Kowale Oleckie - mój dom, moje miejsce na Ziemi.

Kowale Oleckie - mój dom, moje miejsce na Ziemi. Moje miejsce na ziemi. Kowale Oleckie (niem. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego. mieszkańców.

Kowahlen) – duża wieś mazurska w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie oleckim, w gminie Kowale Oleckie przy drodze krajowej nr 65 i przy trasie linii kolejowej Gołdap-Ełk (nieczynnej na odcinku Olecko - Gołdap). Miejscowość jest siedzibą gminy Kowale Oleckie. Historia

Historia Kowali Oleckich datuje się na rok 1563, kiedy to książę Albrecht nadał Absolanowi Rymanowi 60 włók boru na prawie lennym z sądownictwem wyższym i niższym. Od niego 7 października 1564 roku odkupiono 30 włók w celu założenia wsi. Na tym obszarze w 1564 roku powstała wieś szlachecka Chełchy i majątek ziemski Kowale Oleckie. Majątek ów, jak podają źródła założyli Małgorzata i Jan Kowalewscy. Lata powstawania wsi i ich rozwój charakteryzowały się również wielką wymianą idei, której górą byli wyznawcy protestantyzmu zasiedlający Prusy Książęce. Zepsucie panujące w Kościele potrzebowało reformy. Taka sytuacja sprzyjała głoszeniu ze skutkiem idei luteranizmu i powstawaniu na tych terenach kościołów ewangelickich. Nowo powstałe wsie w tym i miejscowość gminna Kowale Oleckie często zmieniały właścicieli. W XVIII wieku Dwór w Kowalach Oleckie dziedziczyli Tyszkowie, szlachta polska. Szkoła w tym dworze powstała w 1760 roku, a we wsi – kilkadziesiąt lat później. Poprzez tworzenie we wsiach i dworach szkół rosła świadomość społeczna wśród mieszkańców. W 1800 roku był tu majątek ziemski i wieś, która z czasem rozwinęła się w największą osadę w powiecie oleckim. Kolejne lata w dziejach historii gminy Kowale Oleckie to postępująca germanizacja, która datowana jest od roku 1850. Tereny te częściowo pamiętają także okres I wojny światowej. Pomimo przebiegającej nieopodal (do 1919 r.) granicy z Rosją znaczących wydarzeń historycznych, czy wojennych nie odnotowano. Lata trzydzieste XX wieku to można rzec, burzliwy rozwój tego terenu. Ludność niemiecka na szeroką skalę budowała infrastrukturę osadniczą. Powstało wiele budynków, budowano drogi, linie elektryczne, młyny, cegielnie, tartaki, gorzelnie, mleczarnie, a w Kowalach Oleckich nawet odlewnię żeliwa. Szacunkowo można podać, że w powyższym okresie na terenie obecnej gminy mieszkało blisko 10 tys. W 1938 roku w Kowalach była stacja na linii kolejowej Olecko-Gołdap, urząd pocztowy, czteroklasowa szkoła podstawowa i szkoła zawodowa, urząd żandarmerii, kontroli mięsa i in. W roku 1938 w Kowalach było 1126 mieszkańców. Wcześniejsza nazwa – Kowahlen. Pod koniec lat 30 zaczęto zniemczać nazwy wsi, m.in. Kowale Oleckie na Kowahlen, a od 1938 r. – Reimannswalde. Nastał okres II wojny światowej, w której gmina Kowale Oleckie właściwie nie ucierpiała. Podaje się, że na obszarze gminy zniszczonych zostało kilkanaście budynków jednak w odniesieniu do zniszczeń na tle kraju były one niewielkie. Ziemie wokół Kowali Oleckich zajęte zostały 22 i 23 stycznia 1945 r. przez oddziały radzieckie. Akcja przesiedleńcza Niemców była na tyle skuteczna, że z terenów usunięta została praktycznie cała ludność pochodzenia niemieckiego.

Festiwal KOWALOVE-STARCIE POKOLEŃ w Kowalach Oleckich 🦾🦾🦾🦾
18/11/2023

Festiwal KOWALOVE-STARCIE POKOLEŃ w Kowalach Oleckich 🦾🦾🦾🦾

Festiwal KOWALOVE-STARCIE POKOLEŃ w Kowalach Oleckich

Z radością informujemy, iż 9 grudnia 2023 roku w Gminnym Centrum Kultury w Kowalach Oleckich odbędzie się Festiwal KOWALOVE - STARCIE POKOLEŃ, który na stałe wpisał się w kalendarz wydarzeń kulturalnych GCK. Podczas imprezy wystąpi wielu artystów, a wśród nich Adam Andryszczyk & Ostatnie Takie Duo. Serdecznie zapraszamy na godz. 16:00. Wkrótce poinformujemy o kolejnych artystach, którzy wystąpią podczas festiwalu.

