Katedra Historii Literatury Staropolskiej WP UJ

31/03/2026

Za rok, 31 marca 2027, upływa termin zgłoszeń artykułów do zeszytu monograficznego czasopisma "Terminus", zatytułowanego "Boecjusz w literaturze i kulturze średniowiecznej i wczesnonowożytnej".

Zapraszamy do zgłaszania propozycji poruszających między innymi następujące tematy:

· recepcja postaci i twórczości Boecjusza w literaturze średniowiecznej i nowożytnej;

· tłumaczenia i adaptacje "De consolatione philosophiae" w językach narodowych;

· Boecjusz i rozwój form oraz gatunków poetyckich;

· Boecjusz a łacińska literatura komentarzowa;

· Boecjusz a sztuki wyzwolone i scholastyka;

· wpływ Boecjusza na wątki platońskie i neoplatońskie w literaturze dawnej;

· imitacje i reinterpretacje literackie;

· obieg rękopiśmienny dzieł Boecjusza i wczesnych wydań drukowanych.

Anicjusz Manliusz Sewerynus Boecjusz (ok. 480-ok. 525), „ostatni Rzymianin i pierwszy scholastyk”, wywarł przemożny wpływ na literaturę oraz kulturę średniowieczną i wczesnonowożytną. Jego pisma – przede wszystkim "De consolatione philosophiae" – stały się jednymi z najważniejszych tekstów ówczesnej kultury literackiej. Liczne rękopisy, komentarze, excerpta, wydania i tłumaczenia są dowodem na żywotność jego refleksji na temat losu, Opatrzności, wolnej woli i moralnego wymiaru ludzkiego cierpienia. Przygotowywany tom ma na celu przedstawienie wielowymiarowej obecności w postaci przekazu, transformacji i reinterpretacji myśli Boecjusza w literaturze i kulturze średniowiecznej i wczesnonowożytnej.

Przyjmujemy oryginalne, niepublikowane artykuły w języku polskim i angielskim o charakterze naukowym, zgodne z profilem czasopisma. Zgłoszenie powinno uwzględniać:

· tytuł artykułu

· abstrakt (300-500 słów)

· pełny artykuł

· imię i nazwisko autora, afiliację, dane kontaktowe

· krótką notę biograficzną (do 150 słów)

Szczegóły: https://ejournals.eu/czasopismo/terminus/strona/dla-autorow
Prosimy o przesyłanie zgłoszeń na adres mailowy: [email protected]

Harmonogram:

· zgłoszenia artykułów: do 31 marca 2027

· data publikacji: 31 grudnia 2027

Ilustracja: Anicius Manlius Severinus Boethius: De consolatione philosophiae, BUWr R 52, XII wiek, fol. 19v.

26/03/2026

"Spór o kobiety i literatura protofeministyczna w czasach Renesansu" to temat wykładu, który dla Uniwersytetu Drugiego i Trzeciego Wieku w Nowym Sączu wygłosił w miniony wtorek kierownik naszej Katedry prof. dr hab. Jakub Niedźwiedź. Poniżej fotorelacja z tego spotkania.

03/03/2026

Serdecznie zapraszamy na odczyt dr. Michała Sawczuka z Pracowni Literatury Renesansu, poświęcony poezji kobiet, pisanej w języku oksytańskim. Wykład odbędzie się w najbliższy piątek, 6 marca, na platformie Google Meet:

Mogły pisać o miłości, bo posiadały realną władzę majątkową? Czy średniowieczne poetki oksytańskie były rezultatem uwarunkowań społeczno-prawnych?

