Edukacja surowcowa

⏰ JAKICH SUROWCÓW MINERALNYCH UŻYŁEŚ W CIAGU DZISIEJSZEGO DNIA? 🤔😉

Myślisz, że żadnych 😉❓ To prześledźmy Twój dzień… 👇

🌅 7:00 – pobudka ❗️ Sięgasz po telefon 📱
➡️ lit, grafit, nikiel, kobalt, miedź, złoto, srebro, krzem...

🚿 7:15 – łazienka ❗️ Szkło, ceramika, kosmetyki, pasta do zębów…
➡️ piasek kwarcowy, wapień, dolomit, kaolin, sól kamienna, ropa naftowa...

☕ 8:00 – śniadanie ❗️Kubek, ekspres do kawy, czajnik, sztućce, opakowania…
➡️ żelazo, chrom, nikiel, aluminium, miedź, surowce ceramiczne...

🚗🚆 8:30 – jedziemy do pracy lub szkoły ❗️Samochód, autobus, tramwaj, pociąg, droga i tory…
➡️ ruda żelaza, miedź, aluminium, cynk, platynowce, ropa naftowa, wapień, piaski i żwiry, kamienie łamane…

💻 9:00–16:00 – praca lub nauka ❗️Komputer, monitor, instalacja elektryczna, budynek…
➡️ krzem, miedź, aluminium, złoto, srebro, cyna, wapień, gips, piaski i żwiry…

I tak nie wyczerpaliśmy listy ‼

A jakich SUROWCÓW MINERALNYCH używamy po powrocie do domu ❓🏠 i szykując się do pójścia spać ❓🌙

Napiszcie w komentarzu 😉⬇️⬇️⬇️

🤔 Czy myślicie, że kosmiczne górnictwo 💥⚒️ to realny scenariusz przyszłości❓️Skoro tyle lat nikt ponownie nie stanął na księżycu 🚀🌘🌑🌠 to czy kosmos może być dla nas potencjalnym źródłem surowców mineralnych ❓️🤔🪐

Rywalizacja o palmę pierwszeństwa między USA i Chinami pozwala przypuszczać, że sięgniemy po surowce z Księżyca i innych planet. Pytanie... kiedy ❓️

Co sądzicie ❓️

W komentarzu kink do ciekawego artykułu ⬇️⬇️⬇️

Foto: Kraków, godz. 19.53

Czy wiecie, że w Polsce co najmniej 7️⃣0️⃣ kąpielisk 🌊 funkcjonuje na dawnych terenach pogórniczych ❓ Czasami warto poznać historię miejsca, w którym tak bardzo lubimy spędzać czas 🥰

Jednym z takich przykładów jest BALATON - akwen położony w samym centrum miasta Trzebinia Gmina Trzebinia, w nieczynnym od lat 60 XX wieku, zatopionym kamieniołomie wapienia wykorzystywanego w przemyśle wapienniczym i cementowym. W wyniku naturalnych procesów na części dawnego wyrobiska wyrósł las 🌳🌲 z dominacją brzozy, a do niewielkich mokradeł sprowadziły się płazy 🐸i rośliny 🌾💧 lubiące wilgoć. Dziś teren dawnego kamieniołomu pełni przede wszystkim funkcję rekreacyjną - to urocze miejsce od lat pozostaje ulubionym miejscem wypoczynku mieszkańców Trzebini.

🌊 Dzisiaj lustro wody zajmuje około 3 ha, a średnia głębokość zbiornika wynosi 9,5 m. Balaton zasilany jest wodami podziemnymi.

Od 2018 r. ośrodek "Balaton" prezentuje się w nowej odsłonie: przy brzegu zbiornika zamontowano podwieszane baseny i pomosty z bezpiecznymi zejściami do wody, urządzono także szeroką plażę z drewnianymi leżakami. Działa tu m.in. Park linowy Balapark Balaton Trzebinia, a wyjątkowo przejrzyste wody dawnego wyrobiska stworzyły również warunki do nurkowania – nad zbiornikiem funkcjonuje Baza Nurkowa Balaton Trzebinia. Dla lubiących adrenalinę AdrenaLine Tyrolka Trzebinia 😀😉

Serdecznie polecamy to miejsce, również w ramach projektu "DZIEDZICTWO GÓRNICZE JAKO PRZESTRZEŃ AKTYWNOŚCI SPOŁECZNEJ - INWENTARYZACJA I OCENA POTENCJAŁU W POLSCE". Projekt finansowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach Programu „Nauka dla Rozwoju Społeczeństwa”‼️

"S" jak... SELEN 🔠

🔴 występuje w kilku odmianach alotropowych – m.in. czerwonej i szarej
🧪 łatwo tworzy związki z innymi pierwiastkami, co ma znaczenie dla jego zastosowań technologicznych
🪟 niewielki dodatek selenu może zmieniać właściwości optyczne i barwę szkła
⚡ma również właściwości półprzewodnikowe, wykorzystywane w wybranych zastosowaniach elektronicznych i fotowoltaicznych.