Wmurowanie aktu erekcyjnego pod ośrodek zdrowia. Koniec lat 70-tych.Autor fot.: Adam Andryszczyk
05/10/2020

Wmurowanie aktu erekcyjnego pod ośrodek zdrowia. Koniec lat 70-tych.

Autor fot.: Adam Andryszczyk

❗❗❗Z cyklu "POWRÓT DO SZKOŁY" ❗❗❗Rocznik 1961 🙃🙂Na zdjęciu: Górny rząd od lewej: 1) Maria Wasilewska 2) Anna Kowalczuk 3...
04/10/2020

❗❗❗Z cyklu "POWRÓT DO SZKOŁY" ❗❗❗

Rocznik 1961 🙃🙂

Na zdjęciu:
Górny rząd od lewej:
1) Maria Wasilewska
2) Anna Kowalczuk
3) Jasińska Stanisława
4) Alek Nazaruk
5) Janek Nawrot
6) Andrzej Burzyński
7) Jadwiga Jasińska
8) Teresa Brodowska
9) Marzena Tylenda
10) Marian Skarżyński
11) Krzysztof Szuliński

Rząd środkowy od prawej:
1) Tomek Fiertek
2) Andrzej Giedrojć
3) Jan Prusiński
4) Antoni Boguszewski
5) Jadwiga Podziewska
6) Anna Moroz
7) Teresa Moroz
8) Bożena Sebunia
9) Helena Karniej

Siedzą od lewej:
1) Mirosław Pietrzyk
2) Walicki Wiesław
3) Jerzy Ułanowicz
4) Leszek Domin
5) Adam Wiśniewski
6) Jan Czerwiński
7) Krzysztof Tomaszewski.

Opis zdjecia: Anna Szulińska

Rozpoznajesz siebie lub swoich kolegów i koleżanki z klasy?

____________________________________________________
Zdjęcie otrzymałem od Pani Anny Szulińskiej👍 za co serdecznie dziękuję 👏🙋

❗LAKIELE - SCHÖNHOFEN ❗Żniwiarze i kobiety przy kołowrotku stoja przed młynem w Lakielach w 1926 r. / 360 lecie wioski L...
04/10/2020

❗LAKIELE - SCHÖNHOFEN ❗

Żniwiarze i kobiety przy kołowrotku stoja przed młynem w Lakielach w 1926 r. / 360 lecie wioski Lakiele 🇵🇱

Die 360-Jahrfeier des Dorfes Schönhofen / Schnitter und Frauen am Spinnrad vor der Windmühle 1926 🇩🇪
____________________________________________________
Zdjęcie otrzymałem od Pana Józefa Kunickiego.
Fotografia z książki: Treuburg. Ein Grenzkreis in Ostpreußen Red. Klaus Krech. Kommisions-Verlag G. Ra******rg, 1990

❗ KOWALE OLECKIE 1977 r. ❗"Dziś drony robią piękne, kolorowe zdjęcia - kiedyś trzeba było po kryjomu wdrapać się na komi...
03/10/2020

❗ KOWALE OLECKIE 1977 r. ❗

"Dziś drony robią piękne, kolorowe zdjęcia - kiedyś trzeba było po kryjomu wdrapać się na komin odlewni żeliwa... ;-)
1. Kowale w stronę Olecka
2. Kowale w stronę Gołdapi
3. Pierwsze bloki"

- Adam Andryszczyk

____________________________________________________
Autor tekstu: Adam Andryszczyk
Autor fot.: Adam Andryszczyk

❗❗❗Z cyklu "POWRÓT DO SZKOŁY" ❗❗❗Wiatrak 🛖 w skansenie przed Szkołą Podstawową w Kowalach 🙃Wiatrak to część skansen któr...
03/10/2020

❗❗❗Z cyklu "POWRÓT DO SZKOŁY" ❗❗❗

Wiatrak 🛖 w skansenie przed Szkołą Podstawową w Kowalach 🙃

Wiatrak to część skansen który wykonanł Pan P. Skrzymowski ⚒🪚🪛

____________________________________________________
Zdjęcie otrzymałem od Pani Anny Szulińskiej za co serdecznie dziękuję 👏🙋

❗Artur Ślużyński - człowiek instytucja ❗Kilka słów o Arturze Ślużyński ⚽️! To bez wątpienia legenda piłki nożnej w Kowal...
03/10/2020

❗Artur Ślużyński - człowiek instytucja ❗

Kilka słów o Arturze Ślużyński ⚽️!