Na te pytania odpowie dr Michał Sawczuk (Wydział Polonistyki UJ), podczas kolejnego seminarium mediewistycznego, które odbędzie się 6 marca br. (piątek), w godz. 10.00–12.00. 🗓️⏰

Tytuł referatu:
„System prawny a działalność literacka kobiet w kraju prawa pisanego. Wnioski z badań nad średniowieczną poezją kobiet w języku oksytańskim”. 📖✒️

Link do spotkania można uzyskać u organizatorów. 🔗📩

STRESZCZENIE
Wykład poświęcony jest twórczości trobairitz — poetek oksytańskich XII–XIII wieku — analizowanej jako element społecznej historii kobiecego pisania w średniowieczu. Wywód opiera się na argumentacji, że rozwój kobiecej liryki wiązał się ze specyfiką południowofrancuskiego „kraju prawa pisanego”, gdzie kobiety dysponowały szeroką zdolnością prawną i realną władzą majątkową. Na tym tle poezja fin’amor interpretowana jest jako część „uniwersum socjopoetyckiego” trobar, w którym język feudalny służył negocjowaniu relacji władzy i płci. Wnioski wskazują, że kobieca liryka oksytańska była konsekwencją konkretnych warunków społeczno-prawnych i powinna być badana na styku historii i filologii.

25/02/2026

Reprezentacja KHLS na kongresie Renaissance Society of America (San Francisco)

W dniach 18–21 lutego 2026 reprezentanci Katedry Historii Literatury Staropolskiej: dr Ewelina Drzewiecka, prof. Jakub Niedźwiedź i mgr Karolina Grzybczak wzięli udział w 72 kongresie Renaissance Society of America w San Francisco. Dr Ewelina Drzewiecka zorganizowała panel pt. Reflecting Life and the World: „Private Letters in Neo-Latin Epistolography”. W ramach panelu obie badaczki wygłosiły referaty „The Circulation of Poggio Bracciolini’s Letters: Copies from the Jagiellonian Library in Kraków” (dr Drzewiecka) i „Arts and Sciences in the Circulation of Leonardo Bruni’s Private Correspondence” (mgr Grzybczak). W ostatni dzień konferencji prof. Niedźwiedź przedstawił referat „How Did Lucas Holstenius Comment on the Ancient and Modern Geographers?” Ponadto dr Drzewiecka i prof. Niedźwiedź przewodniczyli dwóm panelom. Po zakończeniu konferencji badacze przeprowadzili owocną kwerendę w Berkeley (University of California). Wyjazd na kongres został sfinansowany ze środków Inicjatywy Doskonałości Uniwersytetu Jagiellońskiego IDUJ, projekt „Epistolografia humanistyczna: listy Leonarda Bruniego i Poggia Braccioliniego ze Zbiorów Berlinki w kolekcji Biblioteki Jagiellońskiej (Ms Lat. Qu. 506 i Ms Lat. Qu. 545)” (kierowniczka E. Drzewiecka) oraz ze środków pośrednich grantu NCN „Polifoniczność mapy. Mapowanie Moskwy w XVI w. a mapa Antona Wieda (1542, 1555)” NCN 2020/39/B/HS2/01755 (kierownik J. Niedźwiedź).

12/02/2026

W dniach 12-13 lutego odbywa się w Supraślu konferencja naukowa "Psalmy i psałterze w kulturze i literaturze: od czasów I Rzeczypospolitej do końca XIX wieku". Udział w niej bierze dr hab. Barbara Kaszowska-Wandor, która jutro przedstawi referat zatytułowany "Kompozycja chiastyczna Psalmu XIX Jana Kochanowskiego".

11/02/2026

W 69 tomie "Medieval Sermon Studies" ukazał się artykuł dr Lidii Grzybowskiej "Conflict and consent in the sermon of Marcus Bonifili on the election of antipope Felix V (Basel, 30 October 1439)".

Tekst dotyczy nieopracowanego do tej pory kazania, znajdującego się w dwóch kopiach w bibliotekach we Wrocławiu i Augsburgu, które zostało wygłoszone w momencie największego kryzysu w dziejach Soboru Bazylejskiego, wynikającego z depozycji Eugeniusza IV i wyboru ostatniego w historii Kościoła antypapieża – Feliksa V. Kazanie Marka Bonifilego wybrzmiało podczas mszy inaugurującej konklawe. Kaznodzieja zgromadził oraz podsumował w nim argumenty przeciwko Eugeniuszowi, jednocześnie kreśląc portret przyszłego papieża („pastor angelicus”).

25/01/2026