą i przydatną definicję queerowości (zasłyszaną od Jeana Malpasa): to umiejętność stworzenia nowej przyszłości, gdy w teraźniejszości nie ma dla nas miejsca.

Ostatni dzień z Martyną Dziadek, która przejmowała soszal media Katedry!

Dzień 5. Gdzie dostrzegasz zalążki lepszych przyszłości?

Zalążki lepszej przyszłości dostrzegam w trwającej obecnie akcji 3% na naukę . Jako doktorantka, która od początku studiów równolegle pracuje na pełen etat (w branży z nauką niezwiązanej), uważam, że bez godnych warunków pracy nie stworzymy lepszych scenariuszy przyszłości.

Martyna Dziadek Katedry.

Dzień 4. Otwórz książkę (akademicką lub nieakademicką), którą właśnie czytasz i sprawdź, jakie jest pierwsze pełne zdanie na stronie 26.

„Nigdy nie chciałem zaszkodzić OpenAI. Kocham wszystko, co razem stworzyliśmy, i zrobię wszystko, co w mojej mocy, by ponownie zjednoczyć firmę”.

To słowa Sutskevera, głównego naukowca z OpenAI, który niemalże mistycznie wierzy w osiągnięcie AGI (Artificial General Intelligence) oraz motywuje innych naukowców w OpenAI, aby skupili się na misji jej tworzenia. Książka Karen Hao, z której pochodzi ten cytat, brawurowo rozprawia się z mitem OpenAI jako organizacji, która chce nieść ludzkości światło, zbawienie, ogólny dobrobyt, a nawet zapobiec zmianom klimatu, podczas gdy głównymi motywacjami big techów są żądza bogacenia się oraz władzy kosztem ogromnych kosztów środowiskowych. Swoją drogą, wyżej wspomniany Sutskever na jednym z wyjazdów służbowych w luksusowym ośrodku wśród bujnej roślinności Sierra Nevada miał spalić drewnianą kukłę, która wg niego symbolizowała „złą AGI”, a zatem obowiązkiem OpenAI było jej symboliczne zniszczenie. Tę historię też znajdziecie w książce.

Martyna Dziadek Katedry.

Dzień 3. Opisz siebie za pomocą zbioru rzeczy, materialnych i/lub niematerialnych. Mogą być takie, które zbierasz lub zbierałxś w młodości/dzieciństwie. Może być to, co zbiera się na Twoim biurku, w mieszkaniu, w pracowni, na dysku.

Jak tylko przychodzi lato, zamieniam się zbieraczkę leśnych owoców i grzybów (szczególnie w ulubionym Beskidzie Śląsko-Morawskim).

Martyna Dziadek Katedry!

Dzień 2. Która postać z literatury, filmu, serialu etc. najlepiej ucieleśnia według Ciebie alternatywne wobec zachodniej akademii sposoby poznawania i dlaczego?

W pamięci zapadła mi książka „Ja śpiewam, a góry tańczą”. Katalońska pisarka Irene Solà stworzyła poetycką polifonię o świecie, który składa się z różnych głosów – nie tylko ludzkich. Tutaj opowiadają góry, błyskawice, pies i czmychająca przed dziwnym stworzeniem na dwóch nogach sarna. To właśnie ta różnorodność perspektyw jest piękna, intensywna i przepełniona wibrującym witalizmem. Jak okładka tej książki.

W tym tygodniu media społecznościowe katedry przejmuje Martyna Dziadek!

Dzień 1. Przyjrzyj się uważnie tej karcie tarota i zastanów się, w jaki sposób można z jej pomocą odpowiedzieć na pytanie: Na co warto zwrócić szczególną uwagę w tym tygodniu?

Na większości klasycznych talii tarota Paź Monet przedstawia młodą postać stojącą na pełnych roślin polach lub pośród natury.

Trzyma w dłoniach złotą monetę i patrzy na nią z ogromnym skupieniem, jakby próbowała wyczytać z niej świetlaną przyszłość i korzyści, które dopiero nadejdą. Nie chodzi jednak wyłącznie o dobrobyt finansowy. Spójrzmy na to, co dzieje się w tle: obecność roślin symbolizuje nowe początki, dojrzewanie, obfitość, potencjał, wiedzę i ogólne „wychylenie w przyszłość”, by przywołać tutaj tytuł książki Joanny Erbel.

Dlatego w tym tygodniu spoglądajcie na nowe potencjalności bez strachu, a raczej z pełną oczekiwania ekscytacją – dostrzegając w przyszłości potencjał i szansę, które trzeba wykorzystać.
Nie bez znaczenia są tutaj także góry (jako nieustanna entuzjastka górskich wypraw nie mogłam tego nie zauważyć!), przypominające o tym, że nie zawsze będzie łatwo, ale warto wędrować dalej (zgodnie z imperatywem „zewu włóczęgi”, aby przywołać kolejną książkę, tym razem R. Solnit).

Filip Ryba Katedry!

Dzień 5. Gdzie dostrzegasz zalążki lepszych przyszłości?

Zalążki lepszych przyszłości widzę wszędzie tam, gdzie natrafiam na osoby mające siłę i motywację, żeby zawalczyć o taką przyszłość, którą wyobrażają sobie jako lepszą. W tym sensie bardzo cenię sobie esej Rebekki Solnit „Nadzieja w mroku” w przekładzie Anny Dzierzgowskiej i Sławomira Królaka.

Solnit pisze bowiem o tym, jak w tragiczności i katastrofalności, które towarzyszą nam dziś na każdym kroku, wspólnie poszukiwać przyczółków dla nadziei na budowanie lepszych przyszłości. Solnit nie daje jednak gotowych odpowiedzi, tworząc definicję nadziei, która odrzuca pewność przewidywań i związaną z tym kontrolę.

W zamian Solnit proponuje życie z niepewnością, która daje jednocześnie możliwość wyłonienia się czegoś nowego i naruszenia status quo. „Nadzieja to opowiedzenie się za nieznanym i niepoznawalnym, alternatywa dla pewności żywionej zarówno przez optymistów, jak i pesymistów” (Solnit 2019, s. 11).