To bez wątpienia legenda piłki nożnej w Kowalach Oleckich. Każdy kto interesuję się lub interesował się futbolem w naszej miejscowości na pewno Go zna. Gdybym miał porównać Artura do kogoś z światowych legend byłby to Pablo Maldini z Milanu.
Był ostoją defensywy "Kowalaka" . Przez wiele lat swojej amatorskie kariery nosił dumnie także opaskę kapitana naszej drużyny. Wypracował szacunek ciężka pracą na boisku i po za nim!
Artur nie tylko grał w "Kowalaku" ... Jego działalność nie ograniczała się tylko do "kopania piłki". Zajmował się wszystkim by drużyna funkcjonowała. Na pewno zapytacie się: Co robił!?
Artur m.in.: kosił trawę na stadionie, sypał linie na boisku przed meczami, zawieszał siatki na bramce, prał stroje drużyny, był pierwszy na treningu i ostatni go opuszczał, pełnił funkcję także trenera i prezesa "Kowalaka". Nie można tego inaczej określić jak CZŁOWIEK INSTYTUCJA.
Wkład i zaangażowanie Artura Ślużyńskiego w rozwój piłki nożnej i sportu w Kowalach nie podlega żadnej dyskusji. Możemy mu tylko podziękować za jego ciężką pracę 👏👏👏👏🙋🫂🤝💪💪💪

Całokształt wysiłków Artura została nagrodzony.
W 2018 r. podczas wojewódzkich obchodów 227 rocznic Konstrukcji 3 Maja w Olsztynie na uroczystej akademii w Urzedzie Wojewódzki wojewoda warmińsko-mazurski Artur Chojecki wręczył odznaczenie Arturowi Ślużyńskiemu przyznane przez Prezydenta RP Andrzeja Dudę ...
.. 🎖BRĄZOWY KRZYŻ ZASŁUGI 🎖...

🥇⚽️⚽️⚽️⚾️🥎⚽️🏀🏐🏀⚽️🏓🎾🏸🥎🥈🏐🏆🥇

Artur, jeszcze raz wielkie dzięki za to wszystko co zrobiłeś i dalej rób to co kochasz najbardziej ⚽️⚽️⚽️⚽️⚽️⚽️⚽️.

🟡🔴🟡🔴🟡🔴🟡🔴🟡🔴🟡🔴🟡🔴🟡🔴🟡🔴🟡

❗ŻÓŁTO CZERWONE TO BARWY NIEZWYCIĘŻONE❗

🟡🔴🟡🔴🟡🔴🟡🔴🟡🔴🟡🔴🟡🔴🟡🔴🟡🔴🟡

"Gdzieś tam na Mazurach jest wioska Kowale zwie się... kto się tam dostanie ten ma .... **** " :)

❗Ciegielnia Kowale Oleckie  - transport gliny ❗Fotografię podesłała Pani Anna Szulińska 👍👏👏Dziękuję jeszcze raz Pani Ann...
03/10/2020

❗Ciegielnia Kowale Oleckie - transport gliny ❗

Fotografię podesłała Pani Anna Szulińska 👍👏👏
Dziękuję jeszcze raz Pani Annie i zapraszam innych do podzielenia się zdjęciami z Kowal.

____________________________________________________
Fotografia: Anna Szulińska (album prywatny)

❗ HISTORIA KTÓREJ NIE ZNAMY ❗Fotografia przedstawia rodzinę DERLATH z Kowahlen/Reimannswalde/ Kowale Oleckie - 1900 r. N...
02/10/2020

❗ HISTORIA KTÓREJ NIE ZNAMY ❗

Fotografia przedstawia rodzinę DERLATH z Kowahlen/Reimannswalde/ Kowale Oleckie - 1900 r.

Na zdjęciu:
1) Gustav Derlath (ojciec);
2) August Derlath (syn);
3) Wilhelmine (Mine) Derlath z domu Lemmel(matka);
4) Hans Derlath (syn);
5) Emma Jastram z domu Derlath (córka);
6) Anna Baumann z domu Derlath (córka);

Na zdjęciu oznaczony nr 4 znajduje się Hans Derlath o którym pisałem już wcześniej. Hans posiadał w Kowahlen m.in.: sklep z rowerami i motorami oraz stacje benzynową. Na poniższym zdjęciu Hans Derlath (ur. 24.3.1892) prawdopodobnie ma około 6-8 lat, dlatego uważam, że fotografia została wykonana około 1900 roku.

Gustav Derlath i Wilhelmine Lemmel (później Derlath) pobrali się 12 lutego 1886 r. w Szrejkach w kościele pw. Matki Bożej Różancowej. Owocami ich miłości była czwórka potomstwa: August, Hans, Anna i Emma.

Państwo Derlath (Gustav i Wilhelmine) oboje zmarli w Kowahlen (Kowale), Gustav w 1940 r. a Wilhelmine 1943 r.

August Derlath - pierwszy syn Gustava i Wilhelmine urodził się w Kuczach 11 stycznia 1888 r. a zmarł po 1945 r. w Brüel. 1 czerwca 1914 r. poślubił Annę Mietzkowską urodzona 13 marca 1888 r w Guhsen (Guzach) zmarła po 1945 r w Brüel.
August Derlah był mistrzem krawieckim, uczestnik wojny. W latach 1920-1945 mieszkał w Kowahlen. W 1945 r. wraz z żoną Anną uciekli do Brüel w Meklemburgii.
Ciekawostką jest, że nazwisko Mietzkowska prawdopodobnie w języku polskim to Mieczkowska. Do dziś w Kowalach jest rodzina nosząca te nazwisko. Być może to zbieg okoliczności albo to potomkowie Anny Derlach z domu Mietzkowska.

Hans Derlath - jest to drugi z synów Państwa Derlath o którym pisałem już oddzielny post. ( dlatego nie będę do tego wracał).

Anna Baumann (z domu Derlath) - jedna z dwóch córek Państwa Derlath urodziła się 28 pazdziernika 1895 prawdopodobnie w Kuczach, zmarła 29 grudnia 1989 r. w Osnabrücku. 4 kwietnia 1920 r. poślubiła Jakoba Baumanna.

Emma Jastram (z domu Derlath) druga z córek Gustava i Wilhelmine, jednocześnie najmłodsza z 4 rodzeństwa urodziła się 19 listopada 1897 r. też prawdopodobnie w Kuczach, zmarła natomiast 23 listopada 1984 r. w Brüel, Mcklbg. Emma 10 sierpnia 1921 r. poślubiła Paula Jastrama.

Wszystkie informacje zawarte w tym poscie pochodzą z relacji Heinza Lemmela z 1937 r. a nastepnie uzupełnione przez Emmę Bruckwilder w 1987 r. (oboje są spokrewnieni z rodziną Derlath).

❗LAKIELE - SCHÖNHOFEN ❗360 lecie wioski Lakiele / Parada wozów 1926 🇵🇱Die 360-Jahrfeier des Dorfes Schönhofen / Gespannw...
02/10/2020

❗LAKIELE - SCHÖNHOFEN ❗

360 lecie wioski Lakiele / Parada wozów 1926 🇵🇱

Die 360-Jahrfeier des Dorfes Schönhofen / Gespannwagen des Festzuges 1926 🇩🇪

____________________________________________________
Zdjęcie otrzymałem od Pana Józefa Kunickiego.
Fotografia z książki: Treuburg. Ein Grenzkreis in Ostpreußen Red. Klaus Krech. Kommisions-Verlag G. Ra******rg, 1990

❗ OBUDZIĆ WSPOMNIWNIA ❗PRZEDSZKOLE ROCZNIK 61 i 62. Na zdjęciu m.in.: 1) p. Wasilewska (wychowawczyni);2) Grzegorz Piotr...
01/10/2020

❗ OBUDZIĆ WSPOMNIWNIA ❗

PRZEDSZKOLE ROCZNIK 61 i 62.

Na zdjęciu m.in.:
1) p. Wasilewska (wychowawczyni);
2) Grzegorz Piotrowski;
3) Marek Gulbierz;
4) Henryk Zieliński;
5) Barbara Wasilewska;
6) Krzysztof Szuliński;
7) ??? Makowska;
8) Marek Szulinski;
9) Andrzej Giedrojć;
10) Agnieszka Parda;
11) Andrzej Burzyński;
12) Janusz Domin;
13) Alek Nazaruk;
14) Andrzej Malinowski;
15) Elżbieta Skomin;
16) Bożena Sebunia;
17) Jacek Wasilewski;
18) Alka Jeglińska;
19) Teresa Mroz;
20) Mirosław Jaślan;
21) Ewa Kosobudzka;
22) Cezary ???;

Zdjęcie podesłała Marta Piotrowska a krótki opis tej fotografii dostarczyła jej babcia 👵.
Dziękuję :)

Opis zdjęcia praktycznie w pełni uzupelni i podesłam mi Pan Krzysztof Szuliński - gratuje pamięci! I bardzo dziękuję :)

Oczywiście, jeżeli ktoś się rozpoznaje lub swoich kolegów proszę o komentarz lub wiadomość przez messenger.

❗Historia której nie znamy - cesarz w Lakielach❗16 lutego 1915 r. cesarz Wilhelm II z grupą wojskowych jest w Lakielach ...
01/10/2020

❗Historia której nie znamy - cesarz w Lakielach❗

16 lutego 1915 r. cesarz Wilhelm II z grupą wojskowych jest w Lakielach (na drodze Kowale Oleckie Mieruniszki)

Tak wydarzenie opisuje "Kronika wsi i szkoły Lakiele": W dniu 16 lutego, przybył Jego Cesarska Mość Cesarz ze swoją świtą do Lakiel. Chciał udać się samochodem do Suwałk. Ale ponieważ za wsią było dużo śniegu, to nie mógł dalej pojechać samochodem.

Właściciel młyna Carl Neumann tak o tym opowiadał:
W dniu 16 lutego przybyło kilku samochodów do Lakiel i utknęli moim gospodarstwie. Ponieważ droga była tak zaśnieżona, samochody musiały być ciągnięte dalej przez konie. Więc moja żona wyszła na zewnątrz i zapytała żołnierza, co to wszystko znaczy. Żołnierz powiedział: Cesarz jest tutaj! Moja żona i dzieci wyszły na zewnątrz aby zobaczyć cesarza. Oficer powiedział, powinni one iść do przodu - to jest cesarz. Cesarzem jest ten, kto ma laskę. Ponieważ byłem we młynie, moja żona wysłała do mnie dzieci, aby mi powiedzieć, że przybył cesarz. Wyszedłem na zewnątrz. Zobaczyłem cesarza na drodze w pobliżu mojego młyna. Zeszło się kilka osób z Lakiel. Jak powiedział oficer, powinniśmy podejść do cesarza i na wszystko o co pyta odpowiedzieć, ale nie płakać, tego nie znosi. Zapytał jak było pod Rosjanami, czy kobiety dużo ucierpiały i czy Rosjanie nam wszystko zabrali. Podczas opowiadania kobiety zaczęły płakać. Cesarz odwrócił od nich twarz. Pocieszał nas wtedy i powiedział: Dzieci otrzymacie wszystko ponownie. Nasze wojsko jest już w Suwałkach R***i już więcej nie przyjdzie.
Otrzymaliśmy też co nieco do jedzenia z kuchni cesarskiej. Cesarz chciał zjeść w domu szewca Wieberneit. Stoły były już ustawione w pokoju. Ale gdy dowiedziano się, że tu jeszcze przed kilkoma dniami to pomieszczenie było pełne R***ich zrezygnował i cesarz spożywał posiłek na ulicy. Szewcowi Wieberneit który stanął przed drzwiami oficer przyniósł miskę zupy. Ponieważ jemu ręce się trzęsły na skutek przebytego zawału to oficer trzymał mu talerz. 6-letniemu chłopakowi cesarz osobiście dał kanapkę.
Ponieważ nie było możliwości aby dalej jechać samochodem więc cesarz pojechał swoją świtą z powrotem.

Autor: Józef Kunicki

____________________________________________________

❗Ciekawostka ❗

Według informacji Pana Józefa Kunickiego na pamiątkę tego wydarzenia rok później koło pomnika niedaleko wiatraka posadzono dąb🌳, ktory rośnie do dzisiaj 😱.
____________________________________________________

____________________________________________________
Na podstawie Treuburger Heimatbrief nr 5.

Fotografie archiwalne: Treuburg. Ein Grenzkreis in Ostpreußen Red. Klaus Krech. Kommisions-Verlag G. Ra******rg 1990.

Fotografie współczesne: Józef Kunicki

Tekat opracował Józef Kunicki z pomocą Lecha Marczaka.

Adres

Kowale Oleckie

Strona Internetowa

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Kowale Oleckie - mój dom, moje miejsce na Ziemi. umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skróty

Udostępnij