Centrum Polityk Publicznych Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

🛰️🔬 Technologie podwójnego zastosowania (dual-use) – szansa dla Małopolski i wyzwanie dla Europy

Sztuczna inteligencja, cyberbezpieczeństwo, robotyka, zaawansowane materiały, systemy satelitarne czy nanotechnologie coraz częściej decydują nie tylko o tempie rozwoju gospodarczego, ale również o odporności państw i regionów na współczesne zagrożenia.

W nowej publikacji CPP analizujemy potencjał województwa małopolskiego w zakresie technologii podwójnego zastosowania (dual-use) – rozwiązań, które mogą znaleźć zastosowanie zarówno w sektorze cywilnym, jak i obronnym.

📍 Dlaczego właśnie Małopolska?
✔ silne zaplecze naukowo-badawcze i rozwinięta infrastruktura B+R,
✔ obecność wiodących uczelni i instytutów badawczych,
✔ dynamiczny ekosystem przedsiębiorczości i innowacji,
✔ rosnąca rola regionu w krajowych i europejskich sieciach współpracy technologicznej.

📘 Publikacja pokazuje:
🔹 jakie kompetencje i zasoby posiada region,
🔹 jak wygląda współpraca między nauką, biznesem i administracją,
🔹 jakie bariery ograniczają rozwój technologii dual-use,
🔹 jakie działania mogą wzmocnić pozycję Małopolski w systemie bezpieczeństwa technologicznego Europy.

W świecie rosnącej niepewności geopolitycznej rozwój technologii dual-use staje się nie tylko elementem polityki innowacyjnej – ale także inwestycją w przyszłość, bezpieczeństwo i konkurencyjność.

📥 Zachęcamy do zapoznania się z publikacją – link znajduje się w komentarzu.

📢 Centrum Polityk Publicznych UEK prezentuje nowy raport poświęcony przyszłości ustroju społeczno-gospodarczego Polski i wyzwaniom stojącym przed państwem w XXI wieku.

📘 Czy Polska potrzebuje Nowej Konstytucji?

W debacie publicznej coraz częściej pojawiają się głosy o konieczności przemyślenia fundamentów ustrojowych państwa. W nowym raporcie CPP podejmujemy próbę spojrzenia na Konstytucję RP z perspektywy współczesnych wyzwań społecznych i gospodarczych.

📊 Autorzy raportu analizują, na ile model „społecznej gospodarki rynkowej”, zapisany w Konstytucji z 1997 r., odpowiada rzeczywistości trzeciej dekady XXI wieku – epoki polikryzysu, transformacji cyfrowej, zmian demograficznych, kryzysów klimatycznych i napięć geopolitycznych.

💬 Raport nie jest projektem nowej ustawy zasadniczej. To próba wskazania najważniejszych dylematów i kierunków zmian dotyczących:
🔹 roli państwa w gospodarce,
🔹 systemu finansów publicznych,
🔹 polityk społecznych i rozwojowych,
🔹 konstytucyjnych podstaw bezpieczeństwa ekonomicznego państwa.

📖 Autorzy stawiają pytanie: jakiego państwa chcemy w kolejnych dekadach? Czy Konstytucja powinna być jedynie zbiorem przepisów, czy także manifestem wartości i odpowiedzialności społecznej?

➡️ Zachęcamy do zapoznania się z pełnym raportem. Link znajduje się w komentarzu.

📢 Nowy raport CPP: Sektor non-profit w województwie małopolskim 🤝📊

Jak rozwija się sektor organizacji pozarządowych w województwie małopolskim? Gdzie działa najwięcej fundacji i stowarzyszeń? Jak wygląda aktywność społeczna mieszkańców regionu?

📈 W końcu 2025 r. w Małopolsce zarejestrowanych było:
🔹 12,5 tys. stowarzyszeń i podobnych organizacji,
🔹 4,1 tys. fundacji.

W ciągu dekady liczba stowarzyszeń wzrosła o 30%, a fundacji – ponad dwukrotnie!

📍 Kraków pozostaje centrum sektora NGO – działa tam aż 63% fundacji regionu oraz jedna czwarta wszystkich stowarzyszeń. Jednak najwyższe nasycenie stowarzyszeniami per capita występuje w powiatach miechowskim i proszowickim.