Źródłem SELENU w Polsce 🇵🇱 są jego domieszki obecne w złożach rud Cu-Ag na monoklinie przedsudeckiej (3,6–6,1 g/t, śr. 4,5 g/t). Jego zasoby nie zostały jednak oszacowane. Co nie zmienia faktu, że KGHM to my produkuje selen techniczny (zawierający minimum 9️⃣9️⃣,4️⃣0️⃣% selenu) jako produkt uboczny w procesie hutniczym i rafinacji w Hucie Miedzi Głogów. Surowiec ten znajduje szerokie zastosowanie w przemyśle szklarskim, paszowym, farmaceutycznym oraz kosmetycznym. Roczna krajowa produkcja selenu wynosi około 9️⃣0️⃣ ton, podobnie zresztą jak zużycie.

Co jest najważniejszym zastosowaniem ❓

KGHM to my wskazuje przede wszystkim przemysł SZKLARSKI. Selen wykorzystuje się tam:🟠do odbarwiania szkła – pozwala neutralizować niepożądane zielonkawe zabarwienie wynikające m.in. z obecności związków żelaza, 🔴do barwienia szkła – odpowiednio zastosowany może nadawać szkłu barwę różową lub czerwoną. 🟤Poza tym selen znajduje zastosowanie w METALURGII – jako dodatek do niektórych STOPÓW – oraz w przemyśle chemicznym.

Zastosowania elektroniczne i fotowoltaiczne istnieją, ale nie mają znaczenia, jeśli chcemy opowiedzieć o produkowanym w Polsce 🇵🇱 selenie technicznym i jego wykorzystaniu.

"S" jak... SADZA 😉🔠

Dzisiaj o bardzo nietypowym i mało znanym surowcu mineralnym, jakim jest... SADZA ‼

SADZA to drobne cząsteczki węgla otrzymywane w wyniki niecałkowitego spalenia acetylenu, gazu ziemnego, a także naftalenu, olejów, itp. Na skalę przemysłową w największych ilościach produkowana jest przez rozkład termiczny ciężkich pozostałości rafinacji ROPY NAFTOWEJ i z GAZU ZIEMNEGO.

W Polsce 🇵🇱 głównym źródłem sadzy technicznej jest właśnie gaz ziemny, a w mniejszym stopniu recykling zużytych wyrobów gumowych ♻️

Roczna produkcja sadzy technicznej w Polsce 🇵🇱 to około 5️⃣6️⃣ tys. ton. To zdecydowanie za mało jak na potrzeby naszej gospodarki. W 2024 roku zaimportowaliśmy dodatkowo ponad 2️⃣5️⃣0️⃣ tys. sadzy technicznej, głównie z Rosji, Niemiec i Chin.

Do czego więc używamy ten surowiec? Niemal 9️⃣0️⃣% trafia do produkcji wyrobów gumowych, a więc opon🚗, taśm, uszczelek, płyt gumowych itd. Sadza techniczna stosowana jako środek barwiący, pigment do barwienia gumy i tworzyw sztucznych.

W tym kontekście warto pamiętać, że Polska 🇵🇱jest jednym z największych producentów opon w Europie. W naszym kraju działa kilka ogromnych fabryk należących do światowych gigantów branży, które zatrudniają tysiące pracowników i eksportują ogumienie na cały świat

"R" jak... ropa naftowa 🔠 cz. 3 i ostatnia 😉 ‼️

Pisząc o ropie naftowej i jej wydobyciu w Polsce nie można pominąć Bóbrki i Muzeum Przemysłu Naftowego i Gazowniczego im. I. Łukasiewicza w Bóbrce.

Wprawdzie współcześnie jesteśmy krajem-importerem i nasza gospodarka ropą naftową zależy właściwie w całości od jej importu, to jednak historycznie... byliśmy największym producentem tego surowca w Europie 😉 Trudno uwierzyć ❓Być może 😃 Ale pamiętajmy, że kiedyś granice naszego kraju 🇵🇱 wyglądały zupełnie inaczej i sięgały znacznie dalej w kierunku południowo-wschodnim.

