Duchowości Śląska Cieszyńskiego

26/05/2025

Już jutro, we wtorek 27 maja o godz. 17.00, w cyklu cyklu webinarów Polskiego Towarzystwa Socjologicznego "Socjologowie (nie tylko religii) o religii" odbędzie się wystąpienie prof. Andrzeja Kasperka zatytułowane "Mesjanistyczny program odnowy świata w środowisku alternatywnej duchowości na Śląsku Cieszyńskim a New Age - podobieństwa, kontynuacje, zerwania".
Zapraszamy serdecznie! Link do spotkania znajdziecie w komentarzu.

15/05/2025

W sali konferencyjnej Uniwersytetu Śląskiego w Cieszynie 12 maja odbyła się promocja książek, które stanowią podsumowanie grantu pt. Programy alternatywnej duchowości na Śląsku Cieszyńskim od końca XIX w. do lat 70. XX w. prowadzonego przez dr hab. prof. AGH Izabelę Trzcińską zob. https://home.agh.edu.pl/~duslask/ Wydawnictwa są dostępne w formie plików pdf na stronie Wydawnictwa AGH https://www.wydawnictwo.agh.edu.pl/ a w formie papierowej w bibliotekach i muzeach Cieszyna i Wisły. Zapraszamy do lektury!
Praca naukowa dofinansowana ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa”: Programy alternatywnej duchowości na Śląsku Cieszyńskim od końca XIX w. do lat 70. XX w. (nr projektu NdS/529030/2021/2021) kwota dofinansowania 581.147,00 PLN całkowita wartość projektu 581.147,00 PLN
Fot. Marek Rembierz

07/05/2025

Mamy zaszczyt poinformować, że w poniedziałek, 12 maja, o godz. 15:00 w Centrum Konferencyjnym WSNE w Cieszynie odbędzie się posiedzenie Komisji ds. Stosunków Polsko-Czeskich i Polsko-Słowackich PAN/Oddział w Katowicach poświęcone naszemu projektowi.
Spotkanie ma charakter otwarty, więc zapraszamy serdecznie!

21/12/2024

Święta tuż, tuż, zatem Boże Narodzenie prosto z podręcznika do nauki religii ewangelickiej z lat międzywojennych autorstwa Jerzego Michejdy (1860-1928) – nauczyciela w szkole powszechnej w Ustroniu (1879-1928), działacza społecznego i redaktora czasopisma „Miesięcznik Pedagogiczny”. Pocztówka świąteczna także z epoki za polona.pl, reszta za Śląską Biblioteką Cyfrową (oryginał podręcznika dostępny w Książnicy Cieszyńskiej).
Zaś Wszystkim zaglądającym na tę stronę życzymy wszelkiej pomyślności, dobrych ludzi wokół i życzliwości tego świata!

17/12/2024

Józef Szymeczek opowiada, jak katastrofy górnicze przyczyniły się do rozwoju spirytyzmu w Zagłębiu Ostrawsko-Karwińskim (link do nagrania wystąpienia znajdziecie w artykule).
https://zwrot.cz/2024/12/katastrofy-gornicze-spowodowaly-poprawe-bezpieczenstwa-a-takze-rozwoj-spirytyzmu-w-koloniach-gorniczych-nagrania/?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTAAAR2RFy-pPDuvoHQUWH-6y1R6KmjpCSoK0m6dskUTbwn6Htzvp4ol2tnxvtU_aem_woIvklZq1leg9oXUP23WOw

CZESKI CIESZYN / W sali Centrum Polskiego Kongresu Polaków w RC w Czeskim Cieszynie w czwartek 5 grudnia odbyła się konferencja naukowa zatytułowana „Polskie ślady w górniczym dziedzictwie Karwiny i okolicy”. Organizatorem wydarzenia było Stowarzyszenie „Olza Pro”.

12/12/2024

Grudzień to miesiąc świąt, prezentów i niespodzianek. Dołączamy do tej tradycji i przynosimy 3 tomy projektowych książek, które możecie już czytać w otwartym dostępie (linki znajdziecie w komentarzach). Teksty napisali (w kolejności alfabetycznej): Tadeusz Cegielski, Renata Czyż, Andrzej Kasperek, Michał Kawulok, Zbigniew Łagosz, Anna Mikołejko, Paweł Mirowski, Diana Oboleńska, Anna Olszewska, Zbigniew Pasek, Monika Rzeczycka, Grzegorz Studnicki, Agata Świerzowska, Józef Szymeczek, Izabela Trzcińska, Yuliya Zlochevska. Dziękujemy za wsparcie Pani Dyrektor Irenie French z Muzeum Śląska Cieszyńskiego oraz Panu Dyrektorowi Krzysztofowi Szelongowi z Książnica Cieszyńska a także całemu Zespołowi Wydawnictwa AGH - dzięki Wam nasze książki mogły się ukazać. Mamy wielką nadzieję, że seria "Świat od nowa" stanie się wprowadzeniem do dalszych badań w dziedzinie alternatywnej duchowości.