📊 Według danych GUS w 2024 r. aktywnie działało w Małopolsce ok. 10,5 tys. organizacji pozarządowych. Region wyróżnia się:
✔ wysoką liczbą organizacji społecznych na mieszkańca,
✔ dynamicznym wzrostem fundacji,
✔ rosnącą liczbą organizacji pożytku publicznego (OPP).

🤝 Około 62% organizacji stanowią stowarzyszenia, a ważną częścią sektora pozostają również kluby sportowe, OSP i koła gospodyń wiejskich.

📥 Zachęcamy do zapoznania się z pełnym raportem 👉 [link do raportu]

📊 W 2024 r. zasoby mieszkaniowe małopolskich miast liczyły już 814 tys. mieszkań o łącznej powierzchni niemal 53 mln m². W ciągu dekady liczba mieszkań wzrosła aż o 23% – był to największy przyrost spośród wszystkich województw w Polsce.

🏗️ Dynamiczny rozwój budownictwa poprawił wskaźniki mieszkaniowe – na 1000 mieszkańców przypada dziś 496 mieszkań, a przeciętna powierzchnia użytkowa na osobę wzrosła do 32 m². Jednocześnie mieszkania w małopolskich miastach pozostają relatywnie niewielkie na tle kraju.

📍 Ponad 67% miejskiego zasobu mieszkaniowego koncentruje się w Krakowie. Najwyższe nasycenie mieszkaniami notują Kraków, Zakopane i Krynica, natomiast miasta we wschodniej części regionu wciąż cechują się niższą dostępnością mieszkań.

⚠️ Raport zwraca też uwagę na kurczący się zasób komunalny. W ciągu dekady liczba mieszkań komunalnych spadła o 15%, a ich udział w całym zasobie mieszkaniowym wynosi dziś zaledwie 3% – to najniższy poziom w kraju.

📥 Zachęcamy do zapoznania się z pełnym raportem 👇

📊 Nowy raport CPP: Gospodarka i rynek pracy w małopolskich miastach 🏙️💼

Jak wygląda aktywność gospodarcza w miastach Małopolski? Gdzie powstaje najwięcej firm i gdzie koncentrują się miejsca pracy?

W najnowszym raporcie CPP analizujemy strukturę przedsiębiorczości i rynku pracy w małopolskich miastach – od liczby firm, przez rozwój jednoosobowych działalności gospodarczych, po rozmieszczenie zatrudnienia w regionie.

📌 Najważniejsze wnioski:

🔹 W 2024 r. w małopolskich miastach działało 309 tys. podmiotów gospodarczych – o 74 tys. więcej niż dekadę temu.
🔹 Miasta skupiają 62% wszystkich firm w regionie, a 37% działa w Krakowie.
🔹 Pod względem liczby przedsiębiorstw Małopolska zajmuje 5. miejsce w Polsce, ale dynamika wzrostu ustępuje tylko woj. mazowieckiemu.

👨‍💼 Przedsiębiorczość indywidualna rośnie:
• ponad 200 tys. jednoosobowych działalności gospodarczych w miastach,
• prawie 50 tys. więcej niż 10 lat temu,
• aż 57% JDG zarejestrowanych w Krakowie.
Najwyższe nasycenie działalnością gospodarczą per capita odnotowano w Zakopanem – niemal 350 działalności na 1000 osób w wieku produkcyjnym.

👷 Rynek pracy:
• w małopolskich miastach pracuje ponad 930 tys. osób,
• 2/3 wszystkich pracujących w regionie znajduje zatrudnienie w miastach,
• aż 57% pracujących w miastach pracuje w Krakowie.
Znacznie mniejszy udział mają inne ośrodki – Tarnów (6%) i Nowy Sącz (4%).

📍 Raport pokazuje silną koncentrację gospodarki i rynku pracy w obszarze metropolitalnym Krakowa, ale także rolę miast turystycznych i lokalnych centrów przedsiębiorczości.

📥 Sprawdź szczegółowe dane i mapy dla poszczególnych miast 👇

🏙️ Nowy raport CPP: Sytuacja demograficzna w małopolskich miastach 👥📉

Czy miasta w Małopolsce rosną, czy się kurczą? Jak zmienia się struktura wieku mieszkańców i jakie wyzwania czekają samorządy?