Kopalnia w BÓBRCE powstała w 1️⃣8️⃣5️⃣4️⃣ roku i ten właśnie rok należy uznać za początek światowej eksploatacji przemysłowej ropy naftowej. Pionierami przemysłu naftowego, założycielami kopalni w Bóbrce byli: Ignacy ŁUKASIEWICZ – farmaceuta; Tytus TRZECIESKI – ziemianin i inicjator założenia kopalni oraz Karol KLOBASSA-ZRENCKI – właściciel wsi Bóbrka. Dzięki zgodnej współpracy, zaangażowaniu oraz dużej operatywności twórców powstało pierwsze na świecie wielowymiarowe PRZEDSIĘBIORSTWO NAFTOWE.

Co ciekawe kopalnia w Bóbrce, chociaż znajduje się na terenie wspaniałego Muzeum Przemysłu Naftowego i Gazowniczego im. I. Łukasiewicza w Bóbrce, działa do dzisiaj. Co sprawia że jest najdłużej działającą kopalnią ropy naftowej na świecie 🌏🌍 😁 tradycyjny kiwon eksploatuje złoże Bóbrka-Rogi, nieprzerwanie od ponad... 170 lat ‼️

Ta niezwykła historia została przedstawiona już w wielu programach i filmach, które obejrzeć można na Fb Muzeum Naftowego i Gazowniczego im. I. Łukasiewicza w Bóbrce. Do czego serdecznie zachęcam 😁 Mam ogromny sentyment i szacunek do tego miejsca 🥲🥰 które należy promować a wiedzę o nim szeroko upowszechniać.

A syntetyczne ujęcie problematyki złóż ropy naftowej w Polsce, wraz z historią ich eksploatacji można znaleźć w publikacji:https://min-pan.krakow.pl/wydawnictwo/wp-content/uploads/sites/4/2022/06/SMP-Ropa-naftowa-i-gaz-ziemny.pdf

Ten post niech będzie również nawiązaniem do 1️⃣7️⃣3️⃣ rocznicy zapalenia lampy naftowej, którą obchodziliśmy dokładnie 3️⃣1️⃣ lipca a którą pięknie świętuje na swoim profilu Fundacja ORLEN im. Ignacego Łukasiewicza

R" jak... ROPA NAFTOWA 🔠 cz. 2

ROPA NAFTOWA kojarzy się przede wszystkim z BENZYNĄ ⛽ i OLEJEM NAPĘDOWYM 🚗. I rzeczywiście – ogromna część wydobywanej na świecie ropy trafia do sektora transportowego. Ale... ropa naftowa to zdecydowanie więcej niż PALIWO ‼️

Zanim jednak będziemy mogli ją wykorzystać, ropa wydobyta ze złoża trafia do RAFINERII 🏭, gdzie jest rozdzielana na frakcje, a następnie poddawana dalszym procesom technologicznym. W trakcie rafinacji otrzymujemy przede wszystkim: BENZYNĘ, NAFTĘ I OLEJ NAPĘDOWY.

🧪 A to jeszcze nie wszystko! Produkty przerobu ropy naftowej stanowią również podstawowe surowce dla PETROCHEMII.

I tutaj zaczyna się prawdziwa różnorodność 👇

🧴 TWORZYWA SZTUCZNE – opakowania, rury, izolacje, elementy samochodów, sprzęt AGD i tysiące przedmiotów codziennego użytku.

👕 WŁÓKNA SYNTETYCZNE – m.in. poliester, nylon czy akryl, z których powstają ubrania, tkaniny techniczne, dywany i wyposażenie wnętrz.

🚗 KAUCZUKI SYNTETYCZNE – wykorzystywane m.in. do produkcji opon, uszczelek, przewodów i innych elementów gumowych.

🎨 ROZPUSZCZALNIKI, FARBY I LAKIERY – petrochemiczne półprodukty znajdziemy w wielu materiałach stosowanych w budownictwie i przemyśle.

💊 FARMACJA I KOSMETYKI – część substancji i materiałów wykorzystywanych w tych branżach powstaje z półproduktów pochodzących z przemysłu petrochemicznego.

Różnorodność kierunków wykorzystania ropy naftowej jest więc na prawdę ogromna ‼

R" jak... ROPA NAFTOWA 🔠

Po dłuższej przerwie pora powrócić do naszego "Alfabetu surowcowego" i to powrócić z przytupem bo z ROPĄ NAFTOWĄ na którą musimy poświęcić co najmniej dwa posty 😉 aby rzetelnie wyczerpać zagadnienie.

ROPA NAFTOWA:

✅ jest naturalną mieszaniną CIEKŁYCH WĘGLOWODORÓW,
✅ powstała w wyniku długotrwałych przemian materii organicznej 🌴🌲zachodzących w skałach osadowych przez miliony lat.
✅ zawiera rozpuszczone węglowodory stałe i gazowe oraz domieszki związków siarki, azotu i tlenu
✅ występuje w przepuszczalnych i porowatych lub szczelinowatych skałach zbiornikowych, takich jak piaskowce lub wapienie
✅wraz z gazem ziemnym, węglem kamiennym i brunatnym decyduje o gospodarce energetycznej świata 🌎🌍🔌
✅pozostaje jednym z podstawowych surowców światowej gospodarki. Choć najczęściej kojarzymy ją z benzyną ⛽ i olejem napędowym 🚗, jej znaczenie jest znacznie szersze.

🌍 Świat zużywa dziś około 1️⃣0️⃣0️⃣ mln baryłek ropy naftowej DZIENNIE! Jedna baryłka to około 1️⃣5️⃣9️⃣ litrów, co daje około 1️⃣6️⃣ miliardów litrów każdego dnia. Najwięksi producenci ropy naftowej na świecie to:
⚫️ USA 🇺🇸 -13,6 mln baryłek ropy dziennie w 2025 roku
⚫️ Rosja 🇷🇺 - 9,9 mln baryłek ropy dziennie w 2025 roku
⚫️ Arabia Saudyjska 🇸🇦 - 9,6 mln baryłek dziennie w 2025 roku.

A Polska 🇵🇱 ❓Krajowa produkcja ropy naftowej nie przekracza 1️⃣mln ton na rok co oznacza zaledwie... 1️⃣8️⃣ 0️⃣0️⃣0️⃣ baryłek dziennie.

Jednocześnie zaspokaja to tylko 3️⃣% zapotrzebowania naszej gospodarki. Pozostałość musimy oczywiście importować z różnych kierunków świata. Najważniejszym gospodarczo regionem w Polsce jest tzw. "Niż" co administracyjnie przekłada się na województwa: lubuskie, wielkopolskie i pomorskie. Drugim ważnym regionem wydobycia jest szelf Morza Bałtyckiego 🌊 Polska 🇵🇱 posiada platformy wiertnicze i wydobywcze na Morzu Bałtyckim. Ich operatorem jest spółka ORLEN Petrobaltic ORLEN, która prowadzi poszukiwania oraz wydobycie ropy naftowej i gazu ziemnego w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej.

Ciąg dalszy nastąpi ... 😉

📢Na dobranoc "szybki" przegląd potencjału geoturystycznego województwa śląskiego na stronie Ministerstwo Klimatu i Środowiska w zakładce Edukacja Ekologiczna 🥰

➡️https://www.gov.pl/web/edukacja-ekologiczna/od-wapiennych-ostancow-po-zabytkowe-kopalnie-odkryj-geoturystyczne-skarby-wojewodztwa-slaskiego

Nie zabrakło oczywiście wzmianki o GEOsfera Jaworzno, Muzeum Górnictwa Węglowego, Sztolni Królowa Luiza, Zabytkowa Kopalnia Srebra - obiekt światowego dziedzictwa UNESCO oraz wielu innych ciekawych obiektach.

Województwo śląskie to harmonijne połączenie dziedzictwa geologicznego z przemysłowym, w tym górniczym ⚒️

Get more website visits

🚆 Patrząc na nowoczesny dworzec kolejowy, widzimy architekturę. My widzimy także... surowce mineralne. 👀

Czy zastanawialiście się kiedyś ile różnych kopalin i surowców mineralnych trzeba wykorzystać aby powstał taki obiekt❓

🏢 Beton
🔩 Stal
🪟 Szkło
🚉 Tory kolejowe
⚡ Instalacje elektryczne
🚪 Wykończenie wnętrz

Nowoczesny dworzec to nie tylko beton i stal. To efekt wykorzystania kilkunastu, a często nawet kilkudziesięciu różnych SUROWCÓW MINERALNYCH, bez których nie byłoby bezpiecznej infrastruktury transportowej.

🌍 Surowce mineralne są fundamentem współczesnej cywilizacji – nawet wtedy, gdy na pierwszy rzut oka ich nie dostrzegamy.

📷 A Wy ile surowców potraficie znaleźć na tym zdjęciu ❓