13/10/2024

W najbliższy piątek, 18 października, zapraszamy do Książnicy Cieszyńskiej na wykład Renaty Czyż . Usłyszymy o wiślańskich kuracjuszach i skandalach. Może i jakiś alternatywny wątek się znajdzie?

25/09/2024

25 września 1919 roku urodził się w Karpętnej Stanisław Hadyna, nauczyciel, kompozytor, pisarz, twórca Zespołu Pieśni i Tańca "Śląsk". Był człowiekiem niespożytej energii i wielu twórczych misji, które z powodzeniem realizował. Inspiracji szukał między innymi w nurcie alternatywnej duchowości Śląska Cieszyńskiego, chociaż reinterpretował te wątki w sposób bardzo osobisty. Fascynowała go działalność Gandhiego i także jej dalekie echa znaleźć można w zamyśle Zespołu "Śląsk". O tym wszystkim przeczytacie w artykule Izabeli Trzcińskiej - link w komentarzu.
Na zdjęciu - Stanisław Hadyna na koszęcińskiej ławeczce.

13/08/2024

200 lat temu, 13 sierpnia 1824 roku w Bażanowicach koło Cieszyna urodził się Paweł Stalmach. Ukończył szkołę w Cieszynie, a następnie w ewangelickie liceum w Preszburgu (Bratysławie). W 1845 roku rozpoczął studia na Wydziale Teologii Protestanckiej Uniwersytetu Wiedeńskiego gdzie zaczął gromadzić polskie książki, by przywieść je do Cieszyna. Paweł Stalmach zapisał się w historii Śląska Cieszyńskiego jako niezwykle istotny działacz narodowy. Na Zjeździe Słowiańskim w Pradze w 1848 roku sprzeciwił się przyłączeniu Ślązaków do sekcji czesko-słowackiej dzięki czemu grupa została włączona do sekcji polskiej. Stalmach opowiadał się za wprowadzeniem do szkół i urzędów języka polskiego oraz dbał o stworzenie miejsc wspierających rozwój tego języka. Z jego pomocą powstały m.in. Towarzystwo uczących się języka polskiego w gimnazjum ewangelickim w Cieszynie, Czytelnia Polska i Towarzystwo Naukowej Pomocy dla Księstwa Cieszyńskiego. Był redaktorem naczelnym „Tygodnika Cieszyńskiego” oraz „Gwiazdki Cieszyńskiej”, a także autorem wielu prac o polskich korzeniach Śląska Cieszyńskiego. Wśród tekstów Stalmacha odnaleźć można m.in. „Księgi Rodu Słowiańskiego” z 1889 roku, gdzie omawiał zarys wierzeń, tradycji i życia codziennego Słowian. Stalmach zmarł w 13 listopada 1891 roku w Cieszynie. Przed śmiercią miał przyjąć katolicyzm, jednak jego konwersja do dziś budzi wiele pytań. O polskiej mitologii Słowiańszczyzny według Stalmacha napisała najmłodsza uczestniczka naszego grantu, Alicja Głębocka - link do artykułu w komentarzu.

08/08/2024

140 urodziny Mistrza Jana :)

Dziś obchodzimy 140. rocznicę urodzin wybitnego artysty malarza Jana Wałacha (1884-1979). 🎨🖌️

Jan Wałach, pochodzący z Beskidów, był nie tylko malarzem, ale również grafikiem i rzeźbiarzem. Jego prace są pełne regionalnego folkloru, tradycji i piękna beskidzkiego krajobrazu. Swoją twórczością potrafił oddać duszę i charakter rodzinnych stron, zachowując jednocześnie uniwersalny przekaz artystyczny.

Dzieła Wałacha, takie jak obrazy, drzeworyty czy rzeźby, nadal inspirują i zachwycają swoją głębią oraz techniką wykonania. Jego prace są nie tylko ważnym elementem polskiego dziedzictwa kulturowego, ale także nieocenionym świadectwem epoki, w której tworzył.

Zapraszam do zapoznania się z twórczością Jana Wałacha i uczczenia pamięci artysty, który pozostawił po sobie bogaty dorobek artystyczny. 🎨❤️



Fot. archiwum prywatne