W najnowszym raporcie CPP analizujemy procesy demograficzne w 64 miastach województwa małopolskiego – od zmian liczby ludności po starzenie się społeczeństwa i przyrost naturalny.

📊 Najważniejsze wnioski:

🔹 W 2024 r. miasta regionu zamieszkiwało ok. 1,64 mln osób, ale od 2020 r. liczba mieszkańców miast systematycznie spada.
🔹 Poziom urbanizacji Małopolski należy do najniższych w Polsce, a udział ludności miejskiej w regionie maleje.
🔹 Depopulacja dotyczy większości miast – liczbę mieszkańców zwiększył tylko niewielki ich odsetek, w tym Kraków.

📉 Przyrost naturalny:
• po 2019 r. gwałtowny spadek i utrzymujący się poziom ujemny,
• w 2024 r. tylko 6 miast zanotowało dodatni przyrost naturalny.

👵 Starzenie się społeczeństwa:
• mediana wieku wzrosła o 2 lata,
• osoby w wieku poprodukcyjnym stanowią już blisko 25% mieszkańców miast,
• maleje udział osób w wieku produkcyjnym.

📍 Najlepsza sytuacja demograficzna występuje w obszarze metropolitalnym Krakowa, natomiast największe wyzwania dotyczą miast zachodniej Małopolski oraz m.in. Tarnowa, Gorlic i Zakopanego.

📥 Sprawdź pełny raport i zobacz szczegółowe dane dla poszczególnych miast 👇

🛰️ Nowy raport CPP: Technologie podwójnego zastosowania – potencjał Małopolski dla innowacji i bezpieczeństwa 🧠🔧

Czy technologia może służyć jednocześnie cywilom i wojsku? Tak – i to właśnie technologie podwójnego zastosowania (dual-use) stają się jednym z najistotniejszych obszarów rozwoju, który łączy innowacyjność, bezpieczeństwo i konkurencyjność gospodarczą.

📢 W najnowszej ekspertyzie przygotowanej przez Centrum Polityk Publicznych UEK analizujemy, jak wygląda potencjał Małopolski w tym obszarze. Kluczowe pytania, które stawiamy to:
🔹 Jak rozpoznać technologie dual-use?
🔹 Jak wspierać ich rozwój, dbając o aspekty etyczne i regulacyjne?
🔹 Jakie są ryzyka ich transferu i wykorzystania?

📍 Dlaczego Małopolska?
• Ponad 25 uczelni wyższych
• 150 tys. studentów i 35 tys. absolwentów rocznie
• Silna koncentracja kierunków STEM (informatyka, biotechnologie, inżynieria materiałowa)
• Inteligentne specjalizacje regionalne i aktywny ekosystem innowacji

Ekspertyza nie tylko identyfikuje kluczowe zasoby naukowe, przemysłowe i instytucjonalne regionu, ale też zawiera rekomendacje dla administracji, uczelni i instytucji otoczenia biznesu – jak świadomie zarządzać potencjałem i ryzykami związanymi z technologiami o podwójnym zastosowaniu.

📥 Pobierz raport i poznaj szczegóły 👇

🚰🔥 Nowy raport CPP: Infrastruktura techniczna w Małopolsce – wodociągi, kanalizacja i gaz 💧📈

Jak zmienia się dostęp do podstawowej infrastruktury w województwie małopolskim? Gdzie rozbudowuje się sieci wodociągowe i kanalizacyjne? Kto korzysta z gazu sieciowego, a gdzie go wciąż brakuje?

📢 Odpowiedzi znajdziecie w nowym raporcie Centrum Polityk Publicznych UEK, który prezentuje aktualne dane i przestrzenną analizę rozwoju infrastruktury technicznej w Małopolsce.

📊 Wybrane wnioski z raportu:

🔹 Wodociągi:
• W ciągu ostatnich 5 lat sieć wodociągowa wydłużyła się o 1,2 tys. km.
• Wciąż tylko 71% mieszkańców wsi korzysta z wodociągów – to najniższy wskaźnik w kraju.
• Największy udział korzystających – na zachodzie i w aglomeracji krakowskiej.
• Dwie gminy wciąż bez gminnych wodociągów.

🔹 Kanalizacja:
• W dekadę sieć wydłużyła się o 44%, liczba korzystających wzrosła o 14% (głównie na wsi).
• Tylko 10 gmin przekracza 90% udziału mieszkańców korzystających z kanalizacji.
• W połowie gmin regionu korzysta z niej mniej niż połowa mieszkańców.
• Ilość odprowadzanych ścieków rośnie – o 24% więcej na mieszkańca niż 10 lat temu.

🔹 Gaz:
• Sieć gazowa ma już 28 tys. km – wzrost o 5 tys. km w dekadę.
• Małopolska ma najwyższy udział mieszkańców korzystających z gazu sieciowego w kraju.
• Największy dostęp: gminy wokół Krakowa, Tarnów, Gorlice, Olkusz.
• Najniższy – południe województwa i północne powiaty miechowski i proszowicki.
• Zużycie gazu na mieszkańca – najwyższe w Polsce.

📍 Raport pokazuje, jak silnie zróżnicowany jest dostęp do infrastruktury między gminami regionu – i gdzie potrzebne są dalsze inwestycje.

📥 Pobierz pełny raport 👇

🏡 Nowy raport CPP: Budownictwo mieszkaniowe w Małopolsce 2024 – wzrosty, spadki i dominacja Krakowa 🏗️📊

Właśnie opublikowaliśmy nowy raport dotyczący budownictwa mieszkaniowego w województwie małopolskim. Jak zmienia się rynek mieszkaniowy w regionie? Gdzie buduje się najwięcej? Jak duże są nowe mieszkania?

🔹 W 2024 r. w Małopolsce oddano do użytkowania ponad 20 tys. mieszkań – to o 5% mniej niż rok wcześniej, ale wciąż 30% więcej niż dekadę temu.
🔹 60% mieszkań to lokale budowane na sprzedaż lub wynajem – ale są one znacząco mniejsze. Ich powierzchnia stanowiła tylko 37% łącznej powierzchni nowych mieszkań.
🔹 Małopolska znalazła się na 3. miejscu w kraju pod względem liczby mieszkań oddanych na 1 mieszkańca – po woj. pomorskim i mazowieckim.
🔹 Kraków odpowiadał aż za 42% wszystkich nowych mieszkań w regionie, a ponad 67% mieszkań na sprzedaż lub wynajem powstało właśnie tam. Na dalszych miejscach: Wieliczka, Nowy Sącz, Myślenice, Bochnia i dopiero Tarnów.
🔹 Przeciętna powierzchnia użytkowa mieszkania w Małopolsce w 2024 r. wyniosła 96,5 m² – 3. wynik w kraju. Ale średnia dla mieszkań na sprzedaż/wynajem to tylko 60 m² – i tu Małopolska spadła na 8. miejsce.
🔹 Największe mieszkania powstają w gminach z zabudową jednorodzinną na południu regionu (nawet do 200 m²!), a najmniejsze – w Krakowie (średnio 62 m²).

📍 Zobacz, jak wygląda sytuacja w Twojej gminie i jak zmienia się krajobraz mieszkaniowy Małopolski.

📥 Pobierz pełny raport 👇

📚 Rozmowa o rozsądku, wartościach i ekonomii, która nie boi się pytań 💬

Czy jesteśmy rozsądni? Co to właściwie znaczy – w codziennym życiu, w polityce, w ekonomii? Czy w świecie zdominowanym przez zysk i efektywność jest jeszcze miejsce na wartości?

Zapraszamy do lektury wyjątkowej rozmowy red. Zbigniewa Bartusia z prof. Jerzym Hausnerem, opublikowanej w związku z dziesięcioleciem kongresu Open Eyes Economy Summit „Wartość kontra chciwość”. To książka, która skłania do refleksji o nas samych, naszych nawykach, decyzjach, a także o gospodarce i państwie, w którym chcemy żyć.

🧭 Prof. Hausner – twórca ruchu Open Eyes Economy – pokazuje, że ekonomia wartości to nie idea dla idealistów, ale praktyczna odpowiedź na kryzysy, konflikty i wyzwania, z którymi mierzy się współczesny świat.

📥 Przeczytaj i dołącz do dyskusji